بحثى‏‏‏‏‏ میان توده‏اى‏‏‏‏‏ها (چهار): «تاریخ حزب، تاریخ مبارزه درون حزبى‏‏‏‏‏ بر سر خط‏مشى‏‏‏‏‏» خطر اشغال حزب از درون!؟

مقاله شماره ١٣٩٠/۶ (٢١ تیر) بخش نخست

واژه راهنما: رابطه میان تزلزل در خط‏مشى‏ انقلابى‏ متکى‏ به اندیشه علمى‏ مارکسیستى‏- توده‏اى‏ و انحراف راست و “چپ”.

ارزیابى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران از شرایط حاکم بر کشور و خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ تغییر این شرایط به سود طبقه کارگر که از منافع کل جامعه دفاع مى‏‏‏‏‏کند، بحث میان توده‏اى‏‏‏‏‏ها را به سطحى‏‏‏‏‏ بالاتر، سازنده، مستدل و خلاق‏تر ارتقا داده است.

مواضع ارسال شده‏اى‏‏‏‏‏ که در زیر ارایه شده‏اند، نمونه‏اى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ این ارزیابى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏باشد که با خشنودى‏‏‏‏‏ باید به بررسى‏‏‏‏‏ همه‏جانبه آن پرداخت. به قول زنده‏یاد کیانورى‏‏‏‏‏ «تاریخ حزب توده ایران … تاریخ این مبارزات درون حزبى‏‏‏‏‏»، تاریخ مبارزه اندیشه‏هاى‏‏‏‏‏ توده‏اى‏‏‏‏‏ علیه انحراف از خط‏مشى‏‏‏‏‏ علمى‏‏‏‏‏ و سرشت انقلابى‏‏‏‏‏ متکى‏‏‏‏‏ بر آن است. بررسى‏‏‏‏‏ نکات طرح شده توسط توده‏اى‏‏‏‏‏ دلسوز نسبت به خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏- علمى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران، که در زیر مى‏‏‏‏‏خوانید، مى‏‏‏‏‏تواند کمکى‏‏‏‏‏شایسته در این زمینه بوده و نقشى‏‏‏‏‏ سازنده ایفا سازد.

در مقاله “تاریخ حزب ما، «تاریخ این مبارزات است»” (١٣٨٨/٨، نوزده اردیبهشت  http://www.tudeh-iha.com/?p=934&lang=fa)، در گفتگو با یک رفیق دلسوز توده‏اى‏‏‏‏‏ دیگر، نکات پراهمیتى‏‏‏‏‏ درباره مبارزات درون حزبى‏‏‏‏‏ طرح شده بود. هنگامى‏‏‏‏‏ که آن رفیق مى‏‏‏‏‏نویسد: «رفیق گرامى‏‏‏‏‏ فرهاد، با سلام و آرزوى‏‏‏‏‏ سلامتى‏‏‏‏‏. … تلاش شما براى‏‏‏‏‏ پایان دادن به پراکندگى‏‏‏‏‏ فکرى‏‏‏‏‏ در میان صفوف توده‏اى‏‏‏‏‏ها قابل تحسین است، اگر چه واقع‏بینانه نیست. کافى‏‏‏‏‏ است نظرى‏‏‏‏‏ به سایت‏هاى‏‏‏‏‏ “عدالت”، “صداى‏‏‏‏‏ مردم” و سایت‏هاى‏‏‏‏‏ مشابه انداخت، تا از عبث بودن این تلاش‏ها مطمئن شد …»، تنهـا در بیان بخشى‏‏‏‏‏ از واقعیت محق است. او حق دارد، سایت‏هاى‏‏‏‏‏ نامیده شده و ازجمله “راه‏توده”، کماکان به پراکندگى‏‏‏‏‏ در جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏ دامن مى‏‏‏‏‏زنند. اما واقعیت این نیز است که شرایط ایجاد شدن وحدت نظرى‏‏‏‏‏ در جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏ حول محور خط‏مشى‏‏‏‏‏ علمى‏‏‏‏- انقلابى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران راه خود را به‏طور عینى‏‏‏‏‏- واقعى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏گشاید. و این عمده است!

در مقاله پیش گفته درباره «ضرورت گفتگو میان توده‏اى‏‏‏‏‏ها» ازجمله چنین آمده بود: تا هشت ماه پیش (این ضرورت) یک “تابو” بود. صحبت نکردن با هم، گویا امرى‏‏‏‏‏ عادى‏‏‏‏‏ و “طبیعى‏‏‏‏‏” و “مشى‏‏‏‏‏الهى‏‏‏‏‏” است. انگار اندیشهِ ضرورت وجود وحدت نظرى‏‏‏‏‏ و سازمانى‏‏‏‏‏ در حزب طبقه کارگر هیچ‏گاه زائیده نشده است و پدیدار شدن آن، فرزندى‏‏‏‏‏ ناخلف مى‏‏‏‏‏باشد که باید بر گورش با لباسى‏‏‏‏‏ سرخ برتن، پاى‏‏‏‏‏ کوبید و رقصید!

وقتى‏‏‏‏‏‏‏ “راه توده” وحدت نظرى‏‏‏‏‏‏‏ و سازمانى‏‏‏‏‏‏‏ حزب توده ایران و جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏‏‏ را به “آینده” نامعلوم، انگار به قیامت حواله مى‏‏‏‏‏‏‏دهد؛ هنگامى‏‏‏‏‏‏‏ که “عدالت” با سکوتش و با پرسش‏هاى‏‏‏‏‏‏‏ انحرافیش به نفى‏‏‏‏‏‏‏ ضرورت آن مى‏‏‏‏‏‏‏پردازد؛ زمانى‏‏‏‏‏‏‏ که با پرگویى‏‏‏‏‏‏‏ سنگ بر سر راه پیشنهادها براى‏‏‏‏‏‏‏ گفتگو سازنده و فعال انداخته مى‏‏‏‏‏شود؛ آنجا که حق خواستن و خواهش براى‏‏‏‏‏‏‏ گفتگو بین توده‏اى‏‏‏‏‏‏‏ها رد مى‏‏‏‏‏‏شود؛ هنگامى‏‏‏‏‏‏ که این نمونه‏ها و آن نمونه‏هاى‏‏‏‏‏‏‏ دیگرى‏‏‏‏‏‏‏ که در نامه‏ات برشمردى‏‏‏‏‏‏‏، بخشى‏‏‏‏‏‏‏ آگاهانه و بخشى‏‏‏‏‏‏‏ از روى‏‏‏‏‏‏‏ بى‏‏‏‏‏‏‏خردى‏‏‏‏‏‏‏، هیزم بیار آتشى‏‏‏‏‏‏‏ شده‏اند که ارتجاع براى‏‏‏‏‏‏‏ نابودى‏‏‏‏‏‏‏ ریشه‏دارترین و استوارترین جنبش انسان‏دوستانه و میهن‏دوستانه مردم میهن ما، جنبش ترقى‏‏‏‏‏‏‏خواهانه و انقلابى‏‏‏‏‏‏‏ کارگرى‏‏‏‏‏‏‏ میهن ما ایران، روشن کرده است. …

وظیفه چیست؟

مبارزه علیه این برنامه ارتجاع داخلى‏‏‏‏‏‏‏ و خارجى‏‏‏‏‏‏‏، عاجل‏ترین و مبرم‏ترین وظیفه روز همه توده‏اى‏‏‏‏‏‏‏هاست.

–        این مبارزه‏اى‏‏‏‏‏‏‏ است هوشمندانه، زیرا برنامه ارتجاع را افشا مى‏‏‏‏‏‏‏کند و سره را از ناسره جدا مى‏‏‏‏‏‏‏سازد؛

–        این مبارزه‏اى‏‏‏‏‏‏‏ است دموکراتیک، زیرا به حق دموکراتیک توده‏اى‏‏‏‏‏‏‏ ها براى‏‏‏‏‏‏‏ شرکت فعال در مبارزه درون حزبى‏‏‏‏‏‏‏ کمک مى‏‏‏‏‏‏‏رساند؛

–        این مبارزه‏اى‏‏‏‏‏‏‏ است ترقى‏‏‏‏‏‏‏خواهانه، زیرا در خدمت پدید آوردن توانمندى‏‏‏‏‏‏‏ سازمان و نیروى‏‏‏‏‏‏‏ ذهنى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏‏‏ دگرگونى‏‏‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏‏‏ جامعه ایرانى‏‏‏‏‏‏‏ است؛

–        این مبارزه‏اى‏‏‏‏‏‏‏ است سوسیالیستى‏‏‏‏‏‏‏، زیرا سطح آگاهى‏‏‏‏‏‏‏ طبقه کارگر ایران را اعتلا مى‏‏‏‏‏‏‏بخشد و وى‏‏‏‏‏‏‏ را بر ضرورت پافشارى‏‏‏‏‏‏‏ بر وحدت نظرى‏‏‏‏‏‏‏ و سازمانى‏‏‏‏‏‏‏ حزبش واقف مى‏‏‏‏‏‏‏سازد؛

–        این مبارزه‏اى‏‏‏‏‏‏‏ است حزبى‏‏‏‏‏‏‏، در جهت استوارى‏‏‏‏‏‏‏ موازین سازمانى‏‏‏‏‏‏‏ حزب طرازنوین طبقه کارگر، زیرا از این راه خصلت انقلابى‏‏‏‏‏‏‏ اصل “سانترالیزم دموکراتیک” را از درون پوسته‏هاى‏‏‏‏‏‏‏ نامتجانس با آن آزاد مى‏‏‏‏‏‏‏سازد. …

مبارزه علیه برنامه هدفمند نیروهاى‏‏‏‏‏ ارتجاعى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ پدیدآوردن و حفظ سازمان‏هاى‏‏‏‏‏ جایگزین و رهبرتراشى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران، حزب طبقه کارگر ایران، مبارزه جسورانه و انقلابى‏‏‏‏‏ علیه کوشش براى‏‏‏‏‏ تسخیر حزب توده ایران از درون توسط اعمال ارتجاع و همچنین مبارزه علیه پراکندگى‏‏‏‏‏ نظرى‏‏‏‏‏ در جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏، وظیفه عاجل و حیاتى‏‏‏‏‏ همه توده‏اى‏‏‏‏‏ها مى‏‏‏‏‏باشد که باید دور محور سیاست و خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران براى‏‏‏‏‏ شناخت شرایط حاکم بر کشور و تغییر انقلابى‏‏‏‏‏ آن عملى‏‏‏‏‏ گردد. سطور زیر چنین وظیفه‏اى‏‏‏‏‏ را هدف قرار داده است.

مواضع انتقادى‏‏‏‏‏ ارسال شده چنین‏اند:

«در اواخر اردیبهشت‏ماه امسال سمینارى‏‏‏‏‏ متشکل از ۵٢ حزب کمونیست و کارگرى‏‏‏‏‏ جهان به میزبانى‏‏‏‏‏ حزب کمونیست بلژیک در بروکسل برگزار شد. از ایران نیز نماینده حزب توده ایران (نامه مردم) در آن شرکت و سخنرانى‏‏‏‏‏ کرده است. گزارش کوتاهى‏‏‏‏‏ از این سمینار در نامه مردم شماره ٨۶٩ مندرج شده است که در پیوند زیر قابل دسترسى‏‏‏‏‏ است: http://www.tudehpartyiran.org/detail.asp?id=1386

در حالى‏‏‏‏‏ که در این سمینار مطابق همین گزارش، مداخله کشورهاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ در منطقه محکوم شده و ازجمله در بیانیه پایانى‏‏‏‏‏ آن آمده است: “… مداخله نظامى‏‏‏‏‏ کشورهاى‏‏‏‏‏ ناتو در لیبى‏‏‏‏‏ و عربستان سعودى‏‏‏‏‏ در بحرین و مداخله وخرابکارى‏‏‏‏‏ در سوریه نشان مى‏‏‏‏‏دهد که در پى‏‏‏‏‏ بحران، رقابت بین قدرت‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ تشدید مى‏‏‏‏‏شود، و نیز نزاع بر سر در اختیار گرفتن منابع طبیعى‏‏‏‏‏ و راه‏هاى‏‏‏‏‏ انتقال انرژى‏‏‏‏‏ شدت مى‏‏‏‏‏یابد …”

مطابق همین گزارش نماینده حزب چنین گفته است: “پیدایش جنبش‏هاى‏‏‏‏‏ توده‏اى‏‏‏‏‏ در خاورمیانه و شمال افریقا از نوامبر سال گذشته نشانه هشدار دهنده‏ایست براى‏‏‏‏‏ تمام رژیم‏هاى‏‏‏‏‏ مستبد و ضدخلقى‏‏‏‏‏ و پیامى‏‏‏‏‏ است از توانمندى‏‏‏‏‏ عمل متحد خلق در مبارزه‏شان بر ضددیکتاتورها. …”

“… تجزیه و تحلیل ما از تحولات اخیر در شمال افریقا و خاور میانه نشان مى‏‏‏‏‏دهد که ریشه و سبب‏هاى‏‏‏‏‏ تمام خیزش‏هاى‏‏‏‏‏ خلقى‏‏‏‏‏ در منطقه مشابه‏اند. و این حقیقت شناخته شده‏یى‏‏‏‏‏ است که مدت‏هاى‏‏‏‏‏ مدید، براى‏‏‏‏‏ قدرت‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ ثبات و امنیت متحدان دیکتاتورشان از پیگیرى‏‏‏‏‏ و رعایت موازین دموکراتیک مهم‏تر بوده است، امروز جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏ در عین حال براى‏‏‏‏‏ تعیین سرنوشت خویش، توسعه و به‏کارگیرى‏‏‏‏‏ منابع خود، خواهان آزادى‏‏‏‏‏ است …”.

این سخنرانى‏‏‏‏‏ درست خلاف تحلیل و جمع‏بندى‏‏‏‏‏ دیگر احزاب، نه تنها تفاوتى‏‏‏‏‏ میان مسایل مصر، بحرین و یمن با مسائل لیبى‏‏‏‏‏ و سوریه نمى‏‏‏‏‏بیند، و ریشه همه را هم‏سان مى‏‏‏‏‏داند، بلکه علت و ریشه‏هاى‏‏‏‏‏ خیزش‏ها را در مهم‏تر ارزیابى‏ کردن “ثبات و امنیت متحدان دیکتاتور” توسط قدرت‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ دیده و به زعم خود به همراه مردم منطقه “براى‏‏‏‏‏ تعیین سرنوشت خویش، توسعه و به‏کارگیرى‏‏‏‏‏ منابع خود، خواهان آزادى‏‏‏‏‏” شده است.

البته از نصیحت کردن این قدرت‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ بخشش این آزادى‏‏‏‏‏ و یا حداقل تن دادن به آن، اغماض کرده، و یا حداقل موقعیت را مناسب ندیده است. شاید هم این را گذاشته است در کنفرانس بعدى‏‏‏‏‏ احزاب سوسیال دموکرات اروپا در حضور تونى‏‏‏‏‏ بلر و شرودر  – همانند عجزنامه دو سال پیش در پارلمان اروپا –  و یا در کنار آقاى‏‏‏‏‏ فرخ نگهدار خودمان در بى‏‏‏‏‏بى‏‏‏‏‏سى‏‏‏‏‏ بیان کند؟

من بارها گفته‏ام و باز هم لازم است اینجا تکرار کنم، خدا پدر فرخ نگهدار را بیامرزد که آنقدر جرات و صداقت داشت تا رسما اعلام کند که سوسیال دموکرات شده و کارى‏‏‏‏‏ هم با احزاب کمونیست ندارد.» «وفا کنیم و ملامت کشیم. …».

١- کمبود اساسى‏‏‏‏‏ موضع انتقادى‏‏‏‏‏ در ابرازنظر در این نکته خود را نشان مى‏‏‏‏‏دهد که از «روزنى‏‏‏‏‏ تنگ» (ا ط) به واقعیت نگریسته است! واقعیت آنست که حتى‏‏‏‏‏ در همین شماره نامه مردم، ارگان مرکزى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران سه مقاله دیگر در توضیح سیاست و خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب در شناخت و درک شرایط حاکم بر ایران انتشار یافته است. بى‏‏‏‏‏توجهى‏‏‏‏‏ به این مقالات عمده که در تائید سیاست و خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب طبقه کارگر ایران در دوران کنونى‏‏‏‏‏ قرار دارد، توجه دقیق انتقادى‏‏‏‏‏ در ابرازنظر را نسبت به برداشت بیان شده توسط نماینده حزب در سمینار احزاب کمونیستى‏‏‏‏‏، خدشه‏دار مى‏‏‏‏‏سازد.

این انتقادى‏‏‏‏‏ بجاست، انتظار «رعایت موازین دموکراتیک» از «قدرت‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏» در اندیشه بیان شده که اجباراً القاى‏‏‏‏‏ این پنداشت را تداعى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏کند که گویا «خواست آزادى‏‏‏‏‏» مضمونى‏‏‏‏‏ جدا از نبرد آزادیبخش ملى‏‏‏‏‏ علیه سلطه نواستعمارى‏‏‏‏‏ امپریالیسم مى‏‏‏‏‏باشد، لغزشى‏‏‏‏‏ در بیان نماینده حزب در سمینار پیش گفته است. نظر انتقادى‏‏‏‏‏، این نکته را به درستى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏بیند و برجسته مى‏‏‏‏‏سازد، اما خود برّایى‏‏‏‏‏ انتقاد را از این طریق تضعیف مى‏‏‏‏‏سازد که با چشم‏ بستن به خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏‏ حزب که ازجمله در مقاله‏هاى‏‏‏‏‏ دیگر همین شماره نشریه ارگان حزبى‏‏‏‏‏ به تفصیل برجسته شده‏اند، ارزیابى‏‏‏‏‏ خود را به موضع و نگاهى‏‏‏‏‏ مطلق‏گرایانه تبدیل مى‏‏‏‏‏سازد و از آن امکان کمک به تصحیح سازنده بیان نماینده حزب را در سمینار سلب مى‏‏‏‏‏کند و عملاً به مانع نزدیکى‏‏‏‏‏ نظریات توده‏اى‏‏‏‏‏ها و رفع تشتت نظرى‏‏‏‏‏ در حزب بدل مى‏‏‏‏‏گردد. این شیوه، انتقاد را قادر نمى‏‏‏‏‏سازد با دفاع هم‏زمان از مواضع انقلابى‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏‏ حزب، مبارزه با لغزش در بیان را به مبارزه‏اى‏‏‏‏‏ رفیقانه تبدیل سازد.

٢- اقتصاد سیاسى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ ریشه بحران و انگیزه خیزش مردم!

البته که نماینده حزب توده ایران در سمینار، در ادامه گزارش چاپ شده خود در نامه مردم به رابطه میان «دموکراسى‏‏‏‏‏ و عدالت اجتماعى‏‏‏‏‏» توجه دارد و آن را در ارتباط با جنبش مردمى‏‏‏‏‏ در ایران بیان مى‏‏‏‏‏دارد، اما دیده مى‏‏‏‏‏شود که حساسیت ضرور در بیان موضع به کار گرفته نشده است. توجه به مواضع در بیان‏نامه نهایى‏‏‏‏‏ سمینار احزاب کمونیست و کارگرى‏‏‏‏‏ که به اتفاق آرا مورد تائید قرار گرفته است، مى‏‏‏‏‏توانسته براى‏‏‏‏‏ دقت در بیان نظریات نماینده حزب در این سمینار کمک باشد.

در آنجا، «بحران فراگیر سیستم سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ جهانى‏‏‏‏‏» نشان داده و برجسته شده، و به عنوان انـگیـزه «توده‏هاى‏‏‏‏‏ وسیع خلق براى‏‏‏‏‏ نبرد باپیامدهاى‏‏‏‏‏ خشم‏آور این بحران» ارزیابى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏شود. بحرانى‏‏‏‏ که ریشه در «تضـاد میان سرمایه و کار» دارد که «با بحران کنونى‏‏‏‏‏ تقویت شده است.»

بیانیه «بسیج زحمتکشان و خلق‏ها» را ناشى‏‏‏‏‏ از تعمیق شکاف طبقاتى‏‏‏‏‏ و انباشت ثروت در «قطب» انحصارها و فقر و «بینوائى‏‏‏‏‏هاى‏‏‏‏‏ رو به افزایش توده‏ها» ارزیابى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏کند. «بسیج زحمتکشان و خلق‏ها در حکم نتیجه آن [بحران ناشى‏‏‏‏ از تضاد سرمایه و کار بوده و] جهش امیدبخش و نوئى‏‏‏‏‏ را به همراه داشت.»

همان‏طور که دیده مى‏‏‏‏‏شود، بیانیه سمینار ۵٢ حزب کمونیست و کارگرى‏‏‏‏‏، تجزیه و تحلیل خود را از بلنداى‏‏‏‏‏ نگرش علمى‏‏‏‏‏ ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏‏ آغاز مى‏‏‏‏‏کند و با قراردادن تضاد طبقاتى‏‏‏‏‏ میان اهداف اقتصادى‏‏‏‏‏ امپریالیسم و توده‏هاى‏‏‏‏‏ میلیونى‏‏‏‏‏ در مرکز ارزیابى‏ خود‏‏‏‏، به بررسى‏‏ ادامه مى‏‏‏‏‏دهد و از آن در ارتباط با جنبش‏هاى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ در کشورهاى‏‏‏‏‏ شمال افریقا و عربى‏‏‏‏‏ به‏درستى‏‏‏‏‏ به این نتیجه‏گیرى‏‏‏‏‏ پراهمیت نایل مى‏‏‏‏‏شود که «به‏طور کلى‏‏‏‏‏، تضاد بین امپریالیسم و جنبش‏هاى‏‏‏‏‏ رهایى‏‏‏‏‏ ملى‏‏‏‏‏ شدت مى‏‏‏‏‏یابد، همان گونه که علاوه بر خاورمیانه، ما جنبش‏هاى‏‏‏‏‏ توده‏اى‏‏‏‏‏ را در آمریکاى‏‏‏‏‏ لاتین نیز شاهدیم.»

بیانیه با تجزیه و تحلیل خود به درستى‏‏‏‏‏ مضمون نبرد آزادیبخش ملى‏‏‏‏‏ دوران کنونى‏‏‏‏‏ را براى‏‏‏‏‏ «کشورهاى‏‏‏‏‏ در حال رشد» برمى‏‏‏‏‏شمرد که با «اشکال مختلفى‏‏‏‏‏ از مقاومت در برابر قدرت‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ و نیروهاى‏‏‏‏‏ ارتجاعى‏‏‏‏‏ محلى‏‏‏‏‏» به پیش برده مى‏‏‏‏‏شود.

نامه مردم در گزارش خود، به توجه سمینار نسبت به «مسائل ایدئولوژیک» نیز مى‏‏‏‏‏پردازد و به نقل از بیان‏نامه، مورد تاکید قرار مى‏‏‏‏‏دهد: «اپورتونیست‏ها [از نوع فرخ نگهدارها، بابک امیرخسروى‏‏‏‏‏ها و دیگران] که در صدد طلب آمرزش براى‏‏‏‏‏ سیستم سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏اند، مبارزه طبقاتى‏‏‏‏‏ را ترک مى‏‏‏‏‏کنند و تماماً مجذوب مبارزات پارلمانى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ اداره سیستم (سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏) مى‏‏‏‏‏شوند.»

٣- تاریخ از بلنداى‏‏‏‏‏ بینش ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏‏، چگونه “نگارش” مى‏‏‏‏‏شود؟

طرح پرسش‏ فوق از منظر فلسفى‏‏‏‏‏، تاریخى‏‏‏‏‏ و تئورى‏‏‏‏‏ مبارزه اجتماعى‏‏‏‏‏ وحدتى‏‏‏‏‏ جداى‏‏‏‏‏ناپذیر را در اندیشه مارکسیستى‏‏‏‏‏- توده‏اى‏‏‏‏‏ تشکیل مى‏‏‏‏‏دهد که باید همیشه در ارزیابى‏‏‏‏‏ از واقعیت و توصیف و بیان نظر، مورد توجه قرار گیرد تا با صراحت علمى‏‏‏‏‏ خود، مانع ایجاد شدن سوتفاهم و یا ارزیابى‏‏‏‏‏ معیوب از واقعیت گردد. به کمک نمونه مشخص موضع مارکسیستى‏‏‏‏‏- توده‏اى‏‏‏‏‏ در ارزیابى‏‏‏‏‏ از شرایط حاکم کنونى‏‏‏‏‏ بر ایران، پرسش‏ را مورد پژوهش قرار دهیم:

حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏‏ یک‏دست شده در ایران، صرفنظر از قشربندى‏‏‏‏‏هاى‏‏‏‏‏ آن و بى‏‏‏‏‏توجه به تضاد منافع میان آن‏ها براى‏‏‏‏‏ سهم خود از غارت، از وحدت نظر درباره برنامه اقتصاد سیاسى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ ایران به سود منافع خود برخوردار است: همگى‏‏‏‏‏ خواستار اجراى‏‏‏‏‏ برنامه ضدملى‏‏‏‏‏ و نواستعمارى‏‏‏‏ نولیبرال امپریالیستى‏‏‏‏‏ در ایران هستند.

بخشى‏‏‏‏‏ از آن، عمدتاً سرمایه تجارى‏‏‏‏‏ بزرگ، به عنوان پیشتاز در این سیاست ضدملى‏‏‏‏‏ و همان‏طور که نمایندگان شناخته شده آن بارها اعلام داشته‏اند، خواستار تبدیل ایران «به تجارتخانه منطقه» مى‏‏‏‏‏باشد، در حالى‏‏‏‏‏ که بخشى‏‏‏‏‏ دیگر، سرمایه بوروکرات، مایل است با رشد صنایع مونتاژ، نقشى‏‏‏‏‏ کمى‏‏‏‏‏بیش‏تر از «تجارتخانه»دار را براى‏‏‏‏‏ خود دست‏ و پا سازد و گروهى‏‏‏‏‏ دیگر از همین بخش مى‏‏‏‏‏کوشد با تبدیل شدن به کلان سرمایه‏دار، براى‏‏‏‏‏ خود به‏مثابه “گلوبال پلیرِ” تا دندان مسلح، لااقل در منطقه جایى‏‏‏‏‏ بگشاید و آینده غارت خود را تثبیت سازد.

همان‏طور که بیان شد، این حاکمیت در کلیت آن، با پذیرش اقتصاد سیاسى‏‏‏‏‏ ضدملى‏‏‏‏‏ و نواستعمارى‏‏‏‏ نولیبرالیسم امپریالیستى‏‏‏‏‏، علیه برنامه اقتصاد ملى‏‏‏‏‏ و دموکراتیک که دستاورد بزرگ انقلاب بهمن ۵٧ مردم میهن ما است، موضع گرفته و با نقض غیرقانونى‏‏‏‏‏ اصل‏هاى‏‏‏‏‏ ۴٣ و ۴۴ قانون اساسى‏‏‏‏‏ بیرون آمده از دل انقلاب بهمن، برنامه اقتصادى‏‏‏‏‏ بازار آزاد بى‏‏‏‏‏نظارت امپریالیستى‏‏‏‏‏ را تحت عنوان “خصوصى‏‏‏‏‏سازى‏‏‏‏‏ و آزادسازى‏‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏‏” با خشونت فاشیست‏مآبانه و نژادپرستانه به مورد اجرا گذاشته است.

این حاکمیت براى‏‏‏‏‏ اعمال این سیاست ضدملى‏‏‏‏‏، با خشن‏ترین اشکال به پایمال ساختن آزادى‏‏‏‏‏هاى‏‏‏‏‏ دموکراتیک و قانونى‏‏‏‏‏ مصرّح در “بخش حقوق ملت” در قانون اساسى‏‏‏‏‏ پرداخته، نفس‏ها را در سینه خفه کرده، سندیکاهاى‏‏‏‏‏ کارگرى‏‏‏‏‏ و همه سازمان‏هاى‏‏‏‏‏ دموکراتیک دانشجویان، جوانان، زنان و … را ممنوع نموده، احزاب سیاسى‏‏‏‏‏- طبقاتى‏‏‏‏‏ را غیرقانونى‏‏‏‏‏ و اعضاى‏‏‏‏‏ آن را به زندان انداخته، شکنجه کرده و با ایجاد “فاجعه ملى‏‏‏‏‏” سال ۶٧ و قتل‏هاى‏‏‏‏‏ زنجیره‏اى‏‏‏‏‏ و کشتارهاى‏‏‏‏‏ روزمره در دو سال اخیر، خفقان و دیکتاتورى‏‏‏‏‏ را بر کشور حاکم ساخته است. این سیاست دیکتاتورى‏‏‏‏‏ و ضدمردمى‏‏‏‏‏، نتیجه و پیامد قانونمند آن سیاست اقتصادى‏‏‏‏‏ ضدملى‏‏‏‏‏ حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏باشد.

از بلنداى‏‏‏‏‏ نگرش علمى‏‏‏‏‏ ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏‏، مضمون ضدملى‏‏‏‏‏ و ضدمردمى‏‏‏‏‏ اقتصاد سیاسى‏‏‏‏‏ تحمیل شده به همه لایه‏هاى‏‏‏‏‏ مردم توسط حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏‏ و انگلى‏‏‏‏‏ در هماهنگى‏‏‏‏‏ کامل قرار دارد با شکل حاکمیت دیکتاتورى‏‏‏‏‏ عتیقه‏اى‏‏‏‏‏ ولایت فقیه. زیربنا و روبنا، مضمون و شکل نظام در هماهنگى‏‏‏‏‏ کامل قرار دارند.

در چنین شرایط تحمیل شده توسط ارتجاع حاکم که با هدف اعمال نبرد طبقاتى‏‏‏‏‏ از بالا به سود نظام پوسیده سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏‏ و انگلى‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏‏ به مورد اجرا گذاشته شده است، ارتجاع خود راه‏حل انقلابى‏‏‏‏‏ را به تنها امکان به منظور حل تضاد اصلى‏‏‏‏‏ حاکم بر جامعه تبدیل نموده است.

تعمیق تضاد منافع در قشربندى‏‏‏‏‏هاى‏‏‏‏‏ حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏‏ که با توسعه سرکوب حتى‏‏‏‏‏ نیروهاى‏‏‏‏‏ “خودى‏‏‏‏‏” همراه است، تائیدى‏‏‏‏‏ است براى‏‏‏‏‏ ماهیت ارتجاعى‏‏‏‏‏ اقتصاد سیاسى‏‏‏‏‏ نولیبرال امپریالیستى‏‏‏‏‏ که با هدف بى‏‏‏‏‏انتها و بى‏‏‏‏‏سرانجام انحصارى‏‏‏‏‏ تمرکز و انباشت سرمایه و قدرت دنبال مى‏‏‏‏‏شود.

نباید این تضادها را از سرشت تضاد زحمتکشان و طبقه کارگر با سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ حاکم بر ایران پنداشت که ماهیت آن تضاد میان سرمایه و کار است!

نامه مردم در سرمقاله “عدم کارایى‏‏‏‏‏ رژیم استبدادى‏‏‏‏‏ حاکم و چشم‏انداز پیکار براى‏‏‏‏‏ آزادى‏‏‏‏‏ در ایران” (شماره ٨٧١، ٣٠ خرداد ٩٠ http://www.tudehpartyiran.org/detail.asp?id=1409) نکات پیش گفته را به طور موجز چنین طرح مى‏‏‏‏‏کند: «درک تضادهاى‏‏‏‏‏ طبقاتى‏‏‏‏‏ و منافع گروه‏ها و قشرهاى‏‏‏‏‏ گوناگون اجتماعى‏‏‏‏‏، جنگ قدرت براى‏‏‏‏‏ انحصار بیش از بیش اهرم‏هاى‏‏‏‏‏ قدرت سیاسى‏‏‏‏‏- اقتصادى‏‏‏‏‏ و نقش فزاینده هرم رهبرى‏‏‏‏‏ سپاه و نیروهاى‏‏‏‏‏ امنیتى‏‏‏‏‏ در تحولات که مى‏‏‏‏‏تواند تاثیر مهمى‏‏‏‏‏ را در شکل و ماهیت روبناى‏‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏‏ کشور بر جاى‏‏‏‏‏ بگذارد، ازجمله موضوعاتى‏‏‏‏‏ است که مى‏‏‏‏‏تواند با رسیدن به درک مشترک از این مجموعه در میان نیروهاى‏‏‏‏‏ آزادى‏‏‏‏‏خواه و تحول‏طلب، به امر سازمان‏دهى‏‏‏‏‏ مبارزه مشترک یارى‏‏‏‏‏ رساند. درک این واقعیات مى‏‏‏‏‏تواند در اتخاذ سیاست‏هاى‏‏‏‏‏ تاکتیکى‏‏‏‏‏ به سود حفظ موقعیت و ارتقاء سطح مبارزاتى‏‏‏‏‏ جنبش مردمى‏‏‏‏‏ عامل موثرى‏‏‏‏‏ قلمداد گردد و به نوبه خود زمینه نزدیکى‏‏‏‏‏ و هماهنگى‏‏‏‏‏ در بین طیف‏ها متنوع حاضر در جنبش ضداستبدادى‏‏‏‏‏ را فراهم آورد. …»

بدیهى‏‏‏‏‏ است که مجاز است با استفاده از تضادها در لایه‏هاى‏‏‏‏‏ حاکمیت (ازجمله در جریان “انتخابات” در پیش رو!)، شرایط نبرد انقلابى‏‏‏‏‏ را تغییر داد و بهبود بخشید و در این روند حتى‏‏‏‏‏ به این یا آن جریان به‏مثابه “متحدى‏‏‏‏‏ ناپایدار” نگریست. محک ارزیابى‏‏‏‏‏ از لایه‏هاى‏‏‏‏‏ جدا شده و یا جدا شونده از حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏، پذیرش حقوق دموکراتیک طبقه کارگر و دیگر لایه‏هاى‏‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏‏ و این شناخت توسط آن‏هاست که مبارزه ضدامپریالیستى‏‏‏‏‏ بدون وجود یک جنبش دموکراتیک در کشور ممکن نمى‏‏‏‏‏باشد.

همین محک را در این مقاله نامه مردم و از زبان سخنگوى‏‏‏‏‏ شوراى‏‏‏‏‏ هماهنگى‏‏‏‏ ‏چنین مى‏‏‏‏‏خوانیم: «عده‏اى‏‏‏‏‏ قدرت طلب و بى‏‏‏‏‏بصیرت بر سر غبض حق تعیین سرنوشت مردم با یکدیگر متحد شدند و در انتخابات تقلب سازمان یافته کردند … اکنون بر سر غنایم و توزیع منافع و قدرت با یکدیگر اختلاف پیدا کرده‏اند. اختلاف آن‏ها با هم بر سر انحصار قدرت و ثروت است … چهره هر دو افشاء شده است. وظیفه ما آگاهى‏‏‏‏‏بخشى‏‏‏‏‏ است، نه موضعى‏‏‏‏‏ منتهى‏‏‏‏‏ به نفع یکى‏‏‏‏‏ و علیه دیگرى‏‏‏‏‏. … بدون تردید آنچه در جنبش مورد توافق همگانى‏‏‏‏‏ است، حق تعیین سرنوشت و رعایت حقوق بنیادین است.»

محک ارزیابى‏، شناخت اقتصاد سیاسى‏ است.

تنها با قراردادن اقتصاد سیاسى‏ حاکم بر کشور در مرکز اندیشه پژوهشگرانه است که مى‏‏‏‏‏توان به پرسش‏ درباره چگونگى‏‏‏‏‏ “نگارش” تاریخ هم‏اکنون و از بلنداى‏‏‏‏‏ نگرش علمى‏‏‏‏‏ ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏‏ به‏طور کامل پاسخ داد، ظاهر پدیده را ماهیت آن نپنداشت، با تشخیص منافع طبقاتى‏‏‏‏‏- اقتصادى‏‏‏‏‏ طبقه کارگر و دیگر زحمتکشان و لایه‏هاى‏‏‏‏‏ میهن‏دوست و ملى‏‏‏‏‏، مرز موضع آزادیخواهانه توده‏ها را با “آزادى‏‏‏‏‏خواهى‏‏‏‏‏ بورژوا- لیبرال” در درون لایه‏بندى‏‏‏‏‏هاى‏‏‏‏‏ حاکمیت و خارج از آن، ازجمله در “اپوزیسیون” راست و جمهورى‏‏‏‏‏خواه و سوسیال دموکرات شده خارج از کشور شناخت، جاى‏‏‏‏‏ تاریخى‏‏‏‏‏ آن را به‏مثابه “اتحادهاى‏‏‏‏‏ ناپایدار” درک نمود و در خدمت مبارزه انقلابى‏‏‏‏‏ توده‏هاى‏‏‏‏‏ زحمت قرار داد.

سرشت انقلابى‏‏‏‏‏ مبارزه طبقه کارگر ناشى‏‏‏‏‏ از شکل مبارزه “مسالمت‏آمیز” و یا “غیرمسالمت‏آمیز” نمى‏‏‏‏‏باشد، بلکه ریشه در ماهیت نبرد تاریخى‏‏‏‏‏- طبقاتى‏‏‏‏‏ با منافع امپریالیسم و متحدان داخلى‏‏‏‏‏ آن دارد. ریشه در دفاع از برنامه اقتصاد ملى‏‏‏‏‏ و دموکراتیکى‏‏‏‏‏ دارد که در شرایط تاریخى‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏‏، راه‏گشاى‏‏‏‏‏ رشد ترقى‏‏‏‏‏خواهانه اقتصادى‏‏‏‏‏- اجتماعى‏‏‏‏‏ ایران مى‏‏‏‏‏باشد. این راه رشد، به مثابه مضمون نبرد آزادیبخش ملى‏ دوران کنونى‏، راه رشدى‏‏‏‏‏ علیه برنامه نواستعمارى‏‏‏‏ نولیبرال امپریالیستى‏‏‏‏‏ است!

راه رشدى‏‏‏‏‏ که تنها با حفظ دستاوردهاى‏‏‏‏‏ دموکراتیک و ترقى‏‏‏‏‏خواهانه انقلاب بزرگ بهمن و نفى‏‏‏‏‏ «بدون تنازل» اصل‏هاى‏‏‏‏‏ ارتجاعى‏‏‏‏‏ و تاریک اندیشى‏‏‏‏‏ قرون وسطى‏‏‏‏‏ و قبیله‏اى‏‏‏‏‏ تحمیل شده به آن توسط نیروهاى‏‏‏‏‏ “راستگرا”، تحقق‏پذیر مى‏‏‏‏‏باشد. روشنگرى‏‏‏‏‏ و افشاگرى‏‏‏‏‏ نظرى‏‏‏‏‏ درباره اصل‏هاى‏‏‏‏‏ ارتجاعى‏‏‏‏‏، وظیفه «ایدئولوژیک» و فرهنگى‏‏‏‏‏- تاریخى‏‏‏‏‏ است که سمینار اخیر احزاب کمونیست در بلژیک بر اهمیت آن در نبردهاى‏‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏‏ جارى‏‏‏‏‏ در هر کشورى‏‏‏‏‏ انگشت گذاشته و نامه مردم، ارگان مرکزى‏ حزب توده ایران آن را در گزارش خود برجسته ساخته است!

با اتخاذ چنین ارزیابى‏‏‏‏‏ و موضع ناشى‏‏‏‏‏ از برداشت مارکسیستى‏‏‏‏‏- توده‏اى‏‏‏‏‏، دیگر نه سوتفاهمى‏‏‏‏‏ درباره ماهیت و نقش سیاست امپریالیستى‏‏‏‏‏ بوجود مى‏‏‏‏‏آید و نه راه برون رفت از بحران حاکم بر جامعه و حل تضاد اصلى‏‏‏‏‏، تنها به مساله دستیابى‏‏‏‏‏ به “آزادى‏‏‏‏‏” محدود مى‏‏‏‏‏گردد.

درک ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏‏ از تاریخ، به عبارت دیگر “نگارش” علمى‏‏‏‏‏ تاریخ همین امروز، که وظیفه مبارزان میهن‏دوست و ترقى‏‏‏‏‏خواه براى‏ گشودن راه شکوفایى‏ اقتصادى‏- اجتماعى‏ ایران بوده و کوشش جنبش هوشمندانه و علمى‏‏‏‏‏ توده‏اى‏‏‏‏‏ و حزب طبقه کارگر در آن نقشى‏‏‏‏‏ مرکزى‏‏‏‏‏ ایفا مى‏‏‏‏‏سازد، شناخت و درک و بیان بهم‏تنیدگى‏‏‏‏‏هاى‏‏‏‏‏ برشمرده شده است. محور انقلابى‏‏‏‏‏ درک ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏‏ از لحظه کنونى‏‏‏‏‏ روند تاریخى‏‏‏‏‏ در کشور، شناخت شرایط و روابط اقتصادى‏‏‏‏‏- اجتماعى‏‏‏‏‏، زیربنایى‏‏‏‏‏- روبنایى‏‏‏‏‏ حاکم بر جامعه مى‏‏‏‏‏باشد. شرایطى‏‏‏‏‏ که شناخت از آن، امکان تشخیص و تعیین کردن شیوه‏هاى‏‏‏‏‏ تاکتیکى‏‏‏‏‏ و روز را براى‏‏‏‏‏ تغییر انقلابى‏‏‏‏‏ شرایط حاکم بوجود مى‏‏‏‏‏آورد.

در مورد مشخص شرایط کنونى‏‏‏‏‏ ایران، شناخت و درک خواست‏هاى‏‏‏‏‏ دموکراتیک و طبقاتى‏‏‏‏‏ طبقه کارگر که از منافع کل جامعه دفاع مى‏‏‏‏‏کند، وظیفه روز را تشکیل مى‏‏‏‏‏دهد. این خواست‏هاى‏‏‏‏‏ دموکراتیک و طبقاتى‏‏‏‏‏ به‏طور عینى‏‏‏‏‏ به پرچم مبارزه انقلابى‏‏‏‏‏ روز براى‏‏‏‏‏ احراز “آزادى‏‏‏‏‏” و پایان بخشیدن به دیکتاتورى‏‏‏‏‏ قرون وسطى‏‏‏‏‏ ولایت فقیه که با هدف برقرارى‏‏‏‏‏ سلطه نظام غارتگر سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ حاکم اعمال مى‏‏‏‏‏گردد، تبدیل شده است. از این روى‏‏‏‏‏ است که وظیفه روشنگرانه- ترویجى‏‏‏‏‏ مبارزه هر توده‏اى‏‏‏‏‏ در هر لحظه و در هر نشست و سمینار، در این چهارچوب تعریف مى‏‏‏‏‏شود.

ضرورت توجه به نکات فوق، ازجمله با توجه به نظریات مطرح شده در «میز گرد»ى‏‏‏‏‏ که مشاور میرحسین موسوى‏‏‏‏‏ با مشاور مهدى‏‏‏‏‏ کروبى‏‏‏‏‏ برگزار نمود و مقاله پیش گفته نامه مردم از آن نقل مى‏‏‏‏‏کند، به چشم مى‏‏‏‏‏خورد. در آنجا اردشیر امیرارجمند‏‏‏‏ در ارتباط با «سیاست‏هاى‏‏‏‏‏ مبارزاتى‏‏‏‏‏ متناسب با شرایط و امکانات جنبش»، ازجمله متذکر شده است: «در مورد اعتصاب و تحصن، [این] یک بحث جدى‏‏‏‏‏ است که باید به دنبال یافتن فرصت‏هایش بود. من اینجا مى‏‏‏‏‏خواهم بگویم، شاید قدرت ابتکار و خلاقیت شبکه‏هاى‏‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏‏ کم شده است. … ابتکار جدید، باید از پایین بیاید … ما باید به راهکارهاى‏‏‏‏‏ عملیاتى‏‏‏‏‏ فکر کنیم. باید از کلى‏‏‏‏‏ گویى‏‏‏‏‏ فراتر برویم و به سمت ارایه برنامه‏هاى‏‏‏‏‏ مشخص برویم.»

نامه مردم همانجا در ارزیابى‏‏‏‏‏ از سخنان فوق به شفافیت مى‏‏‏‏‏نویسد: «یادآورى‏‏‏‏‏ این نکته ضرور است که ما همواره تاکید کرده‏ایم که به بحث گذاشتن خواسته‏ها، شعارها، راهکارها و تدوین و ارایه برنامه‏یى‏‏‏‏‏ مشخص از ضروریات انکار ناپذیر در مرحله حساس کنونى‏‏‏‏‏ است. این را نیز باید اضافه کنیم، اتخاذ سیاست درست و ارایه ابتکار و یا راهکارهاى‏‏‏‏‏ عملیاتى‏‏‏‏‏ مستلزم طرح آن‏چنان شعارهاى‏‏‏‏‏ دقیقى‏‏‏‏‏ است که بازتاب دهنده منافع وسیع‏ترین طبقه‏ها و لایه‏هاى‏‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏‏ مخالف استبداد ولایى‏‏‏‏‏ باشد. یافتن فرصت براى‏‏‏‏‏ عملى‏‏‏‏‏ ساختن راهکارهاى‏‏‏‏‏ موثر ازجمله اعتصاب و تحصن و از این قبیل، به اتخاذ سیاست و شعارهاى‏‏‏‏‏ منطبق با خواسته‏هاى‏‏‏‏‏ توده‏ها، به‏ویژه طبقات محروم جامعه وابسته است. تلفیق خواسته‏هاى‏‏‏‏‏ کارگران و زحمتکشان و خواسته‏هاى‏‏‏‏‏ عام دموکراتیک ازجمله “حق تعیین سرنوشت و رعایت حقوق بنیادین” [طرح شده توسط مشاور میرحسین موسوى‏‏‏‏‏ در میزگرد] از مبرم‏ترین اولویت‏ها در لحظه کنونى‏‏‏‏‏ است و مى‏‏‏‏‏تواند به ارتقاء و تکامل جنبش ضداستبدادى‏‏‏‏‏ یارى‏‏‏‏‏ رساند» و با توسعه پایگاه اجتماعى‏‏‏‏‏ آن، شرایط نبردهاى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ را بهبود بخشد. در چنین شرایط است که طرح اشکال مبارزه انقلابى‏‏‏‏‏، براى‏‏‏‏‏ نمونه «اعتصاب و تحصن» از زمینه واقعى‏‏‏‏‏ مبارزاتى‏‏‏‏‏ برخوردار مى‏‏‏‏‏گردد.

سطح صورى‏ بحث کافى‏ نمى‏باشد!

بحث بر سر اشکال مبارزه انقلابى‏‏‏‏‏، بدون روشن بودن اهدافى‏‏‏‏‏ که باید براى‏‏‏‏‏ دستیابى‏‏‏‏‏ به آن‏ها، این اشکال به خدمت گرفته شوند، باقى‏‏‏‏‏ ماندن بحث در سطح صورى‏‏‏‏‏ خواهد بود. «اعتصاب و تحصن» و یا تظاهرات عمومى‏‏‏‏‏ و … با کدام هدف، براى‏‏‏‏‏ دسترسى‏‏‏‏‏ به چه خواست‏ها؟ سرنگونى‏‏‏‏‏ حاکمیت استبدادى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ برپایى‏‏‏‏‏ چه نظامى‏‏‏‏‏ و در خدمت کدام طبقات و لایه‏هاى‏‏‏‏‏ اجتماعى‏‏‏‏‏؟ بدون صراحت و شفافیت در پاسخ به این پرسش‏ها، بدون روشن بودن مضمون و درونمایه «حق تعیین سرنوشت و رعایت حقوق بنیادین»، بحث در سطح «کلى‏‏‏‏‏گویى‏‏‏‏‏» باقى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏ماند که مشاور میرحسین موسوى‏‏‏‏‏، امیرارجمند‏‏‏‏ همانجا نسبت به آن هشدار مى‏‏‏‏‏دهد.

مضمون دستاوردهاى‏ انقلاب بهمن است!

از این روى‏‏‏‏‏ است که خواست بحث و روشن ساختن راه رشد آینده کشور، بدون بررسى‏‏‏‏‏ مضمون «خواسته‏هاى‏‏‏‏‏ کارگران و زحمتکشان و خواسته‏هاى‏‏‏‏‏ عام دموکراتیک» ممکن نمى‏‏‏‏‏باشد. این خواست‏ها همان دستاوردهاى‏‏‏‏‏ ترقى‏‏‏‏‏خواهانه و آزادى‏‏‏‏‏طلبانه انقلاب بزرگ بهمن ۵٧ مردم میهن ما مى‏‏‏‏‏باشد که سرشت دموکراتیک- ملى‏‏‏‏‏ انقلاب را تشکیل مى‏‏‏‏‏دهد و باید به طور مشخص به موضع فعالیت تبلیغى‏‏‏‏‏ و ترویجى‏‏‏‏‏ جنبش مردمى‏‏‏‏‏ تبدیل گردد. حذف همه اصل‏هاى‏‏‏‏‏ ضددموکراتیک از قانون اساسى‏‏‏‏‏ که خود را در عملکرد سه دهه به‏عنوان ابزار برقرارى‏‏‏‏‏ حاکمیت نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏‏ به اثبات رسانده است، بخشى‏‏‏‏‏ جدایى‏‏‏‏‏ناپذیر از این خواست‏ها را تشکیل مى‏‏‏‏‏دهد.

بحثى‏‏‏‏‏ میان توده‏اى‏‏‏‏‏ها (چهار): <br />

«تاریخ حزب، تاریخ مبارزه درون حزبى‏‏‏‏‏ بر سر خط‏مشى‏‏‏‏‏»<br />

خطر اشغال حزب از درون!؟

مقاله شماره ١٣٩٠/۶ (٢١ تیر) بخش دوم

واژه راهنما: رابطه میان تزلزل در خط‏مشى‏ انقلابى‏ متکى‏ به اندیشه علمى‏ مارکسیستى‏- توده‏اى‏ و انحراف رایت و “چپ”.

۴- «تاریخ حزب، تاریخ مبارزه درون حزبى‏‏‏‏‏ بر سر خط‏مشى‏‏‏‏‏»

اگر چنین است که تاریخ مبارزه درون حزبى‏‏‏‏‏، تاریخ حزب است، آنوقت این نکته نیز اجتناب‏ناپذیر است که وجود نظریات و مواضع متفاوت در حزب توده ایران، نمى‏‏‏‏‏تواند نکته‏اى‏‏‏‏‏ عجیب و یا حتى‏‏‏‏‏ نادرست و غیرضرور باشد!

پذیرش ضرورت فقدان نظریات متفاوت، پذیرش وحدت نظر مطلق‏گرایانه، به‏طور عینى‏‏‏‏‏ تن دادن به پایان اصل لنینى‏‏‏‏‏ سانترالیسم دموکراتیک و پذیرش غیرضرورى‏‏‏‏‏ بودن پایبندى‏‏‏‏‏ به آن به عنوان یک اصل لنینى‏‏، پذیرش خفقان و دیکتاتورى‏‏‏‏‏ فردى‏‏‏‏‏ در حزب خواهد بود. تجاربى‏‏‏‏‏ تلخ در جنبش کمونیستى‏‏‏‏‏ و کارگرى‏‏‏‏‏ جهان‏‏ که با نتایج سنگین منفى‏‏‏‏‏ همراه بوده است.

حزب توده ایران نیز نمى‏‏‏‏‏توانسته است استثنایى‏‏‏‏‏ را در این روند تشکیل دهد. وجود و تظاهر نظریات متفاوت و شخصیت‏هایى‏‏‏‏‏ که داراى‏‏‏‏‏ مواضع راست‏روانه و چپ‏روانه بوده‏اند، بدون آن‏که توانسته باشند به‏طور پیگیر و در طول زمان خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب طبقه کارگر را خدشه‏دار ساخته و آن را نابود سازند، نشان این واقعیت است.

باید تفاوت قایل شد میان حضور نظریات مختلف با تمایلات “چپ” و “راست” در حزب طبقه کارگر و غلبه این نظریات انحرافى‏‏‏‏‏ بر خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب. در حزب بلشویک‏ها در زمان لنین نیز این گرایش‏ها وجود داشته‏اند، همان‏طور که حزب کمونیست چین نیز از آن همان‏قدر مبرا بوده است که حزب کمونیست آلمان و دیگران بوده‏اند. چنین پدیده‏اى‏‏‏‏‏ با توجه به بافت اجتماعى‏‏‏‏‏ در هر کشورى‏‏‏‏‏ امرى‏‏‏‏‏ ممکن و واقعى‏‏‏‏‏ است. همان‏طور که اشاره شد، حزب توده ایران نیز استثنایى‏‏‏‏‏ را تشکیل نمى‏‏‏‏‏دهد.

زنده‏یاد جوانشیر در “سیماى‏‏‏‏‏ مردمى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران” نظریات مختلف و نقش نادرست و مخرب آن‏ها را در تاریخ چهل ساله حزب تا آن دوران با ظرافت ارایه داده است. در نیمه دوم عمر پایدار حزب توده ایران نیز حضور چنین اندیشه‏ها و عناصر حامل آن موثر بوده است که باید در پژوهشى‏‏‏‏‏ دقیق مورد بررسى‏‏‏‏‏ قرار گیرد. بررسى‏‏‏‏‏ این دوران از تاریخ حزب مى‏‏‏‏‏تواند براى‏‏‏‏‏ شناخت و تثبیت خط‏مشى‏‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ حزب نقشى‏‏‏‏‏ پراهمیت ایفا سازد.

هدف سطور زیر ارایه چنین بررسى‏‏‏‏‏ پراهمیتى‏‏‏‏ نیست. اقدامى‏‏‏‏‏ که باید در سازمان حزبى‏‏‏‏‏ و با تدارک کافى‏‏‏‏‏ و همه‏جانبه و به‏طور دستجمعى‏‏‏‏‏ عملى‏‏‏‏‏ گردد. اما بیان گوشه‏هایى‏‏‏‏‏ از وقایع در این سطور مى‏‏‏‏‏تواند کمک ‏ باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *