هشتاد سال از تصمیم بمب اتمی ترومن: یادآوری، هشدار و مسئولیت انسانی

در روز ۲۵ ژوئیه، حدود ۱۰۰ نفر در میدان هیروشیما-ناگازاکی در پوتسدام-بابلزبرگ گرد هم آمدند تا یادآور شوند که ۸۰ سال پیش، در همین مکان، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، هری ترومن، اجازه استفاده از بمب اتمی علیه ژاپن را صادر کرد.

اما چرا پوتسدام-بابلزبرگ؟ زیرا ترومن برای شرکت در کنفرانس سه‌جانبه پوتسدام، با استالین و چرچیل (که در ۲۸ ژوئیه جای خود را به اتلی داد) به این منطقه آمده بود. محل کنفرانس قصر سسیلیین‌هوف در پوتسدام بود، زیرا برلین ویران شده بود و در بابلزبرگ ویلاهایی امن مانند همان ویلای ترومن وجود داشت. در همین ایام، ترومن خبر موفقیت‌آمیز بودن آزمایش بمب اتمی در صحرای نوادا را دریافت کرد و در ۲۵ ژوئیه دستور استفاده از آن را داد.

اینکه بمب‌ها در ۶ و ۹ اوت بر هیروشیما و ناگازاکی فرود آمدند، تصمیمی نظامی و وابسته به شرایط جوی و جغرافیایی بود. آسمان صاف هیروشیما امکان مستندسازی دقیق تأثیر بمب را فراهم کرد. سه روز بعد ناگازاکی هدف شد تا تأثیر موج بازتابی در منطقه کوهستانی نیز سنجیده شود.

چرچیل نیز در خاطرات خود از بمب به عنوان وسیله‌ای برای پایان سریع جنگ و حتی ابزاری در سیاست جهانی یاد کرده است. قربانیان هیروشیما و ناگازاکی – نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر کشته فوری و ده‌ها هزار نفر قربانی پرتوها – در این تصمیمات جایی نداشتند.

امروز، حدود ۱۲۵۰۰ سلاح هسته‌ای در جهان وجود دارد؛ ۹۰ درصد در دست آمریکا و روسیه. آلمان نیز میزبان برخی بمب‌های آمریکایی است. برخی حتی خواهان سلاح اتمی آلمانی هستند.

همه این‌ها را می‌دانیم. اما چند نفر عمل می‌کنند؟ در ۲۵ ژوئیه تنها ۱۰۰ نفر مقابل ویلای ترومن ایستادند.




طرح سازمان‌یافته اسرائیل برای الحاق کامل کرانه باختری

اسرائیل با دقت تمام، الگویی کلاسیک از ایجاد ناآرامی در کرانه باختری اشغالی را دنبال می‌کند. تازه‌ترین تحریکات آن شامل سلب اختیارات اداری مسجد ابراهیمی در شهر الخلیل از شهرداری فلسطینی و واگذاری آن به شورای مذهبی شهرک‌نشین کیریات اربع است؛ نهادی افراطی که نماینده شهرک‌نشینانی با گرایش‌های خشن‌تر محسوب می‌شود.

شهرک کیریات اربع که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شد، به‌عنوان پایگاهی استراتژیک برای کنترل نظامی شدیدتر بر الخلیل عمل می‌کند. این شهرک به باروخ گلدشتاین، شهرک‌نشین آمریکایی-اسرائیلی که در فوریه ۱۹۹۴ با شلیک به نمازگزاران در مسجد ابراهیمی ۲۹ نفر را کشت، گره خورده است. در پی آن، ارتش اسرائیل ۲۵ فلسطینی دیگر را نیز در جریان اعتراضات در کرانه باختری به قتل رساند.

با این حال، کمیسیون شامگار در همان سال با تقسیم فاجعه‌بار مسجد ابراهیمی موافقت کرد: ۶۳ درصد برای یهودیان و تنها ۳۷ درصد برای مسلمانان. از آن زمان، محدودیت‌های سرکوبگرانه‌ای نظیر نظارت گسترده و بستن مکرر مسجد تنها برای استفاده انحصاری شهرک‌نشینان اعمال شده است.

تصمیم اخیر اسرائیل، که از آن به‌عنوان “تاریخی و بی‌سابقه” یاد می‌شود، مسجد را به‌دست نیروهایی می‌سپارد که درصدد تصاحب کامل آن هستند.

اما مسجد ابراهیمی تنها نماد کوچکی از واقعیتی بسیار تاریک‌تر استفاده اسرائیل از جنگ در غزه به‌منظور تشدید خشونت در کرانه باختری است. از دستگیری بیش از ۱۰۴۰۰ فلسطینی، تخریب اردوگاه‌ها و مزارع، تا توسعه سریع شهرک‌های غیرقانونی، هدف نهایی اسرائیل خفه‌کردن کامل این منطقه است.

با وجودی‌که کرانه باختری مستقیماً در حمله ۷ اکتبر یا جنگ غزه دخیل نبود، اما به تمرکز اصلی سرکوب نظامی اسرائیل بدل شده است. قتل صدها فلسطینی، قطع مناطق با ایست‌های بازرسی، بستن مناطق گسترده، تعلیق مجوزهای کاری، همه بخشی از نقشه‌ای گسترده برای جداسازی، انحصار و در نهایت، الحاق کرانه باختری است.




حتا عربستان هم دیگر غلام حلقه به گوش امریکا نیست

به نقل از میدل ایست آی، در جریان درگیری نظامی ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، یکی از مهم‌ترین چالش‌های اسرائیل کمبود موشک‌های پدافندی بود؛ تا جایی که ایالات متحده از عربستان سعودی درخواست کرد سامانه‌های دفاعی خود را در اختیار تل‌آویو قرار دهد—درخواستی که ریاض به‌صراحت رد کرد. به‌گفته دو مقام آمریکایی، این کشور حتی تلاش کرد با پیشنهادهای دیپلماتیک یا معامله، موافقت سعودی‌ها را جلب کند، اما موفق نشد. این در حالی است که آمریکا سال‌ها عربستان را متحدی علیه تهدیدات منطقه‌ای، به‌ویژه ایران، معرفی می‌کرد.

در بحبوحه این تنش، عربستان در حال دریافت نخستین سامانه پدافندی تاد بود؛ سیستمی که به‌طور مستقل خریداری کرده و ارتش این کشور در سوم ژوئیه، تنها چند روز پس از آتش‌بس ایران و اسرائیل، از آن رونمایی کرد. در همین بازه زمانی، اسرائیل با سرعت در حال مصرف ذخایر موشک‌های پدافندی خود و حتی ذخایر آمریکا در منطقه بود. روزنامه گاردین گزارش داد که سطح موجودی موشک‌های پاتریوت آمریکا به حدود ۲۵ درصد رسیده که از نظر پنتاگون سطحی بحرانی برای امنیت جهانی ایالات متحده محسوب می‌شود.

همزمان، آمریکا از سامانه‌های SM-3 نصب‌شده روی ناوهای جنگی خود برای دفاع از اسرائیل استفاده کرد، اما با وجود این پشتیبانی گسترده، برخی از موشک‌های ایرانی توانستند به اهداف نظامی در سرزمین‌های اشغالی اصابت کنند. تحلیل‌گران معتقدند سامانه‌های دفاع هوایی آمریکا و اسرائیل نسبتاً موفق عمل کردند، اما ایران توانست با حجم و استمرار حملات، خلأهایی را آشکار سازد. این امر توجه بسیاری از کشورهای عربی خلیج فارس را به ضعف ساختارهای دفاعی خود جلب کرده است.




مسیر رشد تولیدکنندگان ویتنام در زنجیره تأمین جهانی

هانوی تایمز

در حال حاضر، با تغییر چشم‌انداز تولید جهانی، رشد صنعت تولید در ویتنام به جای تمرکز صرف بر حجم، نیازمند ارتقای توانمندی‌ها، ایجاد مشارکت‌های راهبردی و حرفه‌ای‌سازی بیشتر است.

– با وجود عدم قطعیت‌های تعرفه‌ای جهانی و تغییر زنجیره‌های تأمین، بخش تولید ویتنام همچنان پتانسیل بالایی دارد. نایب رئیس انجمن صنایع پشتیبان ویتنام (VASI)، در تاریخ ۲۴ ژوئیه اعلام کرد که برخی تولیدکنندگان خارجی در گذشته به دلیل خطر اعمال تعرفه‌های متقابل، قصد انتقال بخشی از عملیات خود به مکزیک را داشتند.

او گفت: «علیرغم احتمال تغییرات سیاسی در آمریکا، شرکت‌ها در ویتنام مانده‌اند، زیرا ساخت زنجیره‌های تأمین سال‌ها زمان می‌برد و نیازمند ثبات بلندمدت است. ویتنام در آسیای جنوب‌شرقی به‌عنوان یک قطب قابل‌اعتماد تولید شناخته می‌شود.»

او افزود که دولت در حال تقویت نظارت بر منشاء کالاها، اعمال تعرفه‌های ضددامپینگ بر واردات فولاد و افزایش خرید کالاهای آمریکایی در چارچوب تنظیمات جدید تجاری است.

کارشناسان تأکید کردند که ویتنام باید از مونتاژ صرف عبور کرده و به سمت تولید قطعات، طراحی محصول و تولید آن حرکت و با برند خود وارد بازار ‌کند.

در ماه مه، هیئتی از آمریکا برای بررسی انتقال ۳۰٪ از تولیدات خود به ویتنام به این کشور سفر کرد.

طبق داده‌های اداره آمار، ۷۸.۴٪ شرکت‌های تولیدی در سه‌ماهه دوم رشد یا ثبات سفارشات جدید داشته‌اند. همچنین ۸۱.۸٪ پیش‌بینی کرده‌اند که صادرات در سه‌ماهه سوم افزایش خواهد یافت.

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در بخش تولید طی شش‌ماهه نخست ۲۰۲۵ به حدود ۱۲ میلیارد دلار رسید که ۳.۹٪ افزایش داشته است.

با وجود سهم ۲۶.۳٪ ارزش‌افزوده تولید از تولید ناخالص داخلی، هنوز بسیاری از شرکت‌های محلی در سطح پردازش اولیه فعالیت می‌کنند.

کارشناسان بر اهمیت توسعه مهارت‌های نرم، بازاریابی، خدمات مشتری و شناخت بازار تأکید کردند.




واکنش شدید آمریکا و اسرائیل به تصمیم فرانسه برای به‌رسمیت‌شناختن کشور فلسطین

مذاکرات صلح با میانجی‌گری قطر نیز در این هفته شکست خورد، زیرا آمریکا و اسرائیل به دلیل آنچه «عدم حسن نیت حماس» خواندند، از مذاکرات خارج شدند.

در همین حال، رسانه‌های بزرگ غربی هشدار داده‌اند که خبرنگاران‌شان در غزه با خطر گرسنگی مواجه‌اند. بی‌بی‌سی، فرانس‌پرس، آسوشیتدپرس و رویترز خواستار دسترسی آزادانه رسانه‌های خارجی به نوار غزه شدند.

آمیخای الیاهو، وزیر افراطی میراث فرهنگی اسرائیل، گفته است دولت نباید در برابر گرسنگی مردم غزه دخالت کند و افزود: «تمام غزه یهودی خواهد شد.»

اسرائیل اتهامات مبنی بر جلوگیری از ارسال کمک‌های بشردوستانه را رد کرده و حماس و سازمان ملل را مقصر دانسته است.

در حمله اولیه مبارزان فلسطینی در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۲۰۰ نفر کشته شدند. در پاسخ نظامی اسرائیل، بیش از ۵۹٬۰۰۰ نفر در غزه کشته شده‌اند. منتقدان این واکنش را نامتناسب و حتی «نسل‌کشی» توصیف کرده‌اند.

مکرون اعلام کرد که فرانسه قصد دارد کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد؛ اقدامی که به گفته او به روند صلح در خاورمیانه کمک خواهد کرد. قرار است اعلام رسمی این تصمیم در ماه سپتامبر انجام شود.

واشنگتن و اسرائیل این تصمیم را محکوم کردند و هشدار دادند که چنین اقدامی نتیجه‌ای معکوس خواهد داشت. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفت: «این تصمیم بی‌پروایانه تنها به تبلیغات حماس خدمت می‌کند و صلح را به عقب می‌برد.» او افزود: «این تصمیم، سیلی به صورت قربانیان حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است.»

نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نیز این اقدام را محکوم کرده و گفت که این تصمیم «ترور را پاداش می‌دهد و خطر ایجاد یک نیروی نیابتی دیگر مانند غزه را در پی دارد.»

چندین کشور از جمله اسپانیا، نروژ، ایرلند و مکزیک، فلسطین را به رسمیت شناخته‌اند. روسیه نیز با تکیه بر تصمیم اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۸، رسماً فلسطین را به رسمیت شناخته است.




آغاز گفتگوی تمدن‌های سازمان همکاری‌های شانگهای ۲۰۲۵ در تیانجین

در چین، «گفتگوی تمدن‌های بین کشورهای سازمان همکاری‌های شانگهای – ۲۰۲۵» در ۲۳ ژوئیه آغاز به کار کرد. در این رویداد، نمایندگانی از هند، قزاقستان، قرقیزستان، چین، پاکستان، روسیه، تاجیکستان، ازبکستان و چندین کشور دیگر شرکت دارند. هیئت روسی توسط دیمیتری نوویکوف، معاون رئیس کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه و معاون اول رئیس کمیته امور بین‌الملل دوما رهبری می‌شود. 

شهر تیانجین چین میزبان اجلاس سران سازمان همکاری‌های شانگهای (SCO) در پایان ماه اوت خواهد بود. بیش از ۳۰۰ مهمان از کشورهای عضو سازمان همکاری‌های شانگهای و سایر کشورها در این رویداد حضور دارند که نمایندگان مجالس، نهادهای دولتی، مراکز تحلیلی، حوزه‌های علمی، فرهنگی و آموزشی هستند و به عنوان کارشناسان در زمینه‌های مختلف فعالیت می‌کنند. 

هدف تعمیق درک متقابل و اعتماد راهبردی و ترویج ساخت جامعه‌ای با سرنوشت مشترک است. شرکت‌کنندگان در این نشست، تبادل نظر گسترده‌ای را با موضوع «ترویج ابتکار جهانی تمدن‌ها – ساخت خانه مشترک زیبای SCO» انجام می‌دهند. 

 نکات کلیدی: 

– تأکید بر همکاری‌های چندجانبه فرهنگی و راهبردی در چارچوب SCO. 

– مشارکت گسترده نمایندگان کشورهای عضو و ناظر در گفتگوی تمدن‌ها. 

بررسی راه‌های مقابله با چالش‌های جهانی مانند افراطی‌گرایی، تغییرات اقلیمی و شکاف دیجیتال.

تأکید بر نقش سازمان‌های منطقه‌ای در تقویت صلح پایدار.

بحث درباره همکاری‌های زیست‌محیطی و انتقال فناوری‌های پاک بین کشورهای عضو.

پروژه‌های مشترک در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت منابع آب.

برنامه‌های تبادل دانشجو و پژوهشگر بین دانشگاه‌های کشورهای عضو.

حمایت از حفاظت از میراث فرهنگی و مقابله با قاچاق آثار تاریخی.

این رویداد نشان‌دهنده تلاش چین برای رهبری دیپلماسی فرهنگی در اوراسیا است و می‌تواند به کاهش تنش‌ها بین هند و پاکستان از طریق همکاری‌های غیرسیاسی کمک کند. همچنین، روسیه از این پلتفرم برای جلب حمایت کشورهای آسیایی در مقابل تحریم‌های غرب استفاده می‌کند.




غزه در محاصره گرسنگی: کودکان آرزوی مرگ میکنند، سازمانهای امدادی در بن بست

در حالی که محاصره اسرائیل گرسنگی را بر مردم غزه تحمیل کرده، اکنون حتی کارکنان امدادی نیز برای دریافت غذا در صف ایستاده‌اند، و جان خود را برای زنده نگه داشتن خانواده‌هایشان به خطر می‌اندازند. ذخایر غذایی پایان یافته و سازمان‌های بشردوستانه، شاهد جان باختن همکارانشان هستند.

کودکان به والدین می‌گویند: می‌خواهیم به بهشت برویم، چون آنجا غذا هست.

دو ماه پس از آغاز فعالیت “بنیاد بشردوستانه غزه” زیر نظر اسرائیل، بیش از ۱۰۰ سازمان هشدار داده‌اند: تمام گذرگاه‌ها را باز کنید، کمک‌ها را با نظارت سازمان ملل از سر بگیرید، محاصره را پایان دهید و آتش‌بس فوری برقرار کنید.

یک خبرنگار گفت:
– هر صبح این پرسش تکرار می‌شود: آیا امروز غذایی پیدا می‌شود؟

تقریباً هر روز، فلسطینی‌ها در مراکز توزیع غذا کشته می‌شوند. طبق گزارش سازمان ملل در ۱۳ ژوئیه، ۸۷۵ نفر در جستجوی غذا جان باختند. در همین حال، نظامیان اسرائیلی نزدیک به دو میلیون نفر را آواره کرده‌اند و در ۲۰ ژوئیه، اخراج دسته‌جمعی فلسطینی‌ها به کمتر از ۱۲٪ از نوار غزه صادر شد. برنامه جهانی غذا هشدار داده که کمک‌رسانی دیگر ممکن نیست. استفاده از گرسنگی به‌عنوان ابزار جنگ، جنایت جنگی است.

در حالی‌که مقادیر زیادی غذا، دارو و سوخت در نزدیکی غزه مانده، سازمان‌های امدادی اجازه دسترسی یا توزیع ندارند. کودکان از سوءتغذیه شدید رنج می‌برند و بیماری‌های واگیردار گسترش یافته‌اند. روزانه فقط ۲۸ کامیون کمک وارد غزه می‌شود که بسیار ناکافی است.

سیستم کمک‌رسانی شکست نخورده، بلکه فلج شده است.

سازمان‌ها توان کمک دارند، اما بدون دسترسی، کاری از پیش نمی‌رود. وعده‌های اروپا و اسرائیل در ۱۰ ژوئیه نیز بی‌نتیجه مانده‌اند. مردم در بی‌کمکی می‌میرند، در حالی‌که جهان منتظر مانده است.

فقط اقدامات قاطع، آتش‌بس واقعی، دسترسی کامل و حذف کنترل نظامی می‌توانند جان‌ها را نجات دهند.




نپ، از شوروی تا چین: درسی برای گذار سوسیالیستی در جهان امروز

نپ بر پایه رهنمودهای لنین می توانست با دگرگونی‌های سنجیده دنبال شود، سرمایه‌گذاری‌های کلان در صنعت سنگین می توانست همچنان دولتی و زیر رهبری زب انجام شود و بخش‌هایی که برجستگی کمتری داشتند می توانست به دست بازار سپرده شود، اما همه‌چیز زیر رهبری و دیدبانی دولت ماند. فراموش نشود که چین با بررسی آموخته های ارزشمند نپ در شوروی از کژروی های آن پرهیز کرد، ولی شوروی چنین الگویی نداشت.

این تجربه‌ی تاریخی، امروزه برای بسیاری از سرزمین‌های در حال دگرگونی، درسی ارزشمند دارد: امنیت ملی نیازمند پایه‌های اقتصادی نیرومند است، اما این نیاز نباید بهانه‌ای برای نابودسازی نیروهای بازار، نوآوری فردی و پویایی اجتماعی شود. برنامه‌ریزی اقتصادی تنها آنگاه کامیاب خواهد شد که با نرمی، سنجشگری و توانایی پذیرش دگرگونی همراه گردد.

تجربه‌ی نپ در شوروی و سرنوشت آن در چین، آموزه‌های ارزشمندی برای پیشرفت اقتصادی و گذار به سوسیالیسم دارد. به ما آموخت که سوسیالیسم بدون رویش مادی، تنها تنگ دستی را برابر برای مردم فراهم می کند. برای جامعه ای برابر و دارا، باید کشوری ساخت که بتواند از نوترین فن آوری در زمینه تولید بهره برداری کند و آن چنان بخش پرتوان کشاورزی داشته باشد که بتواند برای مردم خود خوراک تهیه کند. آنچه در چین پس از مرگ مائو و آغاز اصلاحات اقتصادی در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ رخ داد، نشان‌دهنده‌ی پیروزی راهبردی بر پایه‌ی آموخته‌های نپ بود. این تجربه نشان داد که بهره برداری از سازوکارهای بازار و برنامه‌ریزی دولتی همزمان می‌تواند مایه پیشرفت اقتصادی و بالا  بردن سطح زندگی مردم شود. به دین گونه، درس‌های تاریخی نپ برای کشورهایی که در راه  دگرگونی سوسیالیستی گام گذاشته اند، همچنان کارا و آموزنده است. امروز، نپ یادآور این اصل دیالکتیکی است که انقلابی ها باید میان «آرمان» و «واقعیت‌های مادی» پل بزنند—درسی که برای جنبش‌های ترقی‌خواه جهان همچنان برجسته است.