سیاست انقلابی در شرایط غیرانقلابی! پیامد نبود برنامه اقتصادی ملی جایگزین!

مقاله شماره: ١٣٩۴ / ۴١ (اول آذر)

واژه راهنما: رفرم در خدمت انقلاب! زحمتکشان مخاطب سیاست توده ای هستند. «اقتصاد تولید محور» با چه مضمونی؟ دفاع از رفرم به منظور بالا بردن سطح آگاهی توده ها و هموار ساختن دستیابی به سوسیالیسم (لنین).

روی سخن روشنگرانه ی مقاله ی نامه مردم با عنوان ”بحران فزاینده اقتصادی رژیم ولایت فقیه و بسته «ضد رکود» دولت روحانی“ (شماره ٩٨۵، ١٢ آبان ١٣٩۴)، بر پایه شیوه ”مبارزه فرهنگی“ و اقناعی، خطاب به دست اندرکاران نظام در دولت حسن روحانی و نه خطاب به نیروهای زحمتکش و میهن دوست است که باید بسته «ضد رکود» را افشا کرده و آن را علیه نظام ولایی به کار گیرند. مقاله ی که پر از «داده های مستند» است، از این رو در نتیجه گیری از «موشکافی عمیق» خود که در آغاز مقاله وعده می دهد، نازا باقی می ماند، زیرا پیشنهاد جایگزینی برای زحمتکشان ندارد و ارایه نمی دهد. پیشنهاد جایگزینی که بازتاب متناسب از تعریف مصوبه ششمین کنگره حزب توده ایران در سال ١٣٩١ از مرحله «ملی- دموکراتیک» فرازمندی انقلابی جامعه ایران باشد.

مقاله ی نامه مردم که روی سخن روشنگرانه اش بر پایه شیوه ”مبارزه فرهنگی“ و اقناعی، خطاب به دست اندرکاران نظام در دولت حسن روحانی متوجه است، در سطح پیشنهاد برای یک ”مهندسی اجتماعی“ باقی می ماند و با ارایه پیشنهادی «ترمیم»ی برای دولت حسن روحانی پایان می یابد.

در آخرین پاراگراف، مقاله چنین به نتیجه گیری می نشیند: «واقعیت های اقتصادی میهن ما بسیار عمیق تر و ریشه ای تر از آن است که با طرح های وارفته ای همچون وام ١٠ و ٢۵ میلیونی بتوان آن را ترمیم کرد.»

مقاله، علت چنین وضع را بدین گونه برمی شمرد: «ساختارهای فاسد و حاکم و انگلی ای که وابستگیِ انکارناپذیری با سردمداران رژیم دارند، اصولاً هیچ گونه مانوری – هرچند جزیی- را حتی به افراد مورد اطمینان شان در دولت روحانی اجازه نمی دهد. … داده های مستند در بالا، به روشنی نشان می دهند که به دلیل ادامه سیاست های اقتصادی پیشین [نولیبرال]، دشمنی با اقتصادِ تولید محور، فساد نهادینه شده و …، و چپاول مستمر و گسترده آنان [حاکمان و دارودسته شان]، وضعیت تیره و تار برای زحمتکشان میهن ادامه خواهد یافت.»

توصیف ملودرام داستان برشمرده شده در نتیجه گیری ی مقاله هنوز پایان نیافته است. آخرین جمله چنین است: «بسته ضدِ رکود دولت روحانی به هیچ عنوان نیازهای مبرم و اساسیِ محروم ترین قشرهای جامعه ما را تامین نمی کند.» همین و بس!

کدام «بسته ضد رکود» قادر به پاسخ گویی به «نیازهای مبرم و اساسی محروم ترین قشرهای جامعه» است؟ آیا «اقتصاد تولید محور» به سود انباشت ”سود و سرمایه“ برای ”یک“ درصد بالای جامعه و یا «اقتصاد تولید محور» با سرشتی دموکراتیک و مردمی، پاسخی شایسته به این «نیازهای مبرم و اساسیِ محروم ترین قشرهای جامعه» است؟

انتقاد مقاله به دولت حسن روحانی در جمله «دشمنی با اقتصادِ تولید محور» توسط این دولت خلاصه می شود! آیا واقعاً می توان تنها با چنین خواستی زحمتکشان را برای گذار از دیکتاتوری تجهیز کرد و سازمان داد و به صحنه نبرد نهایی هدایت نمود؟ اگر مخاطب مقاله نامه مردم زحمتکشان می بودند که برای خواست دریافت دستمزد عقب افتاد شلاق می خورند، به زندان انداخته می شوند و به قتل می رسند، باید نسبت به امید بستن به چنین توهم هایی بشدت تردید داشت!

***

از این رو مفید است در سطور زیر در باره پیامد نبود یک برنامه جایگزین برای اقتصاد ملی ایران در مرحله ملی- دموکراتیک فرازمندی جامعه ایرانی (تعریف ششمین کنگره حزب توده ایران) در فعالیت روشنگرانه و تبلیغی مقاله مورد بررسی، نکاتی طرح گردد.

استدلالِ مقاله بر روی توضیح و دفاع از «اقتصادِ تولید محور» متمرکز است و آن را راه حلی برای بر طرف ساختن بحران اقتصادی- اجتماعی حاکم بر ایران می داند. مقاله استدلال خود را در درستی پیشنهاد برای اجرای برنامه «اقتصادِ تولید محور» متکی بر نظرات دو اقتصاددان ایرانی قرار داده و مطرح می سازد. به منظور تاکید بر بی خطر بودن پیشنهاد تعمیراتی این دو اقتصاددان برای نظام سرمایه داری حاکم، مقاله آن دو را «ازجمله اقتصاددانانی [اعلام می کند] که رابطه خصمانه هم با حاکمیت ندارند».

سپس مقاله نظرات آقایان حسین راغفر و فرشاد مومنی را مطرح می کند و توجه به آن ها را به دولت روحانی توصیه می کند و می نویسد: «موضوعی که راغفر به آن می پردازد از ریشه ای ترین مسائل مرتبط با اقتصاد ایران است. اقتصادِ تولید محور، سال هاست که در معادله های اقتصادی حاکم جایگاهی تعیین کننده ندارد. فرشاد مومنی، اقتصاددان مخالف نولیبرالیسم … در توصیه به دولت روحانی گفت: ”آقای روحانی و تیم همکار ایشان باید به این بلوغ فکری برسند که راه نجات اقتصاد ایران، بازگشت اصولی به روحیه توسعه خواهی و نیز فقط از طریق تولید محوری امکان پذیر است“.»

***

صحبت بر سر این نکته نیست که مقاله نامه مردم نباید در بحث های اقتصادی در ایران شرکت کند و جانب نظر درست تر را در برابر نظر نادرست تر بگیرد. به سخنی دیگر صحبت بر سر آن نیست که حزب توده ایران نباید نسبت به ارزش پیشنهادهای ”مهندسی اجتماعی“ در ایران بی توجه باشد و در ارزیابی از آن ها شرکت نکند و یکی را بر دیگری برتر نداند و انواع دیگری از نکته های مشابه که می توان مطرح ساخت.

صحبت بر سر آن است که حزب توده ایران در این بحث ها از این رو می تواند و باید شرکت داشته باشد که پیشنهاد جایگزین خود را در برابر طرح های تعمیراتی مبتنی بر منطق نسخه ی ”مهندسی اجتماعی“ که به منظور حفظ روابط تولیدی حاکم سرمایه دارانه انجام می شود، طرح نماید!

قناعت به پیشنهاد «اقتصادِ تولید محور» در چارچوب نظام سرمایه داری حاکم، تن دادن به تز «پایان تاریخ» است! پذیرفتن نابودی محیط زیست و هستی بر روی زمین است! فراموش نمودن وظیفه «طرح نو در انداختن» از کار در می آید! این در حالی است که طرح پیشنهاد جایگزینی که بازتاب تعریف حزب توده ایران از مرحله رشد کنونی جامعه ایرانی است، وظیفه حزب طبقه کارگر را تشکیل می دهد!

شرکت در بحث ها، بدون ارایه پیشنهاد جایگزین، بی توجهی به مضمون وظیفه نیروی نو است!

حزب توده ایران رفرم ارضی نیم بند و «وارفته» رژیم سلطنتی گذشته را از این رو مردود اعلام نکرد، زیرا به کمک این رفرم، می توانست و باید سرشت نظام ارتجاعی ارباب- رعیتی را برای زحمتکشان روستا ها قابل لمس تر افشا کرده و مبارزه برای گذار از شرایط ارتجاعی حاکم نظام ارباب- رعیتی را وظیفه زحمتکشان اعلام کند. لنین هدف دفاع از رفرم ها را، ارتقای سطح آگاهی زحمتکشان می داند. او رفرم ها را «پایگاه های نبرد برای هدف نهایی ی سوسیالیستی» ارزیابی می کند (به نقل از کتاب کمونیست آلمانی ویلی گرنس، ”استراتژی انقلابی در دوران های غیرانقلابی“، ص ٢١).

مضمـونِ دموکراتیک و ملی «اقتصادِ تولید محور» در برنامه اقتصاد ملی برای مرحله ملی- دموکراتیک جامعه ایرانی چیست، تفاوت مضمونی آن با همین برنامه در شرایط حاکمیت نظام دیکتاتوری ولایی کدامست که اقتصاددانان پیش گفته اجرای آن را به آقای رئیس جمهور توصیه می کنند؟ این تفاوت مضمونی را باید مقاله نامه مردم مطرح سازد، تا نقشی مستقل داشته و به فراکسیون دیگری از دنباله روان از سیاست اقتصادی تعمیراتی در نظام سرمایه داری بدل نشود.

بدون طرح چنین مضمون ملی- دموکراتیک برای برنامه اقتصاد ملی ایران، چرا باید زحمتکشان ایران مقاله نامه مردم را مقاله ای در دفاع از منافع خود تلقی کنند و به دور محور آن جمع شده و سازمان یابند؟ اگر هم بر پایه برنامه تعمییراتی نظام سرمایه داری، اتحادی با این یا آن لایه از بورژوازی ایجاد گردد، چرا باید زحمتکشان آن را به مثابه آماج منافع خود درک کرده و بپذیرند؟

نه در این مقاله و نه در هیچ مقاله دیگر، نه در این شماره و نه در شماره های دیگر نامه مردم، چنین پیشنهاد جایگزین مطرح و به بحث گذاشته نمی شود!

باقی ماندن در سطح توصیه ی روشنگرانه ی اقتصاددانان در داخل کشور، نفی علت وجود و ضرورت بودن حزب توده ایران و فعالیت مطبوعاتی ی روشنگرانه- افشاگرانه- تبلیغی- تهیجی آن بر پایه مصوبات ششمین کنگره آن است!

در حالی که اقتصاددانان مقیم ایران به علل قابل فهم و یا به علت نداشتن تحلیل از مرحله رشد تاریخی انقلاب ایران نمی توانند از ”اقتصاد سیاسیِ“ مرحله ملی- دموکراتیک فرازمندی جامعه ایرانی دفاع کنند، سکوت مقاله نامه مردم، ارگان مرکزی حزب توده ایران. در این زمینه فاجعه برانگیر و غیر قابل پذیرش است!

این سکوت لغو غیرمجاز مصوبه ششمین کنگره حزب توده ایران از سال ١٣٩١ است. در یکی از این مصوبه ها مساله گذار از دیکتاتوری حاکم وظیفه این مرحله اعلام شده است که پیش شرط دستیابی به مرحله ملی- دموکراتیک فرازمندی جامعه است. از دیکتاتوری حاکم نمی توان گذشت، هنگامی که بحث خود را به بحث در باره تعمیرات مهندسی شده نظامی محدود نمود که باید از آن گذشت!

از نظام اقتصادی- اجتماعی بحران زده کنونی، از نظام ضد مردمی و ضد ملی رژیم دیکتاتوری ی ولایت فقیه نمی توان گذشته، بدون آنکه جایگزین دموکراتیک و ملی آن را در برابر نسخه نولیبرال حاکم مطرح ساخت که سیاست رسمی حاکمیت از سال ١٣٨۵ است. مخالفت با سیاست اقتصادی نولیبرال خوب است، اما کافی نیست! سیاست جایگزین مردمی، دموکراتیک و ملی را باید طرح نمود و ضرورت پایبندی به آن را مستدل ساخت! از این طریق می توان قلب و ذهن زحمتکشان و میهن دوستان را علیه «بسته ”ضد رکود“ دولت روحانی» تجهیز کرد و علیه آن سازمان داد!

4 Comments

  1. حق با شماست در این مقاله به طور مشخص به توضیح برنامه اقتصاد ملی برای دوران ملی- دموکراتیک فرازمندی جامعه ایران اشاره نشده است. خواننده علاقمند می تواند به بحث های وسیع در همین زمینه ازجمله به مقاله های سال ۱۳۹۴ مراجعه کند. مقاله شماره ۳۷ امسال با عنوان “حزب توده ایران و اندیشه سوسیال دموکرات، اقتصاد سیاسی ملی – دموکراتیک یا سرمایه داری” نمونه ای در این زمینه است. در آنجا آدرس مقاله های بسیاری در این زمینه ارایه شده است.
    به انتقاد انجام شده با توجه به طول مقاله و همچنین موضوع اصلی آن توجه خواهد شد.

  2. عاصم

    در نامه مردم هم توضیحات مورد درخواست شما در مقالات دیگر آمده و به خصوص سنت لنینیستی حزب طبقه کارگر این بوده که در برنامه حزب انقلابی بیاید. شما به پراودا و ایسکرا هم مراجعه و مقالات لنین کبیر را ببینید.در هر مقاله برنامه آلترناتیو پرولتری داده نمی شود. حزب برنامه دارد که شما هم صحت عرض و طولش را تایید می کنید.
    از بذل توجه شما بسیار خرسندم

  3. طرح برنامه جایگزین در برنامه حزب توده ایران، شیوه درست ترویجی ی مارکسیستی- توده ای است. در این زمینه توافق است. طرح بازتاب مضمون برنامه در فعالیت تبلیغی در هر مقاله ضروری است. بازتابی که باید با توجه به موضوع مقاله، سویه مشخص مربوط به آن را از برنامه حزب در سطح تبلیغی مطرح سازد. در این زمینه بهبود کار، ازجمله در شکل مقاله ها، به چشم می خورد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *