اقتصاد سرمایه داری دولت روسیه و ورشکستگی شرکت‌ها و بحران اقتصادی در روسیه

منبع: پراودا

در سال ۲۰۲۵، صنایع مختلف روسیه با بحران‌های جدی مواجه شده‌اند. شرکت‌های بزرگ و کوچک به دلیل نرخ‌های بالای بهره، افزایش هزینه‌های انرژی، کاهش حمایت‌های دولتی و رقابت شدید با بازارهای خارجی، یکی پس از دیگری به ورشکستگی نزدیک می‌شوند. این شرایط باعث افزایش بیکاری و تنش‌های اجتماعی شده است. 

شرکت “گلوریا جینز”، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان پوشاک در روسیه، بیش از ۲۵۰۰ کارگر در منطقه روستوف داشت، به دلیل افزایش هزینه‌های تولید و کاهش سودآوری، مجبور به تعطیلی کارخانه‌های خود شده است.

در بخش صنایع سنگین نیز وضعیت مشابهی حاکم است. شرکت “روستسل‌ماش”، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کمباین در روسیه، به دلیل کاهش فروش و افزایش هزینه‌ها، دو هزار کارگر خود را اخراج کرده است. این شرکت که در دوران شوروی سالانه بیش از ۸۰ هزار ماشین‌آلات کشاورزی تولید می‌کرد، اکنون با کاهش تولید به ۱۵۰ دستگاه در سال مواجه شده است. 

صنایع دفاعی نیز از این بحران در امان نمانده‌اند. شرکت هواپیماسازی “تان‌تی‌کی” در تاگانروگ، که تنها تولیدکننده هواپیماهای آبی‌خاکی در جهان است، با خطر ورشکستگی مواجه شده است. این شرکت که در دوران شوروی به عنوان نماد پیشرفت صنعتی شناخته می‌شد. 

در بخش کشاورزی نیز بیش از ۴۰۰ مزرعه در منطقه روستوف تعطیل شده‌اند.

این بحران‌ها نه تنها باعث افزایش بیکاری شده‌اند، بلکه نگرانی‌هایی را در مورد آینده اقتصادی روسیه ایجاد کرده‌اند. سیاست‌های اقتصادی فعلی، به جای حمایت از تولید داخلی، به نفع شرکت‌های خارجی و واردات عمل می‌کنند. این موضوع می‌تواند در بلندمدت به وابستگی بیشتر روسیه به بازارهای جهانی و تضعیف صنایع داخلی منجر شود. 

در چنین شرایطی، نیاز به حمایت‌های دولتی و اصلاحات ساختاری در اقتصاد روسیه بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. بدون این اقدامات، بحران‌های فعلی می‌توانند به فروپاشی کامل بخش‌های کلیدی اقتصاد این کشور منجر شوند.




نوروز نابرابری: بهاری که برای همه سبز نمی‌شود

یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی که هنگام  نوروز بیش از پیش به چشم می‌خورد، شکاف طبقاتی و نبود عدالت اجتماعی است. هنگامی که اندکی در جشن نوروز شادی می‌کنند، و سفره‌های خود را با خوراک‌های خوش‌مزه، میوه‌های خوش‌رنگ، گُل‌های خوش‌بو و  خشک‌بارهای رنگارنگ پر می‌کنند، بیشتر مردم  در نداری و نابرابری زندگی می‌کنند.

برای همین، تا زمانی که ارمغان‌های دل‌انگیز بهار پیش‌کش همه‌ی مردمان ما نشود، ما نمی‌توانیم آن‌گونه که شایسته بهار است به پیشوازش رویم.

دل‌های مادران ابری، چشمان کودکان گریان، و دست‌های پدران تهی است. بهار می‌آید، اما بدون نان، باغ‌ها بی آواز بلبل، و آسمان بی‌ستاره. چلچلگان آزادی هنوز در بندند، پای به زنجیر، نای پرواز ندارند. شیون دل‌خراش کرکسان شوم، آواز کم‌جان بلبلان را خفه کرده است. 

هم‌راه نبودن بهار زمینی با بهار انسانی دل شاعران مردمی را هم‌واره به درد آورده‌است.

این کم‌بود را شاملو این گونه می‌سراید:

نوروز/  بی چلچله بی بنفشه می آید،

…

نوروز/ بی گندم ِ سبز و سفره می آید،/ بی پیغام ِ خموش ِ ماهی از تُنگ ِ بلور/ بی رقص ِ عفیف ِ شعله در مردنگی.

بهاری که بی چلچله، بنفشه، گندم و سفره است چه به درد رنجبران و تنگ دستان ما می خورد. گریه مشیری برای بهار نیامده از این هم دردناک‌تر است:

يک گل بهار نيست/ صد گل بهار نيست/ حتی هزار باغ پر از گل بهار نيست

وقتی

پرنده ها همه خونين بال/وقتی ترانه ها همه اشک آلود/وقتی ستاره ها همه خاموشند

وقتی که دستها با قلب خون چکان

سایه همین درد را  به گونه‌ای دیگر به زبان می‌آورد:  

چه افتاد این گلستان را ، چه افتاد

که آیین بهاران رفتش از یاد؟

کسرایی هم به دنبال بهار گُم‌شده می‌گردد: 

آخر به شکوه نعره برآوردم ای بهار / کو آن گلی که خاک تو را آب و رنگ ازوست؟ 




سرمایه و درآمد انحصار‌های داروسازی و اسلحه‌سازی آمریکایی در سال 2024

در سال ۲۰۲۴، برخی از بزرگترین انحصار‌های آمریکایی در صنایع مختلف مانند داروسازی، اسلحه‌سازی به شرح زیر هستند.

 ۱. صنعت داروسازی

شرکت‌های بزرگ داروسازی آمریکا معمولاً در بازار جهانی تسلط دارند. برخی از این شرکت‌ها عبارتند از:

– Pfizer (فایزر) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲۲۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۷۰-۸۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: واکسن‌های کووید-۱۹ (Comirnaty)، داروهای سرطان، داروهای قلبی.

– Johnson & Johnson (جانسون اند جانسون) 

  – سرمایه کلی: حدود ۴۰۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۹۰-۱۰۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: داروهای ایمونولوژی، تجهیزات پزشکی، محصولات بهداشتی.

– Merck & Co. (مرک) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲۵۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۵۰-۶۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: داروهای سرطان (Keytruda)، واکسن‌ها.

 ۲. صنعت اسلحه‌سازی

صنعت اسلحه‌سازی آمریکا تحت سلطه چند شرکت بزرگ است که به دولت و بازارهای جهانی تسلیحات عرضه می‌کنند.

– Lockheed Martin (لاکهید مارتین) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱۱۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۶۵-۷۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: جنگنده‌های F-35، سیستم‌های دفاع موشکی.

– Raytheon Technologies (ریتیون تکنولوژی‌ها) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱۴۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۷۰-۷۵ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: موشک‌های پاتریوت، سیستم‌های راداری.

– Northrop Grumman (نورثروپ گرومن) 

  – سرمایه کلی: حدود ۸۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۴۰-۴۵ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: بمب‌افکن B-21، سیستم‌های فضایی.




قدرت رأی شمال جهانی در صندوق بین‌المللی پول ۹ برابر بیشتر از جنوب جهانی است

صندوق بین‌المللی پول (IMF) به عنوان یک نهاد چندجانبه مهم، از ساختاری ناعادلانه و غیردموکراتیک برخوردار است که در آن قدرت رأی هر کشور به جای جمعیت، بر اساس اندازه اقتصاد آن تعیین می‌شود. این ساختار باعث شده است که کشورهای شمال جهانی (Global North) نه برابر بیشتر از کشورهای جنوب جهانی (Global South) قدرت رأی داشته باشند. به عنوان مثال، ایالات متحده با داشتن ۱۶.۴۹٪ از حق رأی در هیئت اجرایی IMF، در حالی که تنها ۴.۲۲٪ از جمعیت جهان را نمایندگی می‌کند، عملاً قدرت وتو بر هر تصمیم مهمی را در اختیار دارد. این نابرابری باعث شده است که سیاست‌های IMF اغلب مطابق با خواسته‌های ایالات متحده شکل بگیرد.

نمونه بارز این نفوذ، رفتار IMF با ونزوئلا است. در سال ۲۰۱۹، تحت فشار ایالات متحده، IMF از انتقال ۵ میلیارد دلار از حقوق ویژه برداشت (SDR) ونزوئلا، حتی در شرایطی که این کشور در بحران همه‌گیری COVID-19 به شدت نیازمند این منابع بود خودداری کرد. این تصمیم به وضوح نشان‌دهنده تأثیر مستقیم سیاست‌های آمریکا بر تصمیم‌گیری‌های IMF است.

علاوه بر این، ساختار رأی‌دهی در IMF به گونه‌ای است که کشورهای فقیرتر، به ویژه در آفریقا، از نمایندگی ناکافی برخوردار هستند. آمریکای شمالی با تنها دو عضو، بیش از ۹۴۳ هزار رأی دارد.در حالی که آفریقا با ۵۴ عضو، بیشترین تعداد عضو IMF ، تنها  ۳۲۶ هزار رأی را در اختیار دارد.

تلاش‌ها برای اصلاح ساختار IMF، از جمله افزایش سهم کشورهای در حال توسعه و کاهش نفوذ ایالات متحده، تاکنون با مقاومت شدید مواجه شده است. در سال ۲۰۱۴ و سپس در ۲۰۲۳، تلاش‌ها برای اصلاحات با مخالفت ایالات متحده شکست خورد. این وضعیت باعث شده است که کشورهای جنوب جهانی به دنبال ایجاد نهادهای مالی جایگزین، مانند بانک توسعه جدید BRICS، باشند. با این حال، این نهادها هنوز نتوانسته‌اند به طور کامل جایگزین IMF شوند.




چین به پیشرفت چشمگیر در فناوری باتری‌های هسته‌ای با طول عمر فوق‌العاده دست یافت

یک شرکت چینی به نام “ووشی بیتا فارماتک” موفق به توسعه نمونه اولیه باتری هسته‌ای با طول عمر فوق‌العاده به نام “ژولونگ-۱” شده است. این باتری از ایزوتوپ رادیواکتیو کربن-۱۴ (C-14) با نیمه‌عمر ۵۷۳۰ سال استفاده می‌کند و گامی مهم در فناوری باتری‌های میکرو هسته‌ای محسوب می‌شود.  این باتری به افتخار “ژولونگ”، اژدهای افسانه‌ای چینی که نماد نور و انرژی ابدی در متن باستانی “شان های جینگ” است، نام‌گذاری شده است.

باتری‌های هسته‌ای انرژی حاصل از واپاشی رادیواکتیو را به برق تبدیل می‌کنند و اساساً با باتری‌های شیمیایی متعارف متفاوت هستند.

ژانگ گوانگهویی، رهبر فنی این پروژه، توضیح داد که نوآوری اصلی ژولونگ-۱ در استفاده از C-14 و جفت‌کردن آن با نیمه‌هادی کاربید سیلیکون (SiC) برای تولید برق است. با واپاشی C-14، ذرات بتا ساطع می‌شوند که با نیمه‌هادی تعامل کرده و جریان پایدار الکترون ایجاد می‌کنند. این فناوری چالش‌های فنی مانند آماده‌سازی منابع C-14 با فعالیت ویژه بالا و بهبود بازده تبدیل انرژی و پایداری دستگاه‌های مبدل را حل کرده است. 

ژولونگ-۱ می‌تواند در دمای منفی ۱۰۰ تا ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد به‌طور پایدار کار کند، چگالی انرژی آن ۱۰ برابر باتری‌های لیتیوم-یون تجاری است و نرخ کاهش عملکرد آن در طول عمر طراحی‌شده ۵۰ ساله کمتر از ۵ درصد است. 

این باتری‌ها کاربردهای گسترده‌ای در حوزه‌های سلامت، اینترنت اشیا و اکتشافات فضایی دارند. همچنین، در اعماق اقیانوس، قطب جنوب، ماه و مریخ، این باتری‌ها می‌توانند به‌عنوان منبع انرژی بدون نیاز به تعمیر و نگهداری عمل کنند. 

تیم تحقیقاتی در حال توسعه نسل دوم این باتری به نام ژولونگ-۲ است که اندازه‌ای به کوچکی یک سکه خواهد داشت و انتظار می‌رود تا پایان سال جاری یا اوایل سال آینده عرضه شود. این پیشرفت‌ها نشان‌دهنده گامی بزرگ در فناوری انرژی پایدار و نوآوری‌های علمی چین است.




کمک ناخواسته ترامپ به تقویت استقلال تکنولوژیک چین

بسیاری در چین معتقدند که سیاست‌های ترامپ ناخواسته به تقویت کشورشان کمک کرده است.

دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ حداقل سه کمک قابل توجه به پیشرفت چین کرد:

1. تضعیف تصویر آمریکا به‌عنوان الگوی دموکراسی: ریاست‌جمهوری ترامپ تصویر آمریکا را به‌عنوان کشوری ایده‌آل برای بسیاری از چینی‌ها از بین برد و آشفتگی سیاسی و شکاف‌های عمیق اجتماعی در آمریکا را آشکار کرد. این موضوع باعث شد چینی‌ها بیشتر به ثبات و سیستم حکومتی خود افتخار کنند.

2. شتاب‌بخشی به استقلال تکنولوژیک چین: ترامپ با اقداماتی مانند دستگیری مدیر مالی هوآوی، منگ وانژو، و محدودیت‌های تکنولوژیک، چین را به سمت خودکفایی تکنولوژیک سوق داد. تا سال ۲۰۲۴، چین پیشرفت‌های چشمگیری در تولید نیمه‌هادی‌ها و دیگر فناوری‌های پیشرفته داشت و صادرات تراشه‌های چینی به رکورد ۱۵۹ میلیارد دلار رسید.

3. تغییر ساختار تجارت جهانی: جنگ تجاری ترامپ با چین باعث شد چین روابط تجاری خود با کشورهای جنوب جهانی را گسترش دهد. بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴، تجارت چین با این کشورها بیش از ۴۰ درصد رشد کرد، در حالی که وابستگی چین به آمریکا به‌عنوان شریک تجاری از ۱۷ به ۱۱ درصد کاهش یافت.

چین با ابتکاراتی مانند “جاده ابریشم جدید” روابط خود با کشورهای در حال توسعه را تقویت کرده است. به نظر می‌رسد چین از بازگشت ترامپ به قدرت نگران نیست و حتی ممکن است از آن بهره‌برداری کند. چین در مواجهه با ترامپ ۲.۰، اگرچه به دنبال تحریک او نیست، اما آماده است تا در صورت ادامه سیاست‌های خصمانه آمریکا، با اقدامات حساب‌شده پاسخ دهد.

در نهایت، تجربه چین از دوره اول ترامپ و سیاست‌های محدودکننده بایدن، این کشور را در بلندمدت تقویت کرده است. چین به‌دقت آماده است تا چالش‌های احتمالی را به فرصت‌هایی برای پیشرفت بیشتر تبدیل کند.




یادنامه‌ای بی‌چاپلوسی در سالگرد درگذشت رفیق زنده‌یاد خاوری

رفیق خاوری با دفاعیات خود در بیدادگاه محمدرضا، نه‌تنها در دل توده‌ای‌ها، بلکه در میان تمام کمونیست‌ها، شعله‌ی امید را برافروخت و در برابر تسلیم‌طلبی و ناامیدی نشانگر مقاومت بود.

یکی از دستاوردهای مهم این رفیق، حفظ رهبری حزب در شرق و جلوگیری از انتقال آن به غرب بود، اقدامی که می‌توانست در آن مقطع (قبل از فروپاشی اردوگاه سوسیالیسم) ضربه‌ای مهلک به حزب بزند. به گفته‌ی رفیق فرهاد عاصمی، رفیق خاوری با انتقال رهبری به غرب، قاطعانه مخالفت کرد و گفت که حتی اگر رگ گردنش را بزنند، اجازه‌ی چنین اقدامی را نخواهد داد. علاوه بر این، رفیق خاوری در برابر فشارهای داخلی و خارجی برای تغییر ایدئولوژی حزب مقاومت کرد و از مارکسیسم-لنینیسم قهرمانانه دفاع نمود. همچنین، نقش او در حفظ موضع مبارزاتی و تسلیم‌ناپذیری حزب در برابر دیکتاتوری ولی‌فقیه شایسته‌ی تقدیر است.

بررسی رهبری خاوری در این دوره‌ی طولانی نشان می‌دهد که با وجود خدمات ارزنده‌اش، برخی تصمیمات او ضربه‌ی سنگینی به وحدت جنبش توده‌ای وارد کرد. خاوری، با سابقه‌ی مبارزاتی در زندان‌های شاه، می‌توانست با حفظ توازن، انتقادپذیری، احترام به پیشکسوتان و میدان دادن به نسل جوان منتقد، حزبی متحد و نیرومند بر پایه‌ی تفکر طبقاتی ایجاد کند. اما متأسفانه، تحت تأثیر رفیق صفری، روش “تفرقه بینداز و حکومت کن” را در پیش گرفت.

این شیوه‌ی نامطلوب حتی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نیز ادامه یافت. در کنگره‌ی سوم حزب، با همکاری برخی رفقا از جمله اردشیر و افشین، او رفیق عاصمی را منزوی کرد. سپس، همین روند را در برابر اردشیر و افشین به کار بست و درنهایت، با کنار گذاشتن رفیق مسعود ملکی، این سیاست به اوج خود رسید.

در قضاوت باید توازن و عدالت را رعایت کرد. با تمام اشتباهاتی که ذکر شد، تردیدی نیست که خاوری تا پایان عمر در راه رهایی طبقه‌ی کارگر و دیگر زحمتکشان گام برداشت.




نقش انحصارهای بزرگ در اقتصاد آمریکا و جهان

 ۱. صنعت فناوری

شرکت‌های فناوری آمریکا از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین شرکت‌های جهان هستند.

– Apple (اپل) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲.۸ تریلیون دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۴۰۰-۴۵۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: آیفون، مک‌بوک، خدمات دیجیتال.

– Microsoft (مایکروسافت) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲.۵ تریلیون دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۲۲۰-۲۵۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: ویندوز، Azure، Office.

– Amazon (آمازون) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱.۵ تریلیون دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۵۰۰-۵۵۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: خرده‌فروشی آنلاین، AWS (ابر رایانش).

– Google (آلفابت) 

  – سرمایه کلی: حدود ۱.۷ تریلیون دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۳۰۰-۳۵۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: موتور جستجوی گوگل، یوتیوب، اندروید.

 ۲. صنعت غذایی

صنعت غذایی آمریکا نیز تحت سلطه شرکت‌های بزرگی است که محصولات خود را به سراسر جهان عرضه می‌کنند.

– Nestlé USA (نسله آمریکا) 

  – سرمایه کلی: حدود ۳۵۰ میلیارد دلار (نسله جهانی، تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۱۰۰-۱۱۰ میلیارد دلار (نسله جهانی) 

  – محصولات کلیدی: قهوه نستله، آب معدنی، محصولات لبنی.

– PepsiCo (پپسی‌کو) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲۵۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۸۰-۹۰ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: پپسی، لیز، غلات صبحانه.

– The Coca-Cola Company (کوکاکولا) 

  – سرمایه کلی: حدود ۲۵۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۴۰-۴۵ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: کوکاکولا، اسپرایت، آب معدنی.

– Mondelez International (موندلیز) 

  – سرمایه کلی: حدود ۹۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۲۳) 

  – درآمد سالانه ۲۰۲۴ (پیش‌بینی): حدود ۳۰-۳۵ میلیارد دلار 

  – محصولات کلیدی: بیسکویت اورئو، شکلات Cadbury.