🌍
آمریکا در آستانهٔ نفوذ گسترده در آسیای مرکزی
پاییز پیشِ رو، میدانِ رقابتیِ داغ برای تسلط بر آسیای مرکزی خواهد بود. آمریکا قصد دارد نشست بعدی «C5+1» را با حضور مارکو روبیو در یکی از کشورهای منطقه برگزار کند و حتی سفر دونالد ترامپ به قزاقستان یا ازبکستان نیز محتمل است. روسای جمهور این دو کشور، شخصاً از ترامپ دعوت کرده‌اند.
رئیس‌جمهور قزاقستان از استیو دینز، سناتور جمهوری‌خواه و هم‌رئیس گروه آسیای مرکزی در کنگره، که اخیراً نشان «دوستی» قزاقستان را دریافت کرده، استقبال کرده است.
📜
توکایف در پیامی، «تعهدِ تزلزل‌ناپذیرِ ملت آمریکا به سه اصل اساسیِ آزادی، برابری و عدالت را ستوده» و از نقش ترامپ در «توسعهٔ پویای روابط» قدردانی کرده است. این در حالی است که تصاویرِ سرکوبِ اعتراضات و بازداشت‌های دسته‌جمعی توسط پلیس آمریکا، گویای معنای واقعی این اصول در عمل است.
وزیر کشور قزاقستان در سفر به آمریکا، با مدیران اف‌بی‌آی و پلیس نیویورک دیدار کرده است. این اقدام، نشان از رویکرد امنیتیِ دوجانبه و احتمالاً استفاده از روش‌های سرکوب‌گرانهٔ آمریکا در قزاقستان دارد.
. نظامیان قرقیزستان در مانور «همکاری منطقه‌ای ۲۰۲۶» در ایالت مونتانا با ارتش آمریکا شرکت کرده‌اند. این مانور با هدف «افزایش آمادگی برای عملیات‌های مشترک و تقویت امنیت منطقه‌ای» برگزار شده است.
ازبکستان
رئیس‌جمهور ازبکستان با نمایندهٔ تجاری آمریکا دیدار و متعهد شده است که تعرفهٔ کالاهای آمریکایی را کاهش دهد و ۱۰۰ میلیارد دلار در اقتصاد آمریکا سرمایه‌گذاری کند. مدیر شرکت فولاد ازبکستان نیز برای توسعهٔ معدن آهن «تِبین‌بولاگ» با بانک استاندارد چارترد مذاکره کرده است.
🔮 وابستگی
آمریکا با ترکیبی از چماق (تعرفه‌ها، تحریم‌ها و ویزا) و هویج (سرمایه‌گذاری و همکاری) به دنبال نفوذ روزافزون در آسیای مرکزی است. اما سؤال اساسی این است که آیا این همکاری‌ها صرفاً به استعمارِ نوینِ منابع و وابستگیِ سیاسیِ کشورها منجر خواهد شد.

تغییر راهبردی در سیاست خارجی برزیل
🌍
لولا ، رئیس‌جمهور برزیل، برنامه‌ای جدید برای سیاست خارجی این کشور ارائه کرده است که همکاری جنوب-جنوب را در مرکز استراتژی بین‌المللی برزیل قرار می‌دهد. این برنامه در شرایطی رونمایی می‌شود که تنش‌های دیپلماتیک با آمریکا به‌شدت افزایش یافته است.
در تازه‌ترین اقدام، دولت آمریکا ویزای سفیر برزیل در واشنگتن را لغو کرده و تعرفه‌های سنگینی بر صادرات برزیل اعمال نموده است . لولا این اقدامات را «تحریک‌آمیز و غیرمسئولانه» خوانده و تأکید کرده است: «ما نمی‌توانیم دخالت خارجی را بپذیریم» .
لولا در مصاحبه‌ای تأکید کرد: «برزیل نه‌تنها آماده است، بلکه با هر کسی که از بیرون درصدد دخالت در فرآیند انتخاباتی ما باشد، مقابله خواهد کرد» .
🔄 کاهش وابستگی به آمریکا
برنامهٔ جدید دولت برزیل بر تقویت همکاری‌های جنوب-جنوب، کاهش وابستگی به ایالات متحده و گسترش خودمختاری سیاسی، اقتصادی و فناورانهٔ این کشور متمرکز است . این سیاست، پاسخی به اقدامات خصمانهٔ واشنگتن و تلاش برای مداخله در انتخابات ریاست‌جمهوری اکتبر ۲۰۲۶ برزیل محسوب می‌شود .
🤝 اصلاح نظام مالی جهانی
تقویت سازوکارهای مالی بریکس و توسعهٔ ابزارهای تأمین مالی برای پاسخ به نیازهای زیرساختی کشورهای جنوب جهانی، از محورهای اصلی این سیاست است . همچنین عمیق‌تر کردن یکپارچگی در چارچوب مرکوسور و همکاری در حوزه‌های زیرساخت، انرژی، دفاع و بهداشت در آمریکای جنوبی، در اولویت قرار دارد.
برزیل از اصلاح نهادهای مالی بین‌المللی مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی حمایت می‌کند تا سهم کشورهای در حال توسعه در فرآیندهای تصمیم‌گیری افزایش یابد . لولا پیش‌تر در نشست بریکس از «طرح معکوس مارشال» انتقاد کرده بود که به‌گفتهٔ او، کشورهای در حال توسعه عملاً تأمین‌کنندهٔ مالی کشورهای ثروتمند شده‌اند.

🔄
رقابتِ انحصاری؛ منشأ جنگ‌های تجاری ⚔️
انحصارها برای حفظ سود خود، پیوسته به فناوری‌های جدید و افزایش ظرفیت تولید روی می‌آورند. این رقابت، منجر به تولیدِ مازادِ عظیم می‌شود که بازارهای اشباع‌شده قادر به جذب آن نیستند.
رقابت بر سر منابع حیاتی مانند لیتیوم، کبالت و عناصر کمیاب، به جنگ‌های نیابتی و مداخلات نظامی در کشورهای فقیر دامن می‌زند.
🔧 منطقِ درونیِ سرمایه‌داری؛ تمرکزِ روزافزون
مارکس، انگلس و لنین نشان دادند که انحصار، نتیجه‌ی «فرآیندی عینی» و منطقِ درونیِ سرمایه‌داری است. در بازی مونوپولی، از یک نقطهٔ شروعِ برابر، در نهایت یک بازیکن همه چیز را تصاحب می‌کند.
امروز، سرمایه‌ی عظیمِ موردنیاز برای ورود به صنایع کلیدی (مانند ساختِ یک کارخانهٔ تراشه با هزینه‌ای بیش از ۲۰ میلیارد دلار)، مانعی غیرقابل‌عبور برای رقبای جدید ایجاد کرده است.
🚫 توهمِ بازگشت به رقابتِ آزاد
لیبرال‌ها خواستارِ شکستنِ انحصارها و بازگشت به رقابتِ آزاد هستند، اما این راه‌حلی ارتجاعی و غیرممکن است. انحصارها، به‌دلیل بهره‌وریِ بالاتر، به‌طور طبیعی جایگزینِ رقابتِ آزاد شده‌اند.
برخی خواستارِ حمایت از «قهرمانانِ ملی» و جایگزینیِ انحصارهای خارجی با غول‌های داخلی هستند. این رویکرد، تغییری در ماهیتِ نظام ایجاد نمی‌کند.
🌟 انگلس و ضرورتِ سوسیالیسم
انگلس توضیح داد که انحصارها (کارتلها و تراست‌ها) نشان‌دهندهٔ «تسلیمِ تولیدِ بی‌برنامهٔ سرمایه‌داری در برابرِ تولیدِ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سوسیالیستی» هستند.
لنین تأکید کرد که امپریالیسم «مرحلهٔ انتقالی از نظامِ سرمایه‌داری به یک شکلِ برترِ اقتصادیِ اجتماعی» است.
تا زمانی که نظامِ سرمایه‌داری پابرجاست، پتانسیلِ عظیمِ فناوری، برنامه‌ریزی و تولیدِ جمعی، برای جنگ، بحران‌های اقلیمی و فقر به‌کار گرفته خواهد شد.
🕊️انحصار؛ بزرگ‌ترین مانعِ صلح و عدالت
انحصارهای سرمایه‌داری، با کنترلِ منابع، تولید و تجارت، بزرگ‌ترین مانع بر سرِ راهِ صلح، عدالتِ اقلیمی و توزیعِ عادلانهٔ ثروت هستند.
صلحِ پایدار، عدالتِ اجتماعی و آزادیِ واقعی، تنها با سرنگونیِ نظامِ سرمایه‌داری و جایگزینیِ آن با سوسیالیسم، تحقق خواهند یافت.

🏭
سرمایه‌داری؛ وعدهٔ آزادی، واقعیتِ انحصار
سرمایه‌داری خود را منبع «آزادی» و «فرصت» معرفی می‌کند، اما از صبح تا شب، زندگی ما تحت سلطهٔ انحصارهاست. در سوپرمارکت‌ها، ظاهراً انتخاب‌های بی‌شماری داریم، اما همهٔ برندها متعلق به چند شرکت غول‌پیکر هستند.
🥤 بازار انحصار
تنها سه شرکت (کوکاکولا، پپسیکو و کیورگ دکتر پپر) ۹۳٪ از فروش نوشابه در آمریکا را در اختیار دارند. در صنعت آبجو نیز سه شرکت سه‌چهارم بازار را تصاحب کرده‌اند. برای غلات صبحانه، سه غول ۷۳٪ بازار را کنترل می‌کنند.
یشتر خریدها با کارت‌های مسترکارت یا ویزا پرداخت می‌شوند. سفرهای هوایی با بوئینگ یا ایرباس انجام می‌شوند. در آمریکا، ۸۶٪ هزینه‌های پنتاگون تنها به پنج تأمین‌کنندهٔ دفاعی اختصاص دارد.
مطالعات نشان می‌دهد که از دههٔ ۱۹۳۰، سهم ثروتِ ۱٪ شرکت‌های برتر از ۷۰٪ به ۹۷٪ افزایش یافته است. این روند از دههٔ ۱۹۷۰ شتاب گرفته است.
بلک‌راک و وانگارد به‌ترتیب ۱۰.۱ و ۱۱.۶ تریلیون دلار دارایی مدیریت می‌کنند. این دو شرکت، جزو سه سهامدار بزرگ در تمام شرکت‌های شاخص S&P 500 هستند.
تحقیقی در سال ۲۰۱۱ نشان داد که تنها ۱۴۷ شرکت از میان ۴۳۰۰۰ شرکت چندملیتی، ۴۰٪ از کل ثروت جهان را کنترل می‌کنند.
📦 انحصار در فناوری
گوگل ۹۰٪ جستجوهای اینترنتی را کنترل می‌کند. ۹۵٪ از سیستم‌عامل‌های کامپیوترها متعلق به اندروید، ویندوز و مک‌اواس است. بیش از ۸۰٪ کتاب‌های الکترونیک از طریق آمازون فروخته می‌شود.
گوگل با خرید یوتیوب و دیپ‌مایند، فیسبوک با خرید واتس‌اپ و اینستاگرام، و مایکروسافت با خرید اکتیویژن و لینکدین، توانستند رقبا را حذف کنند.
⚡ انحصار؛ عامل بی‌ثباتی
لنین تأکید کرد که انحصارها به‌دلیل نبود فشار رقابتی، انگیزهٔ خود را برای نوآوری از دست می‌دهند و به سمتِ رکود و زوال حرکت می‌کنند.
🌟 سوسیالیسم؛ تنها راهِ پیش رو
انحصارها، نشانه‌ی توسعه‌ی نیروهای مولد و اجتماعی‌شدنِ تولید هستند. این پدیده، زمینه‌های مادیِ گذار به سوسیالیسم را فراهم کرده است.

📉
نظامی‌گری؛ سیاستی بدون پشتوانهٔ اقتصادی
اروپا در حال دگرگونی تاریخی به‌سوی آنچه «اقتصاد جنگی» نامیده می‌شود، است. اما در ۵۰ سال گذشته، هیچ تحلیل اقتصادی نشان نداده که سرمایه‌گذاری نظامی، بیشتر از سرمایه‌گذاری عمرانی به نفع اقتصاد باشد.
🏭 تسلیحات؛ اشتغال‌زایی اندک
تولید نظامی، اشتغال‌زایی ناچیزی دارد؛ زیرا به تأسیسات عظیم، تجهیزات گران‌قیمت و تأمین‌کنندگان تخصصی نیاز دارد، اما نیروی انسانیِ نسبتاً کمی را به‌کار می‌گیرد. بخش زیادی از هزینه‌ها صرف واردات فناوری و قطعات می‌شود و منابع از کشور خارج می‌گردد. دولت تنها مشتری است و رقابتی برای کاهش قیمت وجود ندارد. سلاح‌ها یا تخریب می‌کنند یا بی‌استفاده در انبارها می‌مانند.
🔄 سرمایه‌گذاری نظامی؛ فرصت‌های ازدست‌رفته
هزینه‌های نظامی، یعنی محرومیت از سرمایه‌گذاری در سلامت، آموزش، توسعهٔ سبز، مراقبت از سالمندان و زیرساخت‌ها. تحقیقات دهه‌هاست نشان داده که سرمایه‌گذاری عمرانی، اشتغال بیشتر، نوآوری بالاتر و بازده اقتصادی بیشتری ایجاد می‌کند.
📚 توجیه اقتصادی اقتصاد جنگی
هیچ مؤسسهٔ تحقیقاتی اروپایی به‌طور جدی بررسی نکرده که آیا تغییر به اقتصاد جنگی، منطقی است یا نه. هیچ‌کس هزینه‌های نظامی را با هزینه‌های عمرانی مقایسه نکرده است. هیچ تحلیلی از تأثیر آن بر قیمت‌ها، زنجیرهٔ تأمین، بهره‌وری و ثبات بلندمدت وجود ندارد. پژوهشگران نیز به‌دلیل وابستگی مالی به دولت و صنایع، جرأت چنین کاری را ندارند.
📜 تبدیل؛ از دیروز تا امروز
پژوهش‌های پیشین نشان می‌داد که تبدیل تولید نظامی به تولید عمرانی، از نظر اقتصادی سودمند است. اما امروز اروپا برعکس عمل می‌کند: منابع را از بخش‌های عمرانی به نظامی منتقل می‌کند، بدون آنکه پیامدهای آن را بررسی کند. هیچ مدلی، هیچ محاسبه‌ای و هیچ بحث عمومی دربارهٔ تأثیر آن بر اقتصاد، رفاه و بازار کار آینده وجود ندارد.
هزینه‌های نظامی ناتو هنوز ده برابر روسیه است. این سرمایه‌گذاری‌ها، منابع حیاتی را از رقابت جهانی در نوآوری و توسعهٔ سبز خارج می‌کند و مستقیماً خطر جنگ را افزایش می‌دهد.

💱
سقوط ین و مداخلهٔ مشترک آمریکا و ژاپن
هفتهٔ گذشته، ین ژاپن به پایین‌ترین سطح خود در برابر دلار از سال ۱۹۸۶ سقوط کرد. بلافاصله، خزانه‌داری آمریکا و دولت ژاپن به‌طور مشترک برای حمایت از ین وارد عمل شدند. این اقدام، واکنش‌های متفاوتی را در میان اقتصاددانان جهانی برانگیخت.
نیهون کیزای: مداخله فقط وقت‌خرید است
روزنامهٔ ژاپنی نیهون کیزای شیمبون نوشت: «این اقدام نمادین است، اما به‌تنهایی نمی‌تواند جلوی تضعیف ین را بگیرد. دولت توکیو و بانک مرکزی ژاپن باید سیاستی منضبط‌تر در پیش بگیرند..»
جیفانگ ریبائو: انگیزه‌های متفاوت توکیو و واشنگتن
روزنامهٔ چینی جیفانگ ریبائو تأکید کرد: «ژاپن نگران پیامدهای تضعیف ین بر اقتصاد داخلی است، اما آمریکا به‌دنبال حفظ جایگاه دلار به‌عنوان ارز ذخیرهٔ جهانی است. ین ضعیف، بخشی از سیاست اقتصادی ژاپن برای تحریک صادرات بود، اما اکنون هزینهٔ زندگی در ژاپن به‌شدت افزایش یافته است.»
نویه زوریخ تسایتونگ: دلیل اصلی، اوراق قرضهٔ آمریکاست
روزنامهٔ سوئیسی نویه زوریخ تسایتونگ تحلیل عمیق‌تری ارائه داد: « اگر ین همچنان تضعیف شود، شرکت‌های ژاپنی مزیت قیمتی در رقابت جهانی پیدا می‌کنند. اما دلیل اصلی حمایت ترامپ، چیز دیگری است: هیچ کشوری به اندازهٔ ژاپن اوراق قرضهٔ آمریکایی در اختیار ندارد. اگر ژاپن برای مقابله با تضعیف ین، مجبور به فروش اوراق قرضهٔ آمریکایی شود، نرخ بهره افزایش یافته و هزینهٔ بدهی آمریکا بالاتر می‌رود. واشنگتن به‌هیچ‌قیمتی نمی‌خواهد این اتفاق بیفتد.»
🎯 هدف واقعی آمریکا: حفظ هژمونی دلار
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که آمریکا نه به‌خاطر منافع ژاپن، که برای حفظ سلطهٔ دلار و جلوگیری از فروش اوراق قرضهٔ آمریکایی توسط توکیو، وارد عمل شده است.
📉 ین ضعیف؛ افزایش هزینهٔ زندگی در ژاپن
سیاست «ین ضعیف» که زمانی برای تحریک صادرات طراحی شده بود، اکنون به افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مردم ژاپن منجر شده است. این تناقض، نشان‌دهندهٔ شکست سیاست‌های پولیِ پیشین است.

📊
🥛 قیمت شیر خام جهش کرد
طی یک سال، قیمت شیر خام از ۲۳ به ۶۰ هزار تومان رسید. علت اصلی، تغییر نرخ ارز ترجیحی و افزایش قیمت علوفه وارداتی است. سهم شیر خام در قیمت تمام‌شده محصولات لبنی حدود ۷۰ درصد است.
📉 مصرف داخلی ۱۰٪ کاهش یافت
کاهش تولید، هزینه سربار و دستمزد را افزایش داده و حاشیه سود صنعت را تحت فشار قرار داده است. با کاهش تولید از ۱۰۰ به ۹۰ واحد، هزینه‌های ثابت همچنان به قوت خود باقی می‌مانند.
🚫 صادرات در ابهام
از بهمن‌ماه، آمار صادرات منتشر نشده و برآوردها از کاهش صادرات شیر خشک و کره حکایت دارد. عراق، پاکستان، افغانستان، روسیه و چین مقاصد اصلی هستند، اما رقابت با بلاروس در بازار روسیه دشوار شده است.
⚔️ رقابت با بلاروس در روسیه
بلاروس با کاهش قیمت، رقابت را برای ایران در بازار روسیه دشوار کرده است. تحولات خلیج فارس نیز بر صادرات تأثیر گذاشته و شرایط منطقه، صادرات کالاهای پایه را با چالش مواجه کرده است.
🏭 بهره‌وری تنها ۵۰٪
صنعت لبنیات با ۲۰ میلیون تن ظرفیت نصب‌شده، تنها نیمی از آن را استفاده می‌کند. برخی واحدها بیش از ۵۰ درصد و برخی کمتر از این میزان فعالیت می‌کنند. این کاهش تولید، فشار بیشتری بر سود صنعت وارد کرده است.
⚡ قطعی برق؛ تهدید تولید
قطع ناگهانی برق به تجهیزات آسیب می‌زند و صنعت در اولویت جلوگیری از قطع قرار دارد، اما تجهیزات جایگزین ظرفیت کافی برای تأمین کامل انرژی ندارند. قطع بدون اطلاع قبلی، خسارت بیشتری وارد می‌کند.
📉 اقتصاد ایران؛ قربانی نوسان و بی‌ثباتی
تغییرات مداوم نرخ ارز، تورم افسارگسیخته، قطعی برق و تحریم‌ها، برنامه‌ریزی بلندمدت را در ایران غیرممکن ساخته است. صنایع با نااطمینانی مواجه‌اند و سرمایه‌گذاران از ورود به بازارهای مولد فراری‌اند؛ هر روز با بحرانی جدید، امید به فردایی پایدار رنگ می‌بازد

☢️

فرانسه در مسیر توسعهٔ زرادخانهٔ هسته‌ای 

فرانسه با قراردادی به ارزش ۱.۵ میلیارد یورو، پایگاه هوایی BA116 را در نزدیکی مرز آلمان توسعه می‌دهد تا میزبان دو اسکادران جدید از جنگنده‌های رافال F5 باشد. این جنگنده‌ها با موشک‌های کروز ASN4G قادر به حمل کلاهک‌های هسته‌ای خواهند بود.

💣 ۲۹۰ بمب اتمی در آماده‌باش کامل 

فرانسه هم‌اکنون ۲۹۰ کلاهک هسته‌ای در وضعیت آماده‌باش دارد و برنامهٔ جدید به‌شدت بر تعداد آنها خواهد افزود. این طرح که از مارس ۲۰۲۶ اعلام شده، حداقل ۳۶ میلیارد یورو هزینه خواهد داشت.

🛡️ مشارکت با هشت کشور ناتو

ماکرون از همکاری با هشت کشور عضو ناتو، برای به‌اشتراک‌گذاری فناوری هسته‌ای خبر داده است. هرچند جزئیات این همکاری فاش نشده، اما دانمارک به‌طور رسمی حضور احتمالی سلاح‌های هسته‌ای فرانسه در خاک خود را رد نکرده است.

بریتانیا نیز در این مسابقه حضور دارد 

بریتانیا با خرید ۱۲ جنگندهٔ F-35A و بازسازی انبارهای زیرزمینی در پایگاه‌های لیکن‌هیت و فیرفام، گام‌های عملی برای استقرار بمب‌های هسته‌ای آمریکایی از نوع B61-12 برداشته است. این نخستین بار است که جنگنده‌های بریتانیایی برای حمل سلاح هسته‌ای تجهیز می‌شوند.

آمریکا؛ سه‌برابر کردن بمب‌های هسته‌ای در اروپا 

آمریکا در حال بررسی افزایش سه‌برابری زرادخانهٔ هسته‌ای خود در پایگاه‌های ناتو در اروپا، به‌ویژه در لهستان و کشورهای حوزهٔ بالتیک است.

📜 دورانِ پایانیِ پیمان‌های هسته‌ای 

دیگر هیچ پیمان دوجانبه یا بین‌المللی برای محدودسازی تعداد یا نوع سلاح‌های هسته‌ای وجود ندارد. پیمان منع گسترش (NPT) عملاً تضعیف شده و پیمان‌هایی مانند ABM، INF و نیو استارت، یک‌به‌یک کنار گذاشته شده‌اند.

💥 هیروشیما و ناگاساکی؛ یادآورِ فاجعه 

در سالروز بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی، باید به خاطر داشت که این سلاح‌ها جانِ بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ انسان بی‌گناه را گرفتند. اکنون جهان دوباره در حال مسابقهٔ تسلیحاتیِ هسته‌ای است.

🕊️ هشدار به وجدانِ بشریت 

جهان به دیپلماسی نیاز دارد، نه به مسابقهٔ تسلیحاتیِ جدید.