آموزش عالی در اتحاد شوروی: برای همگان؛ آموزش عالی در روسیه: امتیازی برای نخبگان

منبع: پراودا

در حالی که حزب کمونیست فدراسیون روسیه (KPRF) بر لزوم بازگشت به سیستم آموزشی باکیفیت، در دسترس و رایگان شوروی تأکید می‌کند، نمایندگان حزب حاکم “روسیه واحد” دیدگاه‌های متفاوتی ارائه می‌دهند. “والنتینا ماتویینکو”، رئیس شورای فدراسیون، اخیراً پیشنهاد کرد که تعداد دانشجویان در دانشگاه‌های بزرگ مانند مسکو و سن‌پترزبورگ کاهش یابد و تنها افرادی که در رشته‌های مورد نیاز کشور تحصیل می‌کنند، پذیرش شوند. او همچنین پیشنهاد کرد که سایر دانشجویان در شهرهای خود تحصیل کنند. 

این ایده‌ها با انتقاداتی مواجه شده‌اند، زیرا به نظر می‌رسد این رویکرد به تبعیض آموزشی دامن می‌زند. در حال حاضر، فرزندان نخبگان که عمدتاً در پایتخت متمرکز هستند، از آموزش کلاسیک حضوری بهره‌مند می‌شوند، در حالی که دیگران به آموزش‌های دیجیتال و از راه دور محدود می‌شوند. این رویکرد ممکن است به کاهش فرصت‌های آموزشی برای جوانان مناطق محروم منجر شود. 

در مقابل، سیستم آموزشی شوروی نمونه‌های درخشانی از فرصت‌های برابر را ارائه می‌داد. بسیاری از دانشمندان و مهندسان برجسته شوروی، مانند “ایگور کورچاتوف” (پدر انرژی هسته‌ای شوروی) و “سرگئی کورولف” (مهندس فضایی مشهور)، از مناطق دورافتاده به دانشگاه‌های معتبر مسکو راه یافتند و نقش کلیدی در پیشرفت علمی و صنعتی کشور ایفا کردند. این سیستم آموزشی نه تنها به عدالت اجتماعی کمک کرد، بلکه شوروی را به یکی از قدرت‌های پیشرو در فضا، هوانوردی و علوم هسته‌ای تبدیل کرد.  اما در نظام‌های طبقاتی، بسیاری از این استعدادها هرگز فرصت شکوفایی نمی‌یابند. 

با این حال، به نظر می‌رسد حاکمان فعلی روسیه ترجیح می‌دهند با محدود کردن دسترسی به آموزش عالی، هزینه‌ها را کاهش دهند. این رویکرد ممکن است در کوتاه‌مدت صرفه‌جویی مالی ایجاد کند، اما در بلندمدت به کاهش کیفیت نیروی کار و تضعیف توان علمی کشور منجر خواهد شد. 




سیستم بهداشت و درمان کوبا: چگونه یک جزیره کوچک با تحریمهای ایالات متحده مقابله میکند و در عرصه بهداشت جهانی پیشرو است

سیستم بهداشت و درمان کوبا نمونهای منحصربه فرد از دسترسی عادلانه، آموزش عمومی و پیشگیری اولیه است که با وجود تحریمهای شدید ایالات متحده، به موفقیتهای چشمگیری دست یافته است. این سیستم که بر پایه مراقبتهای جامع، رایگان و مبتنی بر جامعه استوار است، با تأکید بر پیشگیری و آموزش، به جای درمانهای واکنشی، به سلامت عمومی جامعه کمک میکند.

وزارت بهداشت عمومی سیاستهای کلی را تعیین میکند و مؤسسات تخصصی سلامت را هدایت میکند. در سطح استانی و محلی، بیمارستانها و پلی کلینیکها خدمات بهداشتی را به صورت یکپارچه ارائه میدهند. این سیستم علیرغم کمبودهای ناشی از تحریمها، با استفاده از روشهای جایگزین مانند طب گیاهی و طب سوزنی، به ارائه خدمات ادامه میدهد.

همچنین، نرخ مرگ ومیر نوزادان در کوبا کمتر از ایالات متحده است. با این حال، کمبود مواد غذایی ناشی از تحریمها، چالشهایی را در زمینه سوءتغذیه ایجاد کرده است.

آموزش پزشکی در کوبا به طور کامل توسط دولت تأمین میشود و دانشجویان بدون فشار مالی، بر مراقبت از بیماران تمرکز میکنند. این رویکرد در تضاد کامل با سیستم ایالات متحده است که در آن دانشجویان پزشکی با بدهی های سنگین مواجه هستند و اغلب به سمت تخصصهای پردرآمد گرایش پیدا میکنند. سیستم کوبا بر پیشگیری و مداخلات زودهنگام تأکید دارد، در حالی که سیستم آمریکایی بیشتر بر درمانهای واکنشی متمرکز است.

تحریمهای ایالات متحده دسترسی کوبا به داروها، تجهیزات پزشکی و تحقیقات علمی را محدود کرده است. با این حال، کوبا با سرمایه گذاری در بیوتکنولوژی و توسعه واکسن، به خودکفایی دست یافته است. اگر این تحریمها برداشته شود، کوبا میتواند نقش بزرگتری در نوآوریهای جهانی بهداشت ایفا کند.

سیستم بهداشت کوبا نمادی از مقاومت و نوآوری است که با وجود موانع خارجی، به اصول خود پایبند مانده است: بهداشت و درمان نه یک امتیاز، بلکه یک حق اساسی انسانی است.




ترکیه: کلید امنیت اروپا و اردوغان در آرزوی پیوستن به اتحادیه اروپا

ترکیه به‌عنوان یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه و اروپا، در سال‌های اخیر با چالش‌ها و فرصت‌های متعددی روبرو شده است.

ترکیه از دیرباز به دنبال عضویت در اتحادیه اروپا بوده است، اما این روند با موانع سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مواجه شده است. با این حال، ترکیه به‌عنوان یک همسایه استراتژیک برای اروپا، نقش مهمی در امنیت منطقه‌ای، کنترل مهاجرت و ثبات خاورمیانه ایفا می‌کند. اتحادیه اروپا در شرایط کنونی که با بحران‌های متعدد از جمله تضاد با امپریالیسم امریکا، جنگ اوکراین، تنش‌های انرژی و چالش‌های امنیتی روبرو است، نیازمند همکاری با ترکیه است.

ترکیه دارنده بزرگترین ارتش اروپایی در ناتو است و کنترل تنگه‌های بسفر و داردانل را در اختیار دارد. این موقعیت جغرافیایی، ترکیه را به یک بازیگر کلیدی در امنیت اروپا و خاورمیانه تبدیل کرده است. ترکیه در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در صنایع دفاعی انجام داده و به یکی از صادرکنندگان مهم تجهیزات نظامی تبدیل شده است.

از یک سو، به اوکراین کمک‌های نظامی ارائه داده و از سوی دیگر، از اعمال تحریم‌های مستقیم علیه روسیه خودداری کرده است. این موضع‌گیری باعث شده است که ترکیه بتواند به‌عنوان یک میانجی بالقوه در مذاکرات صلح بین اوکراین و روسیه مطرح شود.

ترکیه در موقعیت حساسی قرار دارد که می‌تواند از بحران‌های منطقه‌ای و جهانی به نفع خود استفاده کند. این کشور به دنبال افزایش نقش خود در امنیت اروپا و خاورمیانه است و در عین حال، امتیازات اقتصادی و سیاسی از اتحادیه اروپا و دیگر بازیگران جهانی طلب می‌کند. ترکیه می‌تواند با استفاده از موقعیت استراتژیک خود و توانایی‌های نظامی و دیپلماتیک، به یک بازیگر کلیدی در نظم جهانی جدید تبدیل شود. ترکیه با حمایت از گروه‌های مخالف دولت سوریه در سرنگونی اسد، و این که به دنبال صلح با کردهای کشورش است، نظر امپریالیسم غرب را به خود دوباره جلب کرد.




بهار رنج‌بران و آزادی خواهان: امید به فردایی سرشار از عدالت اجتماعی و آزادی

با این همه درد و رنج، گرسنگی و بدبختی، باز باید به آینده خوش‌بین و امیدوار بود. نشانه‌های فرارسیدن بهار رنج بران، بهار آزادی خواهان فراوان است. نمی‌توان باور کرد که ۱۴ میلیارد سال تکامل ماده و آفرینش شعور انسانی، تنها برای زراندوزی آزمندان بوده است. نمی‌توان باور کرد که مشعل آزادی برای همیشه خاموش شده است.  

در شعر “مسافر” سپهری به آمدن بهار هنوز امیدوار است:

من مسافرم / و در این سفر

بهار را می‌بینم / که می‌آید

با سبزه‌های تازه / و بادهای نو    

نوروز باید آن جشنی شود که نه تنها به طبیعت، بل‌که به انسان‌ها نیز زندگی، تازگی و شادابی می‌بخشد. این جشن کهن باید نمادی از تلاش برای برپایی آزادی و برابری اجتماعی شود. رزمندگان باید با بالا رفتن از نردبان نوروز پنجره را به سوی آزادی و عدالت اجتماعی بگشایند. بهاری که آن‌ها می‌سازند، بهاری است که در آن آزادی و برابری جاودان خواهد شد. بهاری که نه با گردش زمین، بل‌که با دستان پرتوان رزمندگان آزادی و عدالت به دنیا خواهد آمد. این بهار، ساخته پیکار و کار روشن‌اندیشان و رنج‌بران است. بهار انسانی، ساخته دست‌های پرتوان رزمندگان آزادی و عدالت است.

گر بهار آرزو روزی به بار آید / این زمین‌های سراسر لوت باغ خواهد شد / سینه این تپه‌های سنگ / از لهیب لاله‌ها پر داغ خواهد شد. (کسرایی) 

ما می‌دانیم که سرمایه‌داری، که زمستان جامعه انسانی است، پایدار نیست. آتشفشان خشم انباشته‌شده در دل توده‌ها، بی‌گمان  روزی آتش به کاخ ستم‌گران خواهد افروخت.  تا آن روز، امید هم‌چنان زنده است.

خیزش‌های پی‌در‌پی نشان می‌دهد که تندباد خشم توده‌ها روزی به بادبان کشتی ستم خواهد وزید و آن را در گرداب انقلاب فرو خواهد برد.

این همه می‌گفتم هر شب / این همه می‌گفتم هر روز

باز می‌آید بهار رفته از خانه / باز می‌آید بهار زندگی‌افروز  (کسرایی) 




صنعت خودروسازی آمریکا تحت سلطه انحصار‌های بزرگ

صنعت خودروسازی آمریکا تحت سلطه انحصار‌های بزرگی است که در تولید خودروهای سواری، کامیون و وسایل نقلیه الکتریکی فعالیت می‌کنند.

– Tesla (تسلا) 

  – سرمایه کلی: حدود ۸۰۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۱۰۰-۱۲۰ میلیارد دلار 

  – خودروهای الکتریکی، باتری، انرژی خورشیدی.

– General Motors (جنرال موتورز) 

  – سرمایه کلی: حدود ۸۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۱۵۰-۱۶۰ میلیارد دلار 

  – خودروهای سواری، کامیون، وسایل نقلیه الکتریکی.

– Ford (فورد) 

  – سرمایه کلی: حدود ۵۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۱۵۰-۱۶۰ میلیارد دلار 

  – خودروهای سواری، کامیون، وسایل نقلیه الکتریکی.




بزرگ‌ترین انحصار‌های آمریکایی در صنایع انرژی، کشاورزی، الکترونیک

در سال ۲۰۲۴، برخی از بزرگ‌ترین انحصار‌های آمریکایی در صنایع انرژی، کشاورزی، الکترونیک به شرح زیر هستند.

 ۱. انحصار‌های انرژی

– ExxonMobil (اکسان موبیل) 

  – سرمایه کلی: حدود ۴۰۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۴۰۰-۴۵۰ میلیارد دلار 

  – استخراج نفت و گاز، پالایش، محصولات پتروشیمی.

– Chevron (شورون) 

  – سرمایه کلی: حدود ۳۰۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۲۰۰-۲۵۰ میلیارد دلار 

  – نفت، گاز، انرژی‌های تجدیدپذیر.

– NextEra Energy (نکست‌ارا انرژی) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱۵۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۲۰-۲۵ میلیارد دلار 

  – انرژی بادی و خورشیدی، خدمات برق.

 ۲. انحصار‌های کشاورزی

– Cargill (کارگیل) 

  – سرمایه کلی: خصوصی (تخمینی حدود ۱۲۰ میلیارد دلار) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۱۵۰-۱۶۰ میلیارد دلار 

  – تولید مواد غذایی، دام، تجارت کشاورزی.

– Archer Daniels Midland (ADM) 

  – سرمایه کلی: حدود ۴۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۱۰۰-۱۱۰ میلیارد دلار 

  – فرآوری غلات، روغن‌های خوراکی.

– John Deere (جان دیر) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱۲۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۵۰-۶۰ میلیارد دلار 

  – تولید تراکتور و ماشین‌آلات کشاورزی.

 ۳. انحصار‌های الکترونیک

– Intel (اینتل) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲۰۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۶۰-۷۰ میلیارد دلار 

  – تولید پردازنده‌های کامپیوتری، نیمه‌هادی‌ها.

– Qualcomm (کوالکام) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱۵۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۴۰-۵۰ میلیارد دلار 

  – تراشه‌های موبایل، فناوری ۵G.

– Texas Instruments (تگزاس اینسترومنتس) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱۶۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۲۰-۲۵ میلیارد دلار 

  – تولید قطعات الکترونیکی، نیمه‌هادی‌ها.




بهار در چنگال زمستان: ستم، گرسنگی و نابرابری در سایه خودکامگی

بهار می‌آید، ولی ستم‌پیشگان آزادی را زیر پای زمستان قربانی می‌کنند. گروه کوچک خودکامه بر سرنوشت مردم چیره است. داروغگان با شعارهای مقدس، در خیابان‌ها فرمان می‌رانند. کودکان گرسنه زیر لگد ستم‌گران آزار می‌بینند، کلیه‌های تنگ‌دستان به حراج، و رویاهای دختران جوان به یغما می‌رود. موهای زنان زیر روسری پژمرده، و زندانیان سیاسی در چنگال دژخیمان شکنجه می‌شوند.  مادران تهی‌دست، کودکان خود را به بازار کار می‌فرستند تا شکم گرسنه‌ کوچک‌ترها را سیر کنند. فروش‌گاه‌ها پر از خوراکی است، اما تقدس مالکیت خصوصی، شکم کودکان را گرسنه نگه می‌دارد. 

سیاست واپس‌گرایانه ولایتی با سمت‌گیری اقتصادی سرمایه‌داری-نئولیبرالی و رانتی مردم را به ستوه آورده‌است. سیاست خانمان‌برانداز، مردم‌کُش و میهن‌فروش نئولیبرالی که به فرمان صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی پیاده شده‌است، راه چپاول‌گران برونی و رانت‌خواران درونی را برای دزدیدن سرمایه ملی باز کرده‌است.

در این زمستان دراز، بزرگ‌ترین دست‌آورد زورمندان، جنگ‌افروزی، ستم، بیکاری و گرسنگی بوده‌است. کارگران زیر فشار سختی‌ها خُرد می‌شوند و کودکانشان به بردگی فروخته می‌شوند. هنوز در میهن ما کارگران برده‌وار بهره‌کشی می‌شوند،، کارگران کارخانه‌های آجرپزی و کارگاه‌های خشت‌سازی، زن و کودک هستند که روزانه ۱۲ تا ۱۶ ساعت کار می‌کنند و از گرسنگی و خستگی در جوانی می‌میرند. 

کودکان گرسنه در خیابان‌ها پرسه می‌زنند، آن هم به هنگامی که فروش‌گاه‌ها پر از میوه و خوراکی است. این تضاد دردناک، دل هر انسانی را به درد می‌آورد.  برخی در کاخ‌های مرمرین به عیش و نوش سرگرمند، کودکان گرسنه در حلبی‌آبادها شب را در سردی و گرسنگی به صبح می‌رسانند. بلوچ بدون نان، کُرد بدون جان، عرب بدون زبان، کشاورز بدون دانه، کودک بی‌خانمان، کارگر بی‌کار، یوزپلنگ بدون غزال، پلنگ بدون جنگل، دریای مازندران بدون ماهی خاویار، دریاچه ارومیه بدون آرتمیا، و تالاب انزلی بدون نیلوفرهای زیبا… این است میراث زمستان ستم. 




زنان کارگر در آفریقا: مبارزه برای عدالت در سیستم‌های کشاورزی و رهایی از بار فقر

گزارشی از برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) تخمین می‌زند که زنان در آفریقای زیرصحرا سالانه ۴۰ میلیارد ساعت ، معادل زمان کاری سالانه کل نیروی کار فرانسه را صرف جمع‌آوری آب می‌کنند. شکاف مالی برای ساخت زیرساخت‌های آب در کل آفریقای زیرصحرا ۱۱ میلیارد دلار است که بر اساس اکسفام، معادل کمتر از دو روز درآمد میلیاردرهای جهان است. با توجه به اینکه کشورهای آفریقای زیرصحرا روزانه ۴۴۷ میلیون دلار برای خدمات بدهی خود پرداخت می‌کنند، تنها ۲۵ روز از این پرداخت‌ها می‌تواند برای ساخت زیرساخت‌های لازم برای لوله‌کشی آب به هر خانه در این منطقه کافی باشد.

بسیاری از زنانی که کیلومترها راه می‌روند تا آب به خانه بیاورند، در مناطق روستایی زندگی می‌کنند و به عنوان کارگران کشاورزی یا کشاورزان خرده‌پا کار می‌کنند. برای آن‌ها، ساعاتی که صرف این فعالیت‌ها می‌شود، بهره‌وری آن‌ها در مزارع را کاهش می‌دهد، جایی که بهره‌وری زنان به طور متوسط ۲۴٪ کمتر از مردان است. این نابرابری منجر به اختلاف دستمزد قابل توجهی می‌شود، به طوری که زنان کارگر کشاورزی به طور متوسط ۱۸.۴٪ کمتر از مردان درآمد دارند.

در بسیاری از نقاط جهان، زنان نقش کلیدی در سیستم‌های کشاورزی دارند و کشاورزی بخش مهمی از درآمد آن‌ها را تشکیل می‌دهد. با این حال، زمانی که اشتغال کاهش می‌یابد، زنان اولین کسانی هستند که برای تغذیه خانواده‌های خود تلاش می‌کنند و سپس خود گرسنه می‌مانند. داده‌ها نشان می‌دهند که تعداد زنان گرسنه در جهان بسیار بیشتر از مردان است، که ناشی از ترکیبی از نظام‌های کار غیررسمی برای زنان در کشاورزی و سیستم پدرسالارانه مصرف غذا در خانوارها است.

گزارش‌ها نشان می‌دهند که زنان در مواجهه با بلایای طبیعی مانند سیل و موج‌های گرما، ساعات کاری بیشتری نسبت به مردان صرف می‌کنند و درآمد کمتری دارند. برای مثال، افزایش ۱ درجه‌سانتی‌گراد در دمای میانگین بلندمدت، درآمد زنان کشاورز را ۳۴٪ کاهش می‌دهد.

تشکیل اتحادیه‌های کارگری کشاورزی و تقویت نقش زنان در این اتحادیه‌ها می‌تواند گامی اساسی در جهت بهبود شرایط زنان در کشاورزی باشد. زنان در سراسر جهان، از جمله در جنبش‌هایی مانند جنبش کارگران بی‌زمین برزیل (MST)، نشان داده‌اند که سازمان‌دهی و مبارزه می‌تواند راهی برای ایجاد تغییرات پایدار باشد.