مصرف گرایی یا رفاه اجتماعی دیالکتیک نیاز به کالا و نیاز به مصرف!

مقاله شماره: ١٣٩۵ / ٣۴ (١٣ تیر)

واژه راهنما: تئوریک. سیاسی

علم تبلیغات، پیوند سوداگرانه میان روانشناسی و جامعه شناسی بورژوایی. «تکثرگرایی و دموکراسی»، نام رمز برای حفظ سلطه نظام سرمایه داری!

رفیق سیامک در باره اهمیت مبارزه برای انتقال تئوری مارکسیستی به درون طبقه کارگر و روشنفکران انقلابی می نویسد:

موضوعی‌ که رفیق عاصمی (در مقاله ی ”نوک نیزه ی نبرد ایدئولوژیک- فرهنگی- مدنی) مطرح کرده است (١) در کنه خود بیان اختلاف بین تولید سوسیالیستی و تولید سرمایه داری کالا است. این موضوعی است اساسی‌ که به نوبه خود باید به طور وسیع و علمی‌ آن را تحلیل کرد. اما آن چه به اختصار می توان گفت، این است که سرمایه داری برای ادامه حیات مجبور به تولید مداوم است. و برای موفقیت در این کار، علم تبلیغات را با پیوند سوداگرنه بین روانشناسی و جامعه شناسی‌ اختراع کرد، تا بتواند نیاز به مصرف را از اصل طبیعی نیاز به کالا جدا کند.

کالاهای زیادی فقط برای رفع روانی اشتیاق به مصرف خریداری می شود. کالاهای زیادی هم برای نشان دادن موقعیت اجتماعیِ خریدار، خریداری می شود. اقتصاددانان سرمایه داری حتا مدل قیمت گذاری این کالاها را از کالاهای معمولی جدا کرده‌اند. به طور مثال، تعداد فروش ساعت های لوکسِ رولکس با پایین آمدن قیمت، بالا نمی رود، بلکه برعکس، پایین می آید. چرا که موقعیت خود را برای نشان دادن جایگاه اجتماعیِ طبقاتیِ خریدار، با تقلیل قیمت کمی ا‌ز دست داده است.

برای همین است که اصل در سرمایه داری، بر مصرف است و نه بر برآوردن احتیاج واقعی‌ مردم برای بهبود شرایط زندگی‌. پارادکسِ مصرف سرمایه دارانه ی کالاهای مورد نیازهای واقعی مردم در این است، که حتا در آن جا که شرایط سخت زندگی‌ را بهبود می‌دهد، مانند یک ماشین لباسشویی، به خاطر اصل مصرف گرایی بعد ا‌ز دو سال باید آن را با یک ماشین جدید عوض کرد. این، یعنی‌ نیروی کار بیش تری باید فروخته شود که در نهایت موجب اضافه کاری و بد شدن شرایط زندگی‌ می شود که استرس، اضطراب و غیره ا‌ز عواقب آن است.

بر عکس، این گونه کالاها در کشورهای سوسیالیستی مدت مصرف تقریبا نامحدود داشتند.
ولی‌ این دولت‌ها ا‌ز ترس افتادن به دام مصرف گرایی ا‌ز بهبود کالایی شهروندان خود کمی غفلت کردند. می‌بایست خانه یک شهروند سوسیالیستی آنقدر مجهز به این وسائل باشد که او به قول گورکی بتواند فراغت کافی‌ برای ارتقأ بشری خود و لذت ا‌ز زیبایی‌های طبیعت داشته باشد.

بحث بسیار جالبی است که امیدوارم در آینده بتوانیم آنرا به طور وسیع و علمی‌ ادامه بدهیم.

سیامک

اضافه شد

«تکثرگرایی و دموکراسی»، نام رمز برای حفظ سلطه نظام سرمایه داری!

رفیق عزیز سیامک توجه را به نکته پراهمیت ”جبر تولید“ در نظام سرمایه داری و پرداختن وسیع و علمی به آن جلب می کند. این، توجه به عمل به تداوم وظیفه سوسیالیستی حزب توده ایران است. انتقال مضمون ”اقتصاد سیاسی“ سوسیالیستی به درون طبقه کارگر که با سخنان به جای این رفیق باید سازمان داده شود که در تداوم اجرای وظیفه سوسیالیستی حزب توده ایران قرار دارد، در بحث حاضر به معنای انتقال مضمون ”اقتصاد سیاسی“ سوسیالیستی به درون طبقه کارگر است. وظیفه ای که عمل به آن، نیروهای حامل خود را به وجود خواهد آورد و تقویت خواهد کرد.

در ”اقتصاد سیاسی“ی نظام سرمایه داری، همان طور که رفیق سیامک نشان داد، ما با یک تضاد درونی روبرو هستیم که عبارتست از ”تولید به خاطر تولید“ که به منظور مصرف گرایی انجام می شود که به نوبه خود در خدمت تولید است!

به سخنی دیگر، جنبه انسان دوستانه تولید به منظور برطرف نمودن نیازهای واقعی مردم، در نظام سرمایه داری گم شده است! امری که از دیدگاه انسان شناسی (انتروپولوژیک) گامی علیه سلامت و بقای هستی گونه ی انسانی است. هستی ای که تنها در هماهنگی با محیط زیست و کلیت هستی بر روی زمین قرار دارد و تضمین می گردد.

 

یک نمونه مشخص را مورد توجه قرار دهیم که در نوشتاری دیگر نیز به آن اشاره شده بود. در اتحادیه اروپا در چندین ماه گذشته مبارزه ی مردم در کشورهای مختلف به منظور ممنوعیت مصرف ماده شیمیایی ضدآفتی با نام ”گلیفوسات“ ادامه دارد که یک شرکت آمریکایی تولید می کند. تمدید مصرف این ماده برای ١٨ ماه مورد تائید ”کمیسیون اروپایی“ قرار گرفت. (٢).

برخی از تحقیقاتِ دانشمندان مربوطه، خطر تولید سرطان را نزد انسان توسط این ماده مورد تائید قرار داده است. این ماده همچنین با نابودی و نسل کشی بسیاری از انواع حشرات ضروری برای چرخه هستی گیاهی، ازجمله زنبور عسل همراه است. باوجود این، دولت اتحادیه اروپایی که خادم نظام سرمایه داری است، به بهانه آن که تحقیقات دیگری نیز وجود دارد که خطر سرطان زاییِ این ماده شیمیایی را نفی می کند، در روز پیش و با وجود رای منفی ۵٢ درصد از مردم انگلستان به این اتحادیه که سیاست ”ریاضت اقتصادی“ را به زحمتکشان تحمیل می کند، به سود تداوم تولید و مصرف این ماده شیمیایی رای داد. به سخنی دیگر، جنبه انسان دوستانه ی نگرش به روند انسان شناسی جامعه، نقشی در تصمیم گیری نمایندگان دولت های در خدمت نظام سرمایه داری در اتحادیه اروپایی ندارد!

جای وظیفه حفظ شرایط هستی انسان و محیط زیست در چرخه تولید سرمایه داری را هدف سودورزی و انباشت سرمایه به سود لایه ای از مالکین ابزار تولید اشغال کرده است که خودخواهانه می خواهند  آن را به مردم همه کشورها تحمیل کنند. به این منظور این تولید به منظور ”مصرف گرایی“ را «ایجاد شغل و کار» نامیده و منافع خود را به مثابه منافع کل جامعه می نمایانند.

 

«تکثرگرایی و دموکراسی»، نام رمز برای حفظ سلطه نظام سرمایه داری!

برخی از مبلغان این ایدئولوژی ضد انسانی، آن را «تگثرگرایی» و «دموکراسی» می نامند (٣). از این رو مبارزه با این اندیشه ی ایدئولوژیکِ در خدمت نظام سرمایه داری، امروز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، زیرا هدف تولید به خاطر مصرف گرایی به نابودی زندگی بر روی زمین منجر می شود.

آری، یکی از تضادهای عمده در دوران کنونی که باید با نبردی انسان دوستانه آن را افشا نمود، مبارزه علیه هدف تولید به خاطر مصرف گرایی است! باید با انتقال آگاهی طبقاتی در باره ”اقتصاد سیاسی“ نظام سرمایه داری، هم زمان نبردی ایدئولوژیک- مدنی- فرهنگی را سازمان داد!

پیشنهاد رفیق سیامک در این زمینه، بسیار به موقع مطرح می شود و باید امیدوار بود، با شرکت وسیع صاحب نظران با موفقیت به پیش برده شود.

١- نگاه شود به مقاله ”نوک نیزه ی نبرد ایدئولوژیک- فرهنگی- مدنی! شماره ٩۵/٣٢ http://www.tudehiha.com/lang/fa/archives/2805).

٢- ”کمیسیون اروپایی“ که نقش دولت مرکزی را در این اتحادیه ایفا می کند که از مجموعه افرادی تشکیل می شود که از طرف مردم کشورهای اروپایی انتخاب نشده اند، بلکه به عنوان ”مامور“ از طرف دولت های هر کشور در این ارگان منصوب می شوند – واقعیتی که سرشت ”غیردموکراتیک“ بودن این ارگان و اتحادیه اروپایی را به راحتی قابل شناخت می سازد، که حتی در تضاد است با ظاهرِ تعریف ”دموکراسی بورژوازی“.

٣- نگاه شود به مقاله ”لوبی یسم یا نبرد طبقاتی؟“ و ابرازنظرها نسبت به آن در اخبار روز (بخش دیدگاه، ۶ تیر٩۵) www.ahkbar-rooz که در ادامه بخش هایی از آن نقل می شود: ابرازنظر کننده ای با عنوان ”وجود جمع های مختلف، تکثرگرایی در حوزه اندیشه، دموکراسی در حوزه سیاست“، می نویسد: «در زیست جمعی که با توجه به مشترکاتی حادث می شود [و] ساختار سیاسی خاصی برقرار» می گردد، «فردیت هایی در جمع های مختلف خود را سازماندهی» می کنند و «با قدرت مانور خاص خودشان … شرایط زیست مناسب را برای زیست جمعی فراهم» می کنند!

این برداشت به عنوان مضمون مشخص «لوبی یسم» در خدمت حفظ نظام سرمایه داری ارزیابی شد که هدف آن «ابدی ساختن نظام سرمایه داری و استثمار انسان از انسان است»! به موضع به طور مجزا باز هم پرداخته خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *