”راه توده“- ”عدالت“، ”عدالت“- ”راه توده“ دو جریانى‏‏‏‏ که باوجود ظاهر متضادشان، دو روى‏‏‏‏ یک سکه‏اند! وحدت نظر در جنبش توده‏اى‏‏‏‏، هدفى‏‏‏‏ عاجل!

مقاله شماره: ۴٩/٨٩ (٢٧ اسفند)

واژه راهنما: شرکت در نبرد آزادیبخش ملى‏‏‏‏ به معناى‏‏‏‏ مبارزه علیه نسخه نولیبرال امپریالیستى‏‏‏‏ و مبارزه توامان براى‏‏‏‏ برقرارى‏‏‏‏ آزادى‏‏‏‏ و حقوق اجتماعى‏‏‏‏. کیانورى‏‏‏‏ و وحدت نظرى‏‏‏‏ و یک‏پارچگى‏‏‏‏ سازمانى‏‏‏‏ حزب توده ایران.

یکى‏‏‏‏ از دو آماج عمده‏اى‏‏‏‏ که انتشار “توده‏اى‏‏‏‏ها” را ضرورى‏‏‏‏ ساخت، ضرورت مبارزه با تشتت نظرى‏‏‏‏ و سازمانى‏‏‏‏ در جنبش توده‏اى‏‏‏‏ بود. زنده‏یاد نورالدین کیانورى‏‏‏‏ در رساله “سخنى‏‏‏‏ با همه توده‏اى‏‏‏‏ها” از آن روى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ “راه‏توده” دوره دوم رسالتى‏‏‏‏ گذرا و «به‏طور استثنایى‏‏‏‏»‌ قایل شد و «وجود نشریاتى‏‏‏‏ مانند “راه‏توده” را مغتنم شمرد [زیرا] از آن براى‏‏‏‏ فراهم کردن زمینه جمع‏شدن همه اعضاى‏‏‏‏ حزب در کنار هم و در درون حزب کمال استفاده» به عمل آید.

کیانورى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ این نشریه حزبى‏‏‏‏ که انتشار آن با شماره ٩۵ دوره دوم پایان یافت (ادامه انتشار غیرمجاز آن از طریق دزدیدن آرشیو و اسناد نشریه توسط على‏‏‏‏ خدایى‏‏‏‏ عملى‏‏‏‏ شد)، ازجمله وظیفه مبارزه با تشتت نظرى‏‏‏‏ حاکم بر جنبش توده‏اى‏‏‏‏ قایل بود. او در آن رساله در سال ١٣٧٣ در این زمینه ازجمله با تاکید بر ضرورت وجود «حزبى‏‏‏‏ متحد و نیرومند و مجهز به ایدئولوژى‏‏‏‏ و خط‏مشى‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏» نوشت: «تجربه فعالیت اخیر باز هم بیش از گذشته به ما نشان مى‏‏‏‏دهد که حزب پاره پاره، حزبى‏‏‏‏ که داراى‏‏‏‏ وحدت اراده و عمل نباشد، نمى‏‏‏‏تواند منشاء اثر انقلابى‏‏‏‏ گردد.

برخى‏‏‏‏ رفقا، با توجه به مسایل موجود در حزب و نیز جنبش بین‏المللى‏‏‏‏ کمونیستى‏‏‏‏ و ازجمله با استناد به اقدام اخیر حزب کمونیست فرانسه، معتقدند که قبل از هر چیز، زمان مرکزیت دموکراتیک به آخر رسیده است و باید به فکر شکل جدیدى‏‏‏‏ از سازماندهى‏‏‏‏ حزب بود. با این نظر نمى‏‏‏‏توان توافق داشت. همه مى‏‏‏‏دانیم که نه ایران، فرانسه است و نه حزب توده ایران، حزب کمونیست فرانسه. اگر کمونیست‏هاى‏‏‏‏ فرانسوى‏‏‏‏ پس از ۵٠ سال فعالیت در شرایط وجود آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏ توانسته‏اند مرحله مرکزیت دموکراتیک را پشت سر گذارند، ما هنوز این مرحله را آغاز نکرده‏ایم. آنچه که امروز در مقابل حزب ما قرار دارد، تبدیل شدن آن از حزبى‏‏‏‏ عمدتاً مبتنى‏‏‏‏ بر مرکزیت، به حزبى‏‏‏‏ واقعا مبتنى‏‏‏‏ بر “مرکزیت دموکراتیک” است. پیشرفت در این زمینه، تنها به خواست ما بستگى‏‏‏‏ ندارد، بلکه به شرایط بیرون از خواست، و ازجمله وجود آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏ و اجتماعى‏‏‏‏، میزان اتحاد طبقه کارگر و حمایت آن‏ها از حزب خود، درجه آگاهى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏ و یک سلسله عوامل دیگر وابسته است. بدیهى‏‏‏‏ است که مى‏‏‏‏توان در مورد شکل مرکزیت دموکراتیک متناسب با شرایط ما و تناسب میان مرکزیت و دموکراسى‏‏‏‏ بحث‏هاى‏‏‏‏ سودمندى‏‏‏‏ را نجام داد، اما این‏که حاکمیت این اصل اساسى‏‏‏‏ را از روابط درون حزب کنار بگذاریم، قابل پذیرش نیست. وضعیت کنونى‏‏‏‏، یک وضعیت استثنایى‏‏‏‏ و حاصل انباشت‏شدن دراز مدت یک سلسله علل و عوامل عمدتاً استثنایى‏‏‏‏ است. استثنا را تعمیم ندهیم و از آن نتایج نادرست اتخاذ نکنیم. … براى‏‏‏‏ بن‏بست کنونى‏‏‏‏، چاره‏اى‏‏‏‏ بیاندیشیم و برون رفت از آن را در کنار گذاشتن هویت سازماندهى‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏ خود نجویم.

چاره اوضاع کنونى‏‏‏‏، در پایه‏ریزى‏‏‏‏ حزب و تشکیلات دیگرى‏‏‏‏، به موازات تشکیلات حزب توده ایران، مسلمـا نیست، در دعوت کردن اعضا به پذیرش بى‏‏‏‏چون و چراى‏‏‏‏ سیاست‏هاى‏‏‏‏ نادرست موجود نیز نیست. در خانه نشستن و منتظر تغییر تناسب جناح‏ها (کدام جناح‏ها؟) شدن نیز نمى‏‏‏‏تواند راه حل تلقى‏‏‏‏ گردد. …

هیچ اصلى‏‏‏‏ مطلق نیست و در شرایط استثنایى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏توان، براى‏‏‏‏ نجات مصالح حزب و جنبش، به‏طور استثنائى‏‏‏‏، پاره‏اى‏‏‏‏ از اصول را نادیده گرفت. … مصالح حزب و جنبش را بالاتر از هر چیز دیگرى‏‏‏‏ قرار دهیم. در چارچوب همین دعوت است که وجود نشریاتى‏‏‏‏ مانند “راه‏توده” را امروز باید مغتنم شمرد و از آن براى‏‏‏‏ فراهم کردن زمینه جمع‏شدن همه اعضاى‏‏‏‏ حزب در کنار هم و در درون حزب کمال استفاده را نمود. همان چیزى‏‏‏‏ که احتمالاً منتشر کنندگان این نشریه نیز جزء به آن نمى‏‏‏‏اندیشند. …»

کیانورى‏‏‏‏‏ در ادامه دوباره به تجربه “انشعاب” از حزب بازمى‏‏‏‏‏گردد و نشان مى‏‏‏‏‏دهد که با چه دغدغه و «دل‏نگرانى‏‏‏‏‏» به این خطر مى‏‏‏‏‏اندیشد و مى‏‏‏‏‏نویسد: «اما اگر امروز برخى‏‏‏‏‏ تماشاچى‏‏‏‏‏ هستند، نه از آن روست که از مبارزه بریده‏اند، بلکه بدان خاطر است که تجربه مبارزه در  بیرون از تشکیلات حزب، همیشه منفى‏‏‏‏‏ از آب درآمده است. همه فرصت‏ طلب‏ها ابتدا راه خود را از انتقاد از خط‏مشى‏‏‏‏‏ حزب آغاز کرده‏اند، سپس تشکیلات جداگانه‏اى‏‏‏‏‏ را، با ادعاى‏‏‏‏‏ دنبال کردن “راه واقعى‏‏‏‏‏” حزب توده ایران بوجود آورده‏اند، پس از چندى‏‏‏‏‏ ادعا کرده‏اند، که اساساً “مشى‏‏‏‏‏ موجود” ریشه در تاریخ حزب دارد و همه این تاریخ را منکر شده‏اند و متعاقباً به این “نتیجه” رسیده‏اند که منشاء همه “مشکلات” در ایدئولوژى‏‏‏‏‏ مارکسیسم و اعتقاد به سوسیالیسم و کمونیسم است و دست آخر، در منجلاب ضدتوده‏اى‏‏‏‏‏ در غلطیده‏اند. ما همه از قرار گرفتن در این راه وحشت داریم.» (“راه توده” شماره ٢۴، شهریور ١٣٧٣) (تکیه از نگارنده)

نظریات زنده‏یاد نورالدین کیانورى‏‏‏‏ از صراحت و شفافیتى‏‏‏‏ برخودارند که هر تفسیر و توضیح اضافى‏‏‏‏ را غیرضرورى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏سازند.

وظیفه توده‏اى‏‏‏‏ها در خدمت یک‏پارچگى‏‏‏‏ حزب چیست؟!

وظایف در برابر حزب توده ایران، حزب طبقه کارگر ایران در نبرد آزادیبخش ملى‏‏‏‏، در مرحله “ملى‏‏‏‏- دموکراتیک” روند انقلابى‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏، از یک سو تردیدى‏‏‏‏ باقى‏‏‏‏ نمى‏‏‏‏گذارد که نبرد بى‏‏‏‏امان افشاگرانه حزب، جنبش توده‏اى‏‏‏‏ و همه نیروهاى‏‏‏‏ چپ صادق در مبارزه علیه نسخه نولیبرال امپریالیستى‏‏‏‏ متمرکز شده است. سازماندهى‏‏‏‏ طبقه کارگر مى‏‏‏‏تواند دور این محور و جهت دستیابى‏‏‏‏ به این آماج با موفقیت همراه باشد.

از سوى‏‏‏‏ دیگر، مبارزه براى‏‏‏‏ حفظ دستاوردهاى‏‏‏‏ دموکراتیک- مردمى‏‏‏‏ انقلاب بهمن، بخش دوم و جدایى‏‏‏‏ناپذیر وظایف کنونى‏‏‏‏ در برابر حزب توده ایران و همه مبارزان راستین و میهن‏دوست را تشکیل مى‏‏‏‏دهد. بار عمده این نبرد بر دوش زحمتکشان و در مجموع نیروى‏‏‏‏ چپ میهن ما قرار دارد، زیرا مبارزه براى‏‏‏‏ آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ دموکراتیک در شرایط کنونى‏‏‏‏، بخش جداناپذیر مبارزه براى‏‏‏‏ حفظ “حقوق دموکراتیک” زحمتکشان نیز مى‏‏‏‏باشد. به عبارت دیگر، مبارزه‏اى‏‏‏‏ است براى‏‏‏‏ حفظ مرحله “ملى‏‏‏‏- دموکراتیک” روند انقلابى‏‏‏ و به بیانى‏‏‏ دیگر‏، به معناى‏‏‏‏ مبارزه با روند ضدانقلابى‏‏‏‏ و قهقرایى‏‏‏‏ بازگشت مرحله “ملى‏‏‏‏- دموکراتیک” انقلاب بهمن ۵٧ به مرحله “بورژوا- دموکراتیک” است که هدف اپوزیسیون داخلى‏‏‏‏ وخارجى‏‏‏‏ از سلطنت‏طلب تا جمهورى‏‏‏‏خواه را تشکیل مى‏‏‏‏دهد.

ایجاد و حفظ گذراترین اتحادهاى‏‏‏‏ ضرورى‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏ در این مرحله از روند انقلابى‏‏‏‏ به منظور دستیابى‏‏‏‏ به آزادى‏‏‏‏ و دموکراسى‏‏‏‏، هیچ‏گاه و در هیچ لحظه‏اى‏‏‏‏ جدا از کوشش بزرگ‏تر و پراهمیت‏تر حزب توده ایران، حزب طبقه کارگر و همه نیروهاى‏‏‏‏ راستین چپ براى‏‏‏‏ مبارزه به منظور جلب و سازماندهى‏‏‏‏ زحمتکشان به مبارزه روز انقلابى‏‏‏‏ از طریق ایجاد وحدت میان مبارزه براى‏‏‏‏ دموکراسى‏‏‏‏ و نبرد براى‏‏‏‏ حقوق دموکراتیک زحمتکشان، وحدت میان وظایف دموکراتیک و سوسیالیستى‏‏‏ حزب نمى‏‏‏‏باشد. مبارزه‏اى‏‏‏‏ که پیش‏شرط پیروزى‏‏‏‏ جنبش انقلابى‏‏‏‏ و همچنین پیش‏شرط تعمیق انقلاب است. تنها از این طریق است که حزب توده ایران و در کل جبش چپ به چوب‏دست نیروهاى‏‏‏‏ راست و “بورژوا- لیبرال” تبدیل نمى‏‏‏‏شود.

هم‏جنسى‏‏ “راه‏توده” و “عدالت”

در چنین شرایط تاریخى‏‏‏‏ است که جریان “عدالت” با اتخاذ مواضع دفاع از حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏ و به‏ویژه دولت نژادپرست و کودتایى‏‏‏‏ احمدى‏‏‏‏نژاد که تحقق بخشیدن به برنامه نولیبرال امپریالیستى‏‏‏‏ را برنامه رسمى‏‏‏‏ دولت خود اعلام داشته است (نگاه شود ازجمله به استدلال معیوب “عدالت”: «احمدى‏‏‏‏‏‏‏‏نژاد مانع غارت ثروت‏هاى‏‏‏‏‏‏‏‏ ملى‏‏‏‏‏‏‏‏http://www.tudeh-iha.com/?p=1568&lang=fa)، و علیرغم اعتراف خود به عمده بودن مبارزه ضدامپریالیستى‏‏‏‏ در شرایط کنونى‏‏‏‏ از طریق مبارزه بى‏‏‏‏امان با برنامه نواستعمارى‏‏‏‏ نولیبرالى‏‏‏‏ آن، به عنصر فعال دامن زدن به تشتت نظرى‏‏‏‏ و سازمانى‏‏‏‏ در جنبش توده‏اى‏‏‏‏ بدل شده است و از این طریق خود را به عنوان عامل اجراى‏‏‏‏ برنامه ارتجاع داخلى‏‏‏‏ و خارجى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ دستیابى‏‏‏‏ به این هدف افشا کرده است.

اگر چه در سیاست “راه توده”- پیک‏نت مى‏‏‏‏توان تضادهاى‏‏‏‏ چشم‏گیرى‏‏‏‏ با سیاست پیش گفته حاکم بر “عدالت” یافت، اما وحدت عمل و هدف آن دو از چشم باریک‏بین و دقیق دور نمى‏‏‏‏ماند.

“راه توده” که با سیماى‏‏‏‏ بزک کرده “چپ” و با وظیفه منحرف ساختن مبارزه چپ انقلابى‏‏‏‏ برانگیخته شده است، بدیهى‏‏‏‏ است که با صراحت دفاع از برنامه “خصوصى‏‏‏‏سازى‏‏‏‏ و آزادسازى‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏” را نفى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏کند، زیرا «بخشى‏‏‏‏ از اصلاح‏طلبان مدافع این برنامه هستند»!

این نشریه، باوجود افشاگرى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ انجام شده در سال‏ها و در ماه‏هاى‏‏‏‏ اخیر و به‏ویژه در نامه مردم (نگاه شود ازجمله به زنده‏باد نامه مردم http://www.tudeh-iha.com/?p=1312&lang=fa ‏، پیشنهاد حزب توده ایران: «برنامه مترقى‏‏‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏» http://www.tudeh-iha.com/?p=1560&lang=fa)، تاکنون حتى‏‏‏‏ یک مقاله و نوشتار علیه این برنامه امپریالیستى‏‏‏‏ منتشر نساخته است. برعکس، “راه‏توده” مى‏‏‏‏کوشد با برجسته ساختن مواضع و خواست‏هاى‏‏‏‏ لایه‏هایى‏‏‏‏ از سرمایه‏داران و مجریان این برنامه امپریالیستى‏‏‏‏، هم‏صدا و هم‏نوا با این لایه‏هاى‏‏‏‏ بورژوازى‏‏‏‏، روند ضدانقلابى‏‏‏‏ بازگشت آماج‏ آزادى‏‏‏‏ و حقوق دموکراتیک در انقلاب بهمن را به پیش برده و آن را به آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ بورژوازى‏‏‏‏ در چارچوب مرحله “بوژوا- دموکراتیک” انقلاب محدود سازد. با چنین مواضع، این نشریه و “سردبیر” آن  در «کنگره جمهوریخواهان ملى‏‏‏‏» شرکت مى‏‏‏‏کند (“دکتر فریبرز بقایى‏، یادى‏ از یکى‏ از قربانیان یورش به حزب توده ایران”، “راه توده” ٢٠١٠ر١١ر١٧).

آنچه در این سیاست ضد مارکسیستى‏‏‏‏- ضدتوده‏اى‏‏‏‏ “راه‏توده” به‏ویژه شدیداً خود افشاگرانه است، این نکته مى‏‏‏‏باشد که مى‏‏‏‏کوشد این سیاست را علیرغم نظریات صریح و روشن نقل شده از زنده‏یاد کیانورى‏‏‏‏ در بالا، از این طریق به عنوان نظریات حزب توده ایران بنمایاند، که این مواضع ضدتوده‏اى‏‏‏‏ را با انتشار عکس و نظریات رهبران و فعالان و کادرهاى‏‏‏‏ شهید شده حزبى‏‏‏‏ همراه ساخته تا وضع را آن‏چنان بنمایاند که گویا این نشریه، حافظ نظریات و سنت‏هاى‏‏‏‏ آن‏ها مى‏‏‏‏باشد. دقیقاً شیوه‏اى‏ که “عدالت” نیز به خدمت مى‏گیرد.

این در حالى‏‏‏‏ است که سرگذشت شخصى‏‏‏‏ “على‏‏‏‏ خدایى‏‏‏‏”، که خود را “سردبیر” این نشریه اعلام مى‏‏‏‏کند، آن‏چنان ناروشن و پرابهام و مه آلود است که او باید هنوز به پرسش‏هاى‏‏‏‏ بسیارى‏‏‏‏، ازجمله در ارتباط با سفر و اقامت خود و خانواده‏اش در آمریکا پس از تغییرات ضدانقلابى‏‏‏‏ در کشور محل اقامتش، چکوسلواکى‏‏‏‏، پاسخ دهد، تا بتوان ادعاى‏‏‏‏ صداقت در “دفاع” از موضع و شخصیت رهبران و کادرهاى‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏ توسط او را واقعى‏‏‏‏ پنداشت.

همان طور که زنده‏یاد نورالدین کیانورى‏‏‏‏ در رساله پیش گفته در سال ١٣٧٣ برجسته ساخته و مورد تاکید قرار مى‏‏‏‏دهد، شرایط «استثنایى‏‏‏‏» فعالیت راه توده، و دیگر جریان‏هاى‏‏‏‏ مشابهه، پایان یافته است. مواضع حزب توده ایران براى‏‏‏‏ مرحله “ملى‏‏‏‏- دموکراتیک” انقلاب، هیچ جریان صادق چپ و به‏ویژه آن‏هایى‏‏‏‏ که خود را توده‏اى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏داند، مجاز نمى‏‏‏‏کند، سیاستى‏‏‏‏ دیگر را به نام حزب توده ایران دنبال کرده، تبلیغ و ترویج کنند.

از این روى‏‏‏‏ در وحله اول این نشریه، چنان‏که “عدالت” و دیگر جریان‏هاى‏‏‏‏ مشابهه، باید با پاسخ به پرسش‏هاى‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏- ایدئولوژیک زیر تن دهد که

١- آیا مبارزه ملى‏‏‏‏- ضدامپریالیستى‏‏‏‏ مضمون نبرد آزادیبخش کنونى‏‏‏‏ مردمى‏‏‏‏ میهن ما را تشکیل مى‏‏‏‏دهد؟

٢- آیا مبارزه علیه پایمال ساختن آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ قانونى‏‏‏‏ و دموکراتیک در اصل‏هاى‏‏‏‏ “بخش حقوق ملت” در قانون اساسى‏‏‏‏، توامان مى‏‏‏‏باشد با مبارزه براى‏‏‏‏ دست‏یابى‏‏‏‏  به حقوق دموکراتیک، براى‏‏‏‏ “عدالت اجتماعى‏‏‏‏” در مرحله کنونى‏‏‏‏ “ملى‏‏‏‏- دموکراتیک” انقلاب؟

٣- آیا مبارزه براى‏‏‏‏ حفظ مرحله “ملى‏‏‏‏- دموکراتیک” انقلاب وظیفه حزب توده ایران و همه نیروهاى‏‏‏‏ چپ مى‏‏‏‏باشد؟

با پاسخ به این پرسش‏ها است که آنوقت این نشریه، چنان‏که دیگر مدعیان، باید پاسخ دهد که چرا از مواضع روشن و صریح نامه مردم، ارگان مرکزى‏‏‏‏ حزب توده ایران در مورد نکات پیش گفته، علیرغم نظریات صریح و روشن کیانورى‏‏‏‏ که در شماره ٢۴ راه توده انتشار یافته است و پیش‏تر مطرح شدند، دفاع نمى‏‏‏‏کند؟ آن‏ها را باز انتشار نمى‏‏‏‏دهد و در مورد درستى‏‏‏‏ موضع آن‏ها نمى‏‏‏‏نویسد؟

علت تن ندادن این نشریه و “سردبیر” آن به نظریات کیانورى‏‏‏‏، علیرغم ادعاى‏‏‏‏ “دفاع” از نظریات او و دیگر کادرهاى‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏ روشن است! “دفاع” پرطمطراق او از کادرهاى‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏ که على‏‏‏‏ خدایى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏خواهد از موضع گویا یک مسئول دلسوز حزبى‏‏‏‏ به نمایش بگذارد، خالى‏‏‏‏ از دورویى‏‏‏‏ و برنامه‏ریزى‏‏‏‏ در خدمت هدف ارتجاع داخلى‏‏‏‏ و خارجى‏‏‏‏ نمى‏‏‏‏باشد که خواستار اختلاف و تشتت در حزب توده ایران هستند و آن را پاره پاره مى‏‏‏‏خواهند، زیرا به گفته کیانورى‏‏‏، «حزب پاره پاره، حزبى‏‏‏‏ که داراى‏‏‏‏ وحدت اراده و عمل نباشد، نمى‏‏‏‏تواند منشاء اثر انقلابى‏‏‏‏ گردد.»

این نشریه با لباس و سیمایى‏‏‏‏ بزک‏کرده “توده‏اى‏‏‏‏”، به عامل و عنصر مجرى‏‏‏‏ برنامه ارتجاع داخلى‏‏‏‏ و خارجى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ ابدى‏‏‏‏ ساختن تشتت نظرى‏‏‏‏ در حزب توده ایران، حزب طبقه کارگر ایران تبدیل شده است. وظیفه‏اى‏‏‏‏ که نمایى‏‏‏‏ دیگر از وظیفه “عدالت” و دیگران را نشان مى‏‏‏‏دهد، اما از جنس و خون آن مى‏‏‏‏باشد.

آرى‏‏‏‏ این دو نشریه و تارنگاشت، باوجود تضادهاى‏‏‏‏ ظاهرشان، دو روى‏‏‏‏ یک سکه مى‏‏‏‏باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *