اقتصاد در بن بست؛ معلمی با حقوق زیر ۱۰۰ دلار در کنار دلار ۲۳۳ هزار تومانی!

📉
⚖️روزگار عجیبی است؛ آیا حقوق ۲۰ میلیونی معلمان شرم آور نیست؟ به گفته اقتصادنیوز فیش حقوقی معلمی با مدرک کارشناسی ارشد نشان میدهد که دریافتی ماهانه اش به کمتر از ۱۰۰ دلار رسیده است. بله، در شرایطی که دلار سقف تاریخی ۲۳۳ هزار تومان را فتح کرده، معلمی که ۲۴ ساعته با موبایل شخصی اش برای دانش آموزان رفع اشکال میکند، نمیتواند حتی یک دستگاه گوشی میان رده بخرد. این همان شکاف طبقاتی است که هر روز عمیق تر میشود؛ عدهای با چند صباحی نوسان گیری در بازار ارز، ثروت یک نسل را یکشبه به جیب میزنند و عده ای دیگر با تمام وجود برای نان شب تقلا میکنند.
💥 رکوردشکنی دلار و طلا؛ تورم مهارناپذیر و سیاستی که درمانده است
اقتصادنیوز: دلار امروز با ورود به کانال ۲۳۰ هزار تومان و ثبت نرخ ۲۳۳ هزار و ۴۳۰ تومان، رکورد تاریخی جدیدی به جا گذاشت. یورو و درهم نیز سقف شکستند. طلای ۱۸ عیار به ۲۴ میلیون و ۱۳۰ هزار تومان رسید و سکه امامی کانال ۲۴۰ میلیون تومانی را فتح کرد. تشدید تنش های نظامی میان ایران و آمریکا، حمله به نفتکش ها و پاسخ موشکی سپاه، بازارها را به مسیر صعودی هدایت کرده است. این یعنی سفره مردم روز به روز کوچکتر و کوچکتر میشود.
⚖️ شکاف طبقاتی؛ معیشت فداکاران در برابر سوداگران بی مدارا
در کشوری که معلم با ۲۰ میلیون تومان باید زندگی کند و دلار ۲۳۳ هزار تومانی هر روز قدرت خرید او را می بلعد، دیگر نمیتوان از عدالت اقتصادی سخن گفت. کلاس های ۴۰ نفره، مشکلات حنجره معلمان، دورکاری بدون امکانات و حقوقی که حتی به اندازه یک سوم حداقل دستمزد جهانی هم نیست، تصویر روشنی از یک اقتصاد ورشکسته است. این همان شکاف طبقاتی است که حاکمیت جمهوری اسلامی آفریده و تنها راه درمان هم رفتن آنهاست.



جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران؛ از جنگ هسته‌ای تا رویارویی بر سر نظم جهانی

نگارش و تدوین: احسان منبع: سایت اشتراک

از شکست دیپلماسی و حملهٔ ۲۸ فوریه تا جنگ فرسایشی، بحران انرژی و رویارویی بر سر آیندهٔ خاورمیانه

۲۸ فوریه ۲۰۲۶ ــ ۵ سپتامبر ۲۰۲۶

جنگی که قرار بود کوتاه باشد، طولانی شد!

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ جنگی که در ابتدا در چارچوب مقابله با برنامه هسته‌ای ایران و آنچه واشنگتن «تهدید ایران» می‌نامید تعریف شد، اما در فاصله چند ماه به یکی از گسترده‌ترین بحران‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه در سال‌های اخیر تبدیل شد.

تنها دو روز پیش از آغاز عملیات نظامی، آخرین دور مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو به پایان رسیده بود. به این ترتیب، فاصله میان شکست دیپلماسی و آغاز جنگ به چند روز کاهش یافت. رویترز نیز آغاز حمله اسرائیل در ۲۸ فوریه و ورود مستقیم آمریکا به عملیات را گزارش کرده است.

با اینکه  تهران آمادگی خود را برای توقف غنی‌سازی و پذیرش نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده بود، اما با نابودی کامل زیرساخت هسته‌ای خود مخالفت داشت؛ در مقابل، واشنگتن بر «صفر شدن هسته‌ای» اصرار می‌کرد.

در این چارچوب، جنگ را نمی‌توان صرفاً ادامه اختلاف بر سر پرونده هسته‌ای دانست. اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای به نقطه ورود یک رویارویی بزرگ‌تر تبدیل شد؛ رویارویی‌ای که اکنون موضوعاتی چون امنیت انرژی، حضور نظامی آمریکا در منطقه، جایگاه اسرائیل، نقش ایران و آینده نظم جهانی را نیز دربر گرفته است.

ضربه نخست؛ حذف رهبری ایران و آزمون فروپاشی سیاسی

یکی از مهم‌ترین تحولات نخستین روز جنگ، هدف قرار گرفتن رأس ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران بود.

آیت‌الله علی خامنه‌ای در حملات ۲۸ فوریه کشته شد و مرگ او در اول مارس از سوی رسانه‌های رسمی ایران تأیید شد. این رخداد از نظر سیاسی اهمیت بسیار بیشتری از یک عملیات نظامی معمولی داشت. هدف قرار گرفتن رهبر جمهوری اسلامی ایران نشان می‌داد که عملیات آمریکا و اسرائیل فقط به دنبال نابودی یا تضعیف تأسیسات هسته‌ای نیست، بلکه تغییر موازنه سیاسی در داخل ایران نیز بخشی از معادله جنگ است.

اما یک پرسش مهم خیلی زود مطرح شد:

آیا حذف رهبران می‌تواند به فروپاشی یک نظام سیاسی منجر شود؟

پاسخ اولیه تحولات جنگ منفی بود. ساختارهای حکومتی ایران ادامه فعالیت دادند و تلاش شد نشان داده شود که جمهوری اسلامی صرفاً متکی به یک فرد نیست و شبکه‌ای از نهادهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی توانایی ادامه کار را دارد.

همین مسئله بعدها به یکی از محورهای اصلی جنگ تبدیل شد: واشنگتن و تل‌آویو بر فشار حداکثری و ضربه به ساختار قدرت تکیه کردند، در حالی که تهران تلاش کرد جنگ را به آزمونی برای بقای ساختار سیاسی تبدیل کند.

«وعده صادق ۴»؛ پاسخ ایران و آغاز جنگ منطقه‌ای

پاسخ ایران به حملات آمریکا و اسرائیل، سریع و گسترده بود.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عملیات «وعده صادق ۴» را اعلام کرد و اهداف نظامی آمریکا و اسرائیل در بحرین، اردن، قطر، کویت، امارات متحده عربی و عربستان سعودی را مورد حمله قرار داد.

اهمیت این حملات در یک نکته نهفته بود: جنگ دیگر فقط میان ایران، اسرائیل و آمریکا نبود.

پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عربی به بخشی از میدان جنگ تبدیل شدند و کشورهای میزبان این پایگاه‌ها عملاً با یک معضل امنیتی جدید روبه‌رو شدند؛ آنها از یک سو متحد آمریکا هستند و از سوی دیگر نمی‌خواهند خاکشان به سکوی حمله علیه ایران تبدیل شود.

این وضعیت یکی از دشوارترین معادلات کشورهای عربی خلیج فارس را شکل داد: حمایت امنیتی از آمریکا، بدون تبدیل شدن به طرف مستقیم جنگ با ایران.

میناب؛ چهره واقعی جنگ

در میان انبوه اخبار مربوط به موشک‌ها، سامانه‌های پدافندی و اهداف استراتژیک، فاجعه میناب یکی از تکان‌دهنده‌ترین ابعاد انسانی جنگ را آشکار کرد.

در ۲۸ فوریه یک مدرسه ابتدایی دخترانه در میناب هدف حمله قرار گرفت و بین ۱۶۸ تا ۱۷۵ دانش‌آموز و شماری از معلمان کشته شدند.

اهمیت این حادثه تنها در شمار قربانیان آن نیست. حمله به مدرسه نشان داد که جنگ‌های مدرن، حتی با وجود تسلیحات دقیق و سامانه‌های پیشرفته اطلاعاتی، می‌توانند پیامدهای فاجعه‌باری برای غیرنظامیان داشته باشند.

رویترز نیز در سپتامبر گزارش داد که یک حمله دیگر در جنوب ایران در نزدیکی یک مراسم عروسی، با مهمات آمریکایی انجام شده و چهار نفر، از جمله یک کودک، کشته شدند. رویترز این حادثه را در کنار حمله فوریه به مدرسه میناب قرار داده است.

در نتیجه، مسئله تلفات غیرنظامیان از یک موضوع فرعی به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی جنگ تبدیل شده است.

از حمله متقابل تا جنگ فرسایشی

ایران در ادامه جنگ، راهبرد خود را تغییر داد. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی اعلام کردند که حملات دیگر صرفاً واکنشی نخواهد بود و به شکل مستمر ادامه خواهد یافت.

این تغییر راهبرد، جنگ را وارد مرحله‌ای تازه کرد: مرحله فرسایش متقابل.

آمریکا دارای برتری عظیم در نیروی هوایی، اطلاعات، ماهواره، لجستیک و تسلیحات دقیق است؛ ایران در مقابل، از مزیت جغرافیایی، توان موشکی و پهپادی، شبکه نیروهای متحد منطقه‌ای و مهم‌تر از همه امکان ایجاد اختلال در مسیرهای انرژی برخوردار است.

بنابراین، جنگ به تدریج از یک نبرد برای نابودی سریع توان نظامی ایران به رقابتی بر سر این سؤال تبدیل شد که کدام طرف توان تحمل هزینه‌های طولانی‌مدت را بیشتر دارد؟

موشک در برابر فناوری

جنگ ایران و آمریکا به یکی از مهم‌ترین میدان‌های آزمایش فناوری نظامی در جهان تبدیل شده است.

ایران موشک‌های بالستیک، موشک‌های هایپرسونیک و پهپادها را به‌عنوان ابزار اصلی بازدارندگی خود به کار گرفت و از موشک‌هایی مانند فتاح، خیبرشکن، عماد، قدر و خرمشهر-۴ نام برد.

آمریکا نیز از موشک‌های دقیق‌زن، پهپادهای جدید و سامانه‌های اطلاعاتی مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده کرد.

اما اهمیت این رقابت فقط نظامی نیست.

این جنگ نشان می‌دهد که جنگ‌های آینده احتمالاً ترکیبی از موشک‌های دوربرد، پهپادهای ارزان‌قیمت، هوش مصنوعی، جنگ الکترونیک، ماهواره‌ها و حملات سایبری خواهند بود.

ایران تلاش می‌کند با تسلیحات نسبتاً ارزان‌تر، هزینه‌های سنگین‌تری به طرف مقابل تحمیل کند؛ آمریکا نیز با تکیه بر فناوری و برتری اطلاعاتی می‌کوشد هزینه حملات ایران را افزایش دهد.

در چنین جنگی، پیروزی الزاماً به معنای نابودی کامل توان نظامی طرف مقابل نیست؛ گاهی پیروز کسی است که بتواند با هزینه کمتر، هزینه بیشتری بر دشمن تحمیل کند.

تنگه هرمز؛ برگ برنده تهران

اگر یک نقطه جغرافیایی بیش از هر نقطه دیگر اهمیت جنگ را به اقتصاد جهانی پیوند زده باشد، آن نقطه تنگه هرمز است.

ایران بارها اعلام کرده است که کنترل و امنیت عبور از این آبراه را بخشی از حقوق و حاکمیت خود می‌داند. هم‌زمان، تشدید درگیری موجب کاهش شدید عبور نفتکش‌ها از این مسیر شد.

اهمیت هرمز در این است که بخش بزرگی از نفت و گاز خلیج فارس از آن عبور می‌کند. آژانس بین‌المللی انرژی گزارش داده است که جریان نفت از این تنگه که پیش از جنگ حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز بود، در ماه‌های مارس تا مه به‌طور متوسط به حدود ۲٫۷ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.

این ارقام نشان می‌دهد که هرمز فقط یک موضوع منطقه‌ای نیست؛ بلکه یک گلوگاه راهبردی اقتصاد جهانی است.

به همین دلیل، جنگ به‌سرعت از میدان‌های نظامی به بازارهای انرژی منتقل شد.

نفت؛ سلاحی که مرز ندارد

اختلال در تردد نفتکش‌ها، افزایش حق بیمه جنگی و نگرانی درباره امنیت مسیرهای انرژی، بازار جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داد.

رویترز در سپتامبر گزارش داد که در پی تشدید درگیری، قیمت برنت در مقطعی به حدود ۹۶ دلار رسید و عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز به‌شدت کاهش یافت.

اما اهمیت مسئله تنها در قیمت نفت نیست.

افزایش قیمت انرژی به معنای افزایش هزینه حمل‌ونقل، تولید، مواد غذایی و کالاهای صنعتی است. در نتیجه، جنگی که هزاران کیلومتر دورتر از اروپا و شرق آسیا رخ می‌دهد، می‌تواند به تورم در این مناطق منجر شود.

رویترز در ماه مارس نیز گزارش داده بود که جنگ، کسب‌وکارهای جهان را با افزایش هزینه انرژی و اختلال در مسیرهای تجارت جهانی مواجه کرده است.

از این منظر، تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های ژئوپلیتیکی ایران تبدیل شده است.

چین، روسیه و اروپا؛ جنگ چگونه نظم جهانی را تغییر می‌دهد؟

یکی از مهم‌ترین پیامدهای جنگ، تأثیر آن بر روابط میان قدرت‌های بزرگ است.

روسیه از ابتدا موضعی مخالف عملیات نظامی علیه ایران اتخاذ کرد و خواستار توقف جنگ و بازگشت به مسیر سیاسی شد. در سوی دیگر، چین نیز به دلیل وابستگی شدید اقتصاد آسیا به انرژی خلیج فارس، نمی‌تواند نسبت به ادامه جنگ بی‌تفاوت باشد.

گزارش‌های رویترز نشان می‌دهد که چین در ماه‌های پس از آغاز جنگ، نقش مهمی در سازگاری بازار نفت آسیا با کاهش عرضه خاورمیانه پیدا کرده است.

از سوی دیگر، در اروپا نیز مواضع یکدستی وجود نداشته است. اسپانیا و ایتالیا مواضع محتاطانه‌تری نسبت به جنگ اتخاذ کرده‌اند و اختلافات میان واشنگتن و برخی متحدان اروپایی آن آشکار شده است.

این وضعیت می‌تواند یکی از آثار بلندمدت جنگ باشد: کاهش توان آمریکا برای ایجاد اجماع میان متحدان غربی درباره مداخلات نظامی.

هزینه جنگ برای آمریکا

برتری نظامی آمریکا به معنای هزینه پایین جنگ نیست.

اسپوتنیک هزینه هفته نخست عملیات آمریکا را دست‌کم ۱۱٫۳ میلیارد دلار برآورد کرده و از احتمال درخواست ۵۰ میلیارد دلار اعتبار اضافی از کنگره سخن می‌گوید.

اما جنگی که ماه‌ها ادامه یافته، اکنون مسئله هزینه را به یک بحران سیاسی داخلی نیز تبدیل کرده است.

هرچه جنگ طولانی‌تر شود، فشار بر بودجه آمریکا بیشتر خواهد شد و دولت ناچار خواهد بود توضیح دهد که دستاورد استراتژیک این هزینه‌ها چیست.

این همان نقطه‌ای است که برتری نظامی می‌تواند به یک معضل سیاسی تبدیل شود.

ایران؛ اقتصاد زیر فشار، ساختار سیاسی پابرجا

تحریم، حملات نظامی، کاهش صادرات نفت و اختلال در تجارت، فشار شدیدی بر اقتصاد ایران وارد کرده است.

با این حال، گزارش‌های تحلیلی رویترز در اواخر اوت نشان می‌دهد که پس از شش ماه جنگ، ایران همچنان ساختار سیاسی خود را حفظ کرده و جنگ به یک بن‌بست پرهزینه تبدیل شده است.

این تحول اهمیت زیادی دارد.

هدف اولیه عملیات، در کنار موضوع هسته‌ای، تضعیف توان نظامی و سیاسی ایران بود. اما اگر یک جنگ طولانی نتواند ساختار سیاسی هدف را فروبپاشد، در آن صورت هزینه جنگ برای مهاجم نیز افزایش می‌یابد.

از همین‌جاست که جنگ فرسایشی آغاز می‌شود: هر دو طرف می‌توانند ادعا کنند که هنوز شکست نخورده‌اند، اما هر دو هزینه سنگینی می‌پردازند.

شش ماه بعد؛ جنگ به بن‌بست رسیده است

تا پایان اوت و آغاز سپتامبر، نشانه‌های روشنی از تبدیل جنگ به یک رویارویی فرسایشی دیده می‌شود.

رویترز در ۲۷ اوت نوشت که پس از شش ماه، جنگ به یک «بن‌بست پرهزینه» تبدیل شده است؛ نه ایران حاضر به پذیرش خواسته‌های آمریکا است و نه واشنگتن نشانه‌ای از عقب‌نشینی کامل نشان می‌دهد.

در همین حال، تنگه هرمز همچنان در مرکز بحران قرار دارد. گزارش دیگری از رویترز در ۲۶ اوت جنگ را نوعی «جنگ فرسایشی بر سر انرژی» توصیف کرد که در آن کنترل جریان نفت و گاز به یکی از محورهای اصلی رویارویی تبدیل شده است.

این تحول اهمیت استراتژیک دارد: جنگی که با هدف نابودی توان هسته‌ای ایران آغاز شد، اکنون تا حد زیادی به جنگی بر سر توان بقا، انرژی و زمان تبدیل شده است.

سپتامبر؛ بازگشت تشدید نظامی

در نخستین روزهای سپتامبر، جنگ دوباره وارد مرحله تشدید شد.

رویترز در اول و دوم سپتامبر از حملات جدید آمریکا به تأسیسات سپاه پاسداران، پدافند هوایی، رادارها و مراکز ارتباطی ایران و پاسخ موشکی و پهپادی تهران به پایگاه‌های آمریکا در اردن، بحرین و عراق خبر داد.

در ۵ سپتامبر نیز آمریکا حملاتی علیه سه نفتکش ایرانی، از جمله یک نفتکش در نزدیکی جزیره خارک، انجام داد؛ اقدامی که در واکنش به حمله موشکی سپاه پاسداران به دو شناور آمریکایی اعلام شد.

این تحولات نشان می‌دهد که جنگ هنوز وارد مرحله حل‌وفصل نشده و حتی پس از تلاش‌های دیپلماتیک و آتش‌بس‌های موقت، امکان بازگشت سریع به چرخه حمله و تلافی وجود دارد.

جنگ بر سر چیست؟

اکنون، پس از بیش از شش ماه جنگ، دشوار است که این منازعه را صرفاً «جنگ بر سر برنامه هسته‌ای ایران» نامید.

پرونده هسته‌ای همچنان یکی از عوامل اصلی بحران است، اما جنگ اکنون چندین لایه پیدا کرده است:

لایه نخست، هسته‌ای است: آینده برنامه هسته‌ای و سطح غنی‌سازی ایران.

لایه دوم، امنیتی است: توان موشکی و پهپادی ایران و حضور نظامی آمریکا در منطقه.

لایه سوم، منطقه‌ای است: آینده لبنان، عراق، کشورهای خلیج فارس و جایگاه اسرائیل.

لایه چهارم، اقتصادی است: نفت، گاز، تنگه هرمز و امنیت تجارت جهانی.

لایه پنجم، ژئوپلیتیکی است: رقابت آمریکا با روسیه و چین و آینده نظم بین‌المللی.

و سرانجام، لایه ششم، سیاسی است: اینکه آیا جنگ می‌تواند ساختار سیاسی ایران را تغییر دهد یا برعکس، موجب افزایش انسجام داخلی و تقویت گفتمان مقاومت شود.

آیا جنگ می‌تواند نظم خاورمیانه را تغییر دهد؟

مهم‌ترین پرسش امروز دیگر این نیست که «چه کسی چند موشک بیشتر شلیک کرده است»

پرسش اصلی این است که پس از پایان جنگ، توازن قدرت در خاورمیانه چگونه خواهد بود؟

اگر ایران بتواند ساختار سیاسی و ظرفیت موشکی خود را حفظ کند، حتی در شرایط خسارت سنگین، ادعای شکست راهبرد «فشار حداکثری» آمریکا تقویت خواهد شد.

اگر آمریکا بتواند توان نظامی و هسته‌ای ایران را به‌طور پایدار محدود کند، موازنه قدرت منطقه‌ای به نفع واشنگتن و اسرائیل تغییر خواهد کرد.

اما اگر هیچ‌یک از طرفین نتواند دیگری را وادار به پذیرش خواسته‌های خود کند، نتیجه محتمل‌تر چیزی شبیه صلح پس از فرسایش خواهد بود؛ یعنی توافقی که نه پیروزی کامل یک طرف، بلکه پذیرش محدودیت‌های متقابل را به همراه داشته باشد.

از جنگ ایران تا بحران نظم جهانی

جنگ کنونی یک واقعیت مهم را آشکار کرده است: امنیت خاورمیانه دیگر مسئله‌ای جدا از اقتصاد و سیاست جهانی نیست.

تنگه هرمز می‌تواند قیمت انرژی در آسیا و اروپا را تغییر دهد؛ جنگ ایران می‌تواند روابط آمریکا و اروپا را تحت فشار قرار دهد؛ تحولات منطقه می‌تواند نقش روسیه و چین را افزایش دهد و بحران انرژی می‌تواند مسیرهای جدید تجارت جهانی را فعال کند.

از همین رو، جنگ ایران را می‌توان یکی از آزمون‌های مهم گذار از نظم تک‌قطبی به نظم چندقطبی دانست.

قدرت آمریکا همچنان بسیار بزرگ است، اما توانایی واشنگتن برای حل بحران صرفاً با ابزار نظامی با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده است. در مقابل، ایران نشان داده است که حتی زیر فشار شدید نظامی و اقتصادی می‌تواند جنگ را به عرصه‌ای فرسایشی تبدیل کند که هزینه‌های آن فقط متوجه تهران نیست.

روسیه و چین نیز از این بحران صرفاً به‌عنوان یک مسئله منطقه‌ای عبور نمی‌کنند؛ زیرا امنیت انرژی، تجارت و توازن قدرت جهانی مستقیماً به سرنوشت این جنگ وابسته شده است.

نتیجه‌گیری؛ جنگی بدون پیروز روشن

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران با شعار مقابله با تهدید هسته‌ای آغاز شد، اما اکنون به جنگی چندلایه تبدیل شده است که از مرزهای ایران و اسرائیل بسیار فراتر رفته است.

در این جنگ، موشک‌ها تنها ابزار نبرد نیستند؛ انرژی، تجارت، تحریم، فناوری، دیپلماسی و حتی زمان نیز به سلاح تبدیل شده‌اند.

آمریکا از برتری هوایی، فناوری و توان اقتصادی عظیم برخوردار است. ایران در مقابل از توان موشکی و پهپادی، عمق جغرافیایی، شبکه متحدان منطقه‌ای و امکان تأثیرگذاری بر مسیرهای انرژی برخوردار است.

هیچ‌یک از این دو مجموعه توانایی به‌سادگی دیگری را از میدان خارج نمی‌کند.

به همین دلیل، خطر اصلی جنگ در مرحله کنونی نه الزاماً یک پیروزی سریع برای یکی از طرفین، بلکه تداوم یک جنگ فرسایشی و غیرقابل‌کنترل است؛ جنگی که می‌تواند هزینه‌های انسانی و اقتصادی آن را برای کل منطقه و حتی اقتصاد جهانی افزایش دهد.

شش ماه پس از آغاز جنگ، یک واقعیت بیش از پیش آشکار شده است:

جنگی که قرار بود مسئله هسته‌ای ایران را حل کند، اکنون خود به مسئله‌ای برای امنیت خاورمیانه و اقتصاد جهان تبدیل شده است.

و پرسش نهایی همچنان باقی است:

آیا این جنگ سرانجام به تغییر نظم خاورمیانه منجر خواهد شد، یا آنکه هزینه‌های آن همه طرف‌ها را دوباره به میز مذاکره بازخواهد گرداند؟

منابع اصلی خبری و بین‌المللی:

ـ1.رویتر — آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ۲۸ فوریه ۲۰۲۶
عنوان اصلی: US and Israel launch “pre-emptive” attack against Iran
Reuters — US and Israel launch “pre-emptive” attack against Iran

«ـ2.رویتر — جزئیات آغاز عملیات نظامی آمریکا و عملیات «خشم حماسی
عنوان اصلی: Top U.S. general outlines initial timeline of U.S. military operation in Iran
Reuters — Top U.S. general outlines initial timeline of U.S. military operation in Iran

ـ3.رویتر — گزارش جنگ و کشته شدن رهبر ایران
عنوان اصلی: US-Israeli strikes kill Khamenei and Iranian retaliation
Reuters — US-Israeli strikes kill Khamenei and Iranian retaliation

ـ4.رویتر — پیامدهای جنگ برای اقتصاد و تجارت جهانی
عنوان اصلی: How US-Israeli war on Iran is upending global business
Reuters — How US-Israeli war on Iran is upending global business

ـ5.رویتر — مواضع طرفین درباره آینده جنگ و مذاکرات
عنوان اصلی: What does each side in the Iran war say it would accept for a deal?
Reuters — What does each side in the Iran war say it would accept for a deal?

منابع انرژی و هسته‌ای:

ـ6.آژانس بین‌المللی انرژی اتمی — گزارش اجرای توافق پادمان و راستی‌آزمایی در ایران
عنوان اصلی: Implementation of the NPT Safeguards Agreement and Verification in Iran
IAEA — Implementation of the NPT Safeguards Agreement and Verification in Iran

ـ7.آژانس بین‌المللی انرژی — پیامدهای جنگ بر جریان نفت از تنگه هرمز
عنوان اصلی: How global oil supplies have readjusted to help fill the huge gap left by the Strait of Hormuz shock
IEA — How global oil supplies have readjusted to help fill the huge gap left by the Strait of Hormuz shock

منابع تکمیلی و تحولات اخیر:

ـ8.رویتر — بن‌بست شش‌ماهه جنگ و فشار بر اقتصاد ایران
عنوان اصلی: After six months, the Iran war has reached its endgame
Reuters — After six months, the Iran war has reached its endgame

ـ9.رویتر — جنگ فرسایشی بر سر انرژی و تنگه هرمز
عنوان اصلی: US-Iran war sinks into energy trench warfare six months on
Reuters — US-Iran war sinks into energy trench warfare six months on

ـ10.رویتر — تشدید درگیری در آغاز سپتامبر ۲۰۲۶
عنوان اصلی: US launches new strikes on Iran and Tehran hits back in widening conflict
Reuters — US launches new strikes on Iran and Tehran hits back in widening conflict

ـ11.رویتر — حمله آمریکا به نفتکش‌های ایرانی در ۵ سپتامبر ۲۰۲۶
عنوان اصلی: US strikes three Iranian oil tankers after IRGC attack on American naval ships
Reuters — US strikes three Iranian oil tankers after IRGC attack on American naval ships

ـ12.اسپوتنیک فارسی — منبع پایه مقاله
شامل خط زمانی جنگ، عملیات نظامی، تلفات، پیامدهای اقتصادی و تحولات منطقه‌ای.



به یاد قهرمانانِ دست‌بسته در سلاخ‌خانه‌های ۱۳۶۷

ترانۀ مرا ببوس را مردم به افسران اعدامی حزب تودۀ ایران، در کودتای 28 مرداد سال 1332  نسبت داده اند. و هیچ سندی آن را تغییر نداده است. سراسر تاریخ ترانه سرایی و آواز ایران، چیزی جز ترانه های عاشقانه نیست.
ولی همخوانی این ترانه، با درد مردم، فاجعه کودتا، و اعدام افسران ، همان چیزی بوده که آن را به نبض تپندۀ درد و کودتا در سال 1332، تبدیل کرده است. همانطوریکه سرود های ویکتور خارا، با درد کودتا در شیلی، کشتار در ورزشگاه سانتیاگو، و مقاومت آلنده گره خورده است، این ترانۀ عاشقانۀ جانسوز نیز، مهر مردم ، بر پیشانی دوران کودتای سال 1332 است.                                     
فرح نوتاش                                                        16 شهریور = 07.09.2026
مرا ببوس، مرا ببوس بر گرفته از گوگل فارسی

منبع: https://www.iranian-fedaii.de

 برای آخرين بار، تو را خدانگهدار که مي روم به سوی سرنوشت
بهار ما گذشته، گذشته ها گذشته، منم به جستجوی سرنوشت . . .

سال ها در بازار تهران (سرای بلورفروش ها)کسب و کار مختصری داشت. قدی بلند و مویی سفيد. آرام و شمرده صحبت می کرد، حتی با مشتری های سمجی که برای بلور خريدن هم چانه می زدند چنان آرام سخن می گفت، که گویی می ترسد بلورها تاب قال و مقال را نيآورده و از روی رف ها سقوط کنند.
مغازه اش دربازار سنتی تهران نه بزرگ بود و نه کوچک. تحمل آنهايی را که يادش بودند و به ديدارش می آمدند بيشتر داشت تا مشتری ها را.
حسن گل نراقی خواننده ای غير حرفه ای اما اهل ذوق بود. در سال های پس از کودتای۲۸ مرداد که بسیاری دور هم به غم خواری و تسلای آوار کودتا جمع می شدند، ترانه ای را که حيدر رقابی سروده بود خواند. با همين ترانه نامش در ليست خوانندگان ايران قرار گرفت. خودش می گفت: «به تشويق دوستان ترانه ديگری هم خواندم، اما خيلی زود تصميم گرفتم کنار بکشم. صدای من با مراببوس بايد در خاطرها می ماند. از بچگی عشق کوزه گری و بلور سازی داشتم. رسيدم به سرای بلورفروش ها. هيچکس در اين سرای بی کسی نمی داند من کيستم و مراببوس چيست!»

در سال های بعد از کودتای ۲۸ مرداد، بسياری از شنوندگان ترانه غمگين و درعين حال شورانگيز مرا ببوس، بر اين تصور بودند که شعر اين ترانه را سرهنگ ژاندارمرى عزت الله سيامک از رهبران سازمان نظامی حزب توده ايران، پيش از اعدام در۲۷ مهر ماه ۱۳۳۳  در زندان و در وصف سرنوشت غم انگیز افسرانی که اعدام می شدند، سروده است. عده ای دیگر هم فکر می کردند اين ترانه را سرهنگ دوم توپخانه محمدعلى مبشری عضو ديگر رهبری این سازمان در وصف سيامک سروده است. به دنبال این شايعه بود که سرانجام مطبوعات به اشاره ساواک نوشتند، سراينده ترانه عاشقانه مراببوس شاعری به نام حيدررقابی است نه سرهنگان حزب توده.

همین افشاگری باعث شد،گذر شاعر و خواننده  این ترانه به زندان تيمور بختيار و سازمان ساواک کشیده شود. شاعر ترانه مرا ببوس «حيدر رقابی» از دوستداران مصدق بود که بعد از کودتای ۱۳۳۲ اين ترانه را سرود. عده اي بر اين اعتقاد هستند که انگيزه حقیقی سرودن اين ترانه «گروه افسران» بود که همگی بعد از کودتای سياه۳۲ تيرباران شدند و آهنگساز اين ترانه نیز «مجيد وفادار» است.
درسال های پس از کودتا؛ گل نراقی نيز چند بار به ساواک احضار شد تا بگويد با چه انگيزه ای مراببوس را خوانده است:« هر بار توانستم بازجوها را قانع کنم که اين ترانه را فقط به دليل زيبایی عاشقانه آن خوانده و اساسا خواننده حرفه ای نيستم. يک بار خواندم و ديگر هم نمی خوانم.» همين بازجویی ها را حيدر رقابی هم پس داد. انکار او دشوار تر از گل نراقی بود، زيرا پس از کودتا مدتی زندانی بود و پرونده سياسی داشت.

حيدر رقابى با تخلص «هاله» نخستين بار شعر مرا ببوس را در مجموعه «آسمان اشك» در سا۱۳۲۹ به چاپ رساند. عبدالرحيم جعفرى، مدير وقت انتشارات اميركبير و ناشر كتاب فوق مى گويد: «اوايل سال ۱۳۲۹ در كوران مبارزات مردم و دولت و احزاب چپ و راست با جوان پرشورى آشنا شدم به نام حيدرعلى رقابى متخلص به «هاله»، از خويشان بيژن ترقى مدير كتاب فروشى خيام بود. ملى گرايى بود شوريده و شيفته دكتر محمد مصدق. جوانى بود فروتن و مومن و معتقد و در مبارزات ملى سخت فعال.دفتر شعرى داشت كه آن را در هزار نسخه به نام «آسمان اشك» چاپ كردم. در اين دفتر قطعه شعرى بود با عنوان«مرا ببوس» كه بعد ها مجيد وفادار، ويولنيست معروف براى اين شعر آهنگى ساخت و پرويز ياحقى با ويولن و حسن گل نراقى با صداى مخملى خود در راديو ايران آن را اجرا كردند كه اقبال عام يافت و برحسب خواهش شنوندگان به دفعات از راديو ايران پخش شد.»

اما حقیقت این است که ماجرای ساخت این ترانه به هیچ وجه به کودتا ربطی نداشته است، شاید شاعر آن را تحت تاثیر وقایع سیاسی روز سروده باشد اما آهنگ این ترانه برای موسیقی متن یک فیلم سینمایی ساخته شد .. مجيد وفادار آهنگساز اين ترانه، ماجرا را در مصاحبهاي در شماره ۱۴۱۸ هفته نامه تهران مصور مورخ ۱۱ آذر ماه۱۳۴۹ چنين شرح ميدهد:«… در اين دوره من گاه گاهي براي فيلمها هم آهنگ ميساختم. يادم ميآيد يكي از اين فيلمها «اتهام» نام داشت. تهيه كنندگان فيلم از من يك آهنگ نو خواستند و من براي اين فيلم آهنگي ساختم كه بعدها به نام «مرا ببوس» معروف شد … به ياد ميآورم روزهايي را كه اين آهنگ سر زبانها افتاده بود و داستانهايي را كه براي آن ساخته بودند. اين آهنگ شايد نقطه عطف موسيقي جاز ايران بود. چرا كه بعد از آن خوانندههاي ديگري به راديو آمدند و موسيقي جاز نضج پيدا كرد… شعر اين آهنگ از حيدر رقابي «هاله» بود كه متاسفانه در ايران نماند و براي هميشه بار سفر بست و به آمريكا رفت…»

ترانه «مرا ببوس» براي فيلم «اتهام» ساخته شاپور ياسمي كه در ارديبهشت ماه سال۱۳۳۵ روي پرده رفت، ساخته شد و در يكي از صحنههاي فيلم توسط خواننده نه چندان معروفی به نام «پروانه» (ترانه شب های تهران هم از اوست و به اشتباه به مادر خاطره پروانه نسبت داده می شود) و با لبخواني ژاله علو خوانده شد.
در آن فيلم ژاله علو نقش زني را داشت كه سزاي خيانت شوهر سابقش را داده و پس از كش و قوس داستاني، سرانجام خود را به پليس معرفي كرده بود.. در صحنه فوق كه با دختر كوچكش وداع ميكند و به سوي زندان و مجازات روانه ميشود، این ترانه را ميخواند.

ژاله علو در باره این ترانه گفت:« خانم پروانه خواننده ترک زبانی بود که آن روز ها با ترانه «آن بام بلند» معروف شد و در فیلم اتهام که من به اتفاق ناصر ملک مطیعی در آن ایفای نقش می کردم، به جای من خواند. من در شب جدایی با دختر کوچکم این ترانه را در متن فیلم لب خوانی می کردم.
 فکر نمی کنم هاله شاعر این ترانه آن را با انگیزه سیاسی و یا برای کودتای ۲۸ مرداد سروده باشد. شنیده ام که آن را برای نامزدش و زمانی که می خواسته ایران را ترک کند سروده است. در هر حال فیلم مخاطبان خاصی داشت و با وجودی که مراببوس اثر خوبی شده بود بعد از اکران فیلم چندان به محبوبیت نرسید. چند سال بعد وقتی که  گل نراقی خواننده خوش صدا و با احساس دوباره آن را اجرا کرد و کار از رادیو پخش شد، برسر زبان ها افتاد و در واقع گل نراقی آن را ماندگار کرد.»

علو همچنین درباره داستان این ترانه گفت: «یکی از دلایلی هم که مردم به این ترانه و شنیدن آن راغب شدند، شایعاتی بود که آن را به کودتای ۲۸ مرداد و اعدام سرهنگان حزب توده مربوط می کرد.. با وجودی که کذب بودن این داستان ها ثابت شده است، هنوز مردم با شنیدن آن به یاد آن سال ها و وقایع سیاسی آن می افتند.در واقع اگر بخواهیم از این ترانه به عنوان یک ترانه ماندگار یاد کنیم، نمی توانیم آن را از این شایعات جدا کنیم.» 
با اكران فيلم مذكور در خرداد ۱۳۳۵، این ترانه چندان مطرح نشد، اما آهنگ و شعرش بسيار مورد توجه موسيقي دانها از جمله پرويز ياحقي قرار گرفت.

پوران وفادار، برادر زاده آهنگساز این ترانه، که خودش هم دستی در موسیقی داشت و یکی دو سالی از خوانندگان رادیو بود، در تماسی که با او داشتیم درباره خاطرات خود از این ترانه گفت: «هاله شاعر این ترانه به دلیل فعالیت های سیاسی و طرفداری از ملی گراها تحت تعقیب بود و می خواست از کشور خارج شود.عمویم شعر نیمه کاره ای از او داشت که می خواست برایش آهنگی بسازد. شبی که به دیدار عمویم آمده بود تا خداحافظی کند عمویم او را به داخل خانه می کشاند و از او می خواهد که این ترانه نیمه کاره را تمام کند.. او هم که تحت جدایی از نامزدش و وطنش بود این ترانه را به تمام می کند. اما دیگر آن شب نمی تواند تهران را ترک کند و شب را همان جا می گذراند. هفته بعد با کمک دوستان و خانواده از تهران خارج و به سمت آلمان حرکت می کند.»

او ادامه می دهد:« حدود یک سال بعد از اکران فیلم این ترانه از رادیو با صدای گل نراقی پخش شد. به نوعی من مسبب آن بودم. موقع ساخت قطعه ها گاهی من هم با قطعه می خواندم. من هم آن را می خواندم. یک روز در یک میهمانی خصوصی که آقای گل نراقی هم آنجا حضور داشت به اصرار دوستان این ترانه را خواندم. آن شب چند بار به خواست حاضران این ترانه اجرا شد. گل نراقی هم از آن خیلی استقبال کرد.
فردای آن روز، خانم صاحب خانه پیش من آمد و به اصرار شعر مرا ببوس را خواست. هر چه گفتم که این شعر هنوز جایی خوانده نشده و من نمی توانم آن را بدون اجازه به شما بدهم قبول نکرد و دلیل آورد که ما که خواننده نیستیم فقط می خواهیم شعر را داشته باشیم. من هم شعر را دادم. همان جمعه داشتم رادیو گوش می دادم که شنیدم مجری رادیو می گوید ترانه ای پخش می کنیم و نام شاعر و آهنگساز آن را به مسابقه می گذاریم. وقتی گل نراقی شروع کرد به خواندن سر جایم خشک شدم. نمی دانید چه حالی شدم، چون نمی دانستم جواب عمویم را چه بدهم؟! بعد از تمام شدن ترانه عمویم زنگ زد و پرسید که تو این کار را به کسی دادی؟ من انکار کردم. اما هفته بعد آن، اسم گل نراقی که خواننده آن بود فاش شد. او هم در مصاحبه ای که در اطلاعات هفتگی انجام داده بود، گفت که این ترانه را برادر زاده آقای وفادار به من داده است. عمویم خیلی از دستم ناراحت شد و گفت که دیگر هیچ کاری را به من نشان نخواهد داد».

اما ماجرا طور دیگری هم نقل شده است، پرويز خطيبى، نویسنده کتاب «در جست و جوی صبح» درباره ضبط مرا ببوس در رادیو توسط گل نراقی مى گويد: «… دو، سه سال پس از اعدام افسران وابسته به حزب توده، آهنگ و شعر مرا ببوس در ذهن بسيارى از همكاران مجيد مانده بود، از جمله پرويز ياحقى كه آن را به شدت دوست مى داشت. يك روز كه اعضاى اركستر بزرگ راديو در استوديو شماره ۸ جمع شده بودند و انتظار روح الله خالقى را مى كشيدند، حسن گل نراقى به ديدار پرويز ياحقى آمد. حسن فرزند يكى از تجار معتبر بازار بود كه با اكثر هنرمندان دوستى و رفاقت داشت… به هر حال وقتى گل نراقى سراغ ياحقى را مى گيرد، او را به استوديو راهنمايى مى كنند، در آنجا پرويز ياحقى با ويولن و يكى از نوازندگان با پيانو مشغول نواختن آهنگ مرا ببوس بودند.

پرويز كه چشمش به گل نراقى مى افتد، مى گويد: به اين آهنگ گوش بده، گل نراقى يكى دو بار به آهنگ گوش مى دهد و آن را زير لب زمزمه مى كند و در اين ضمن مسئول ضبط برنامه موسيقى كه پشت دستگاه نشسته بود، دستگاه را به راه مى اندازد و اين قطعه را بى آنكه كسى متوجه شود، ضبط مى كند. گل نراقى به دنبال كار خودش مى رود و مسئول ضبط نوار ضبط شده را از طريق رئيس وقت راديو براى معينيان سرپرست انتشارات راديو مى فرستد. وقتى معينيان و ساير مسئولان به نوار گوش مى دهند، تصميم مى گيرند كه آن را پخش كنند و ماجرا را با پرويز ياحقى در ميان مى گذارند. پرويز مى گويد، اين كار براى گل نراقى گران تمام مى شود، زيرا او از يك خانواده سرشناس مذهبى است و پدرش با كار هاى هنرى به شدت مخالف است. قرار مى شود گل نراقى را به اداره راديو دعوت كنند و موضوع را با خودش در ميان بگذارند. گل نراقى مى آيد و گفته هاى پرويز ياحقى را تاييد مى كند ولى به علت اصرار دوستان قبول مى كند نوار بدون ذكر نام و با نام مستعار «خواننده ناشناس» پخش شود.

به هر حال ترانه اي كه آن روز تابستاني با ويلن پرويز ياحقي توسط حسن گلنراقي خوانده شد و بدون اطلاع وي ضبط گرديد، بارها و بارها پخش شد و روي نوار دست به دست گشت تا به عنوان ترانه اي ماندگار در تاريخ موسيقي ايران بماند.
فرار حيدر رقابى و سكوت گل نراقى زمينه مساعدى را فراهم آورد تا تقارن پخش اين ترانه از راديو با اعدام نخستين گروه افسران، اين شايعه كه عوامل توده اى آن را به راه انداخته بودند به باور جامعه بنشیند. گفته مى شد: سرهنگ سيامك و يا سرهنگ مبشرى…. هنگام وداع با خانواده و قبل از رفتن به مقابل جوخه اعدام مرا ببوس را سروده است. در حقيقت هم شعر جنبه هاى انقلابى داشت و كلمات آن قابل تفسير بود و مردم شعر را براى ديگران مى خواندند و داستان ها مى ساختند، در حالى كه گل نراقى مات و مبهوت مانده بود و نمى دانست چه كند سرانجام، با پيگيرى «مجيد دوامى» سردبير مجله «روشنفكر» و چاپ عكس او بر روى مجله ،مشخص شد خواننده این ترانه چه کسی است، اما  هنوز در آن سال ها شاعر اين شعر را كمتر كسى مى شناخت..

گل نراقی فرزند يكي از تجار معتبر بازار بود و اگر چه صدايي گرم و گيرا داشت و در محافل دوستانه ميخواند ولي به لحاظ موقعيت خانوادگي هرگز نميتوانست به عنوان خواننده راديو معرفي شود.بعد از مدتی خانواده گل نراقي متوجه ماجرا شدند و از آن پس او دیگر ترانه ای نخواند. البته گفته می شود كه گل نراقي در فيلمی از زبان یک دانشجوي دانشگاه كه دل و قلوه فروشي ميكند ترانه «دل دارم، قلوه دارم، جگر و …» را خوانده است.

دم و دستگاه کودتا که تاب افسانه مراببوس را نداشت و می دانست زمزمه مراببوس اجازه نمی دهد دهه ۳۰ فراموش شود، ابتدا پخش آن را از راديو ممنوع کرد. از اين مرحله به بعد این ترانه سينه به سينه به نسل بعد از۲۸ مرداد که خود شاهد وقايع آن نبودند منتقل و به ترانه ای مردمی تبديل شد. حتی صفحه۴۵ دور و کوچک آن نيز ناياب شده بود و اين خود مانند هر ممنوعه ديگری بيشتر مشوق نسل بعد از کودتا بود تا آن را پيدا و گوش کنند. این صفحه نه تنها ناياب شده بود، بلکه اگر برای دستگيری کسی وارد خانه او می شدند و صفحه مراببوس را پيدا می کردند آن را به عنوان مدرک جرم سياسی با خود می بردند تا ضميمه پرونده سياسی او شود.

چند سال بعد نیز دستگاه تبليغاتی دربار، به انگيزه عاشقانه جلوه دادن مراببوس و نفی هويت سياسی آن، اجازه داد چند خواننده روز ايران قسمت اول اين ترانه، که عاشقانه جلوه می کرد را بخوانند، اما قسمت دوم ترانه که مربوط به سحرگاه تيرباران بود همچنان درمحاق سانسور ماند.اما این کار چیزی را عوض نکرد و حتی خوانندگان حرفه ای و مشهور روز هم نتوانستند اجرایی به دلنشينی و خاطره انگيزی گل نراقی از اين ترانه ارایه دهند.
گل نراقی در مهر ماه سال ۱۳۷۲ گرفتار فراموشى و تومور مغزى شد و به رغم تلاش پزشكان، تسليم مرگ شد و به همراه ترانه اش، براى هميشه به ابديت پيوست و جاودان شد. گل نراقى هرگز ازدواج نكرد، بخشى از اموال زنده یاد گل نراقى، به صورت موقوفه در اختيار آسايشگاه معلولين و سالمندان كهريزك قرار گرفت و ساختمان اهدايى آنان در ابتداى خيابان بهار شيراز، منشعب از ميدان هفتم تير، قرار دارد.  آنها هر دو رفتند، اما ترانه ای را از خود به يادگار گذاشتند که تا زندان و اعدام هست، ياد آنها نيز زنده است.

حيدررقابی که پس از وقایع کودتای ۲۸ مرداد و وقایع بعد از آن ناچار کشور را ترک کرده و به آلمان مهاجرت کرده بود، سرانجام پس از پیروزی «انقلاب اسلامی» و بعد از ربع قرن سکوت درغرب و تبعید اجباری به وطن بازگشت. او با این امید به ایران آمد که بتواند خدمات سیاسی و اجتماعی اش را از سر بگیرد اما چندان توجهی به او نشد. سرانجام گرفتار بیماری سرطان شد و در سال پايان دهه۱۳۶۰ چشم بر جهان فرو بست. پیکر او را در ابن بابویه در کنار مزار دهخدا و تختی به خاک سپردند.

متن کامل این ترانه به این شرح است:

مرا ببوس، مرا ببوس
برای آخرين بار، تو را خدا نگهدار که مي روم به سوی سرنوشت
بهار ما گذشته، گذشته ها گذشته، منم به جستجوی سرنوشت
در ميان توفان هم پيمان با قايقران ها
گذشته از جان بايد بگذشت از توفان ها
به نيمه شب ها دارم با يارم پيمان ها
که بر فروزم آتش ها در کوهستان ها
شب سيه سفر کنم، ز تيره ره گذر کنم
نگرتو ای گل من، سرشک غم بدامن، برای من ميفکن
دختر زيبا امشب بر تو مهمانم، در پيش تو مي مانم، تا سر بگذاری بر سر من
دختر زيبا از برق نگاه تو، اشگ بي گناه تو، روشن گردد يک
امشب من
ستاره مرد سپيده دم، به رسم يک اشاره، نهاده ديده برهم،
ميان پرنيان غنوده بود.
در آخرين نگاهش نگاه بي گناهش، سرود واپسين سروده بود.
بين که من از اين پس دل در راه ديگر دارم.
به راه ديگر شوری ديگر در سر دارم
به صبح روشن بايد از آن دل بردارم، که عهد خونين با صبحی
روشن تر دارم…. ها
مراببوس
اين بوسه وداع
بوی خون می دهد

متنی که باصدای زنده یاد گل نراقی خوانده شده است:

مرا ببوس مرا ببوس
برای آخرین بار
ترا خدانگهدار
که میروم بسوی سرنوشت
بهار ما گذشته
گذشته ها گذشته
منم به جستجوی سرنوشت
در میان توفان
هم پیمان با قایقرانها
گذشته از جان باید بگذشت از طوفانها
به نیمه شبها
دارم با یارم پیمانها
که برفروزم آتشها در کوهستانها آه
شب سیه
سفر کنم
ز تیره راه
گذر کنم
نگه کن ای گل من
سرشک غم به دامن
برای من میفکن
مرا ببوس مرا ببوس
برای آخرین بار
ترا خدانگهدار
که میروم بسوی سرنوشت
بهار ما گذشته
گذشته ها گذشته
منم به جستجوی سرنوشت
دختر زیبا امشب بر تو مهمانم
درپیش تو میمانم تا لب بگذاری بر لب من
دختر زیبا از برق نگاه تو
اشک بی گناه تو
روشن سازد یک امشب من
مرا ببوس مرا ببوس
برای آخرین بار
ترا خدانگهدار
که میروم بسوی سرنوشت
بهار ما گذشته
گذشته ها گذشته
منم به جستجوی سرنوشت

برای شنیدن ترانه مراببوس با صدای گل نراقی:

این قسمت را فشار دهید



پیش بینی توسعه شتابان کشورهای شرقی در کتاب «جهانی شدن و سرنوشت بشریت»

برگردان: م. چابکی منبع : سایت اشتراک

یوری آفونین: پیش بینی توسعه شتابان کشورهای شرقی در کتاب «جهانی شدن و سرنوشت بشریت»

نوشته: گنادی زیوگانف / برگردان: م. چابکی

یوری آفونین، معاون اول رئیس کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه در برنامه «۶۰ دقیقه» از کانال تلویزیونی «روسیه-۱» سخنرانی کرد.

یکی از موضوعات اصلی بحث، اجلاس سازمان همکاری شانگهای بود که در قرقیزستان با حضور ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه ودیگرسران کشورهای عضو برگزارشد.

یوری آفونین خاطرنشان نمود که سازمان همکاری شانگهای اکنون یکی از مهمترین ساختارها در جهان چند قطبی است و اجلاس‌های آن محل اصلی سیاست جهانی است، جایکه رهبران کشورهای پیشرو با هم ملاقات می‌کنند. رشد قدرت و نفوذ این سازمان به وضوح با پویایی توسعه اقتصادی آن نشان داده می‌شود:

در حالیکه در سال تأسیس آن، تولید ناخالص داخلی ترکیبی سازمان همکاری شانگهای، تعدیل شده بر اساس برابری قدرت خرید، تنها 10٪ از کل جهان بود، 25 سال بعد، به 36٪ افزایش یافته است. در مقابل، سهم گروه 7 در این سال‌ها از 44٪ به 29٪ کاهش یافته است. این نشان می‌دهد که مرکز توسعه اقتصادی و سیاسی به طور پیوسته به سمت شرق در حال تغییر است، همانطور که تقریباً یک ربع قرن پیش توسط گنادی زیوگانف، رهبر حزب کمونیست، در اثر خود با عنوان «جهانی شدن و سرنوشت بشریت» پیش‌بینی شده بود.

یوری ویاچسلاوویچ، شرکت آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، این اجلاس را یک تحول مثبت دانست.

واضح است که کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای قصد دارند برای احیای اقتدار و نقش سازمان ملل در جهان تلاش کنند، در حالیکه کشورهای غربی اساساً در ده سال گذشته در حال کنار گذاشتن سازمان ملل بوده‌اند. با این حال، برای اینکه سازمان ملل متحد نفوذ خود را بازیابد، باید به طور اساسی اصلاح شود.

پیش از این اجلاس،« سرگئی ریابکوف»، معاون وزیر امور خارجه روسیه، اظهار داشت که کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و بریکس نه تنها به دنبال اصلاحات جامع سازمان ملل، بلکه به دنبال اصلاح نهادهای برتون وودز نیز خواهند بود و آنها را با تعادل واقعی قدرت اقتصادی جهانی هماهنگ خواهند کرد. معاون اول رئیس کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه خاطرنشان کرد: این یک بیانیه بسیار مهم است. بازنگری در نهادهای «برتون وودز» به معنای از بین بردن سلطه دلار است. در دهه 1990، زمانی که دار و دسته یلتسین در حال ایجاد اختلال و تغییر شکل اقتصاد روسیه بودند، دلار یک «گاو مقدس» محسوب می‌شد، اما امروز، مقامات عالی رتبه دولتی در مورد پایان دادن به سلطه جهانی آن صحبت می‌کنند.

یوری آفونین، دیدار پوتین، رئیس جمهور روسیه و شی جین پینگ، رئیس جمهور چین را یکی از رویدادهای کلیدی مجمع سازمان همکاری شانگهای خواند.

دستور کار این دیدار شامل بحث در مورد تقویت همکاری اقتصادی و مشارکت استراتژیک بین کشورهای ما و همچنین برنامه‌هایی برای اجرای پروژه عظیم «قدرت سیبری ۲» است. او تأکید کرد که تعمیق همکاری با چین سوسیالیستی برای روسیه جهت مقابله موفقیت‌آمیز با تجاوز ترکیبی امپریالیسم غرب و تضمین جایگاه خود در جهان چندقطبی ضروری است.

یوری ویاچسلاوویچ گفت، برخلاف فرآیندهای ادغام کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، غرب فقط جنگ، ترور، تحریم و سایر ویرانی‌ها را تولید می‌کند. ترامپ در حال آماده شدن برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره است و برای نشان دادن برخی موفقیت‌ها به رأی‌دهندگانش، به این موضوع می‌بالد که ایالات متحده به طور کامل به تولید نفت ونزوئلا دسترسی پیدا خواهد کرد، البته این بدبینی حیرت‌انگیزی است:

تمام صحبت‌ها در مورد آزادی و دموکراسی، همانطور که اتهامات مربوط به سازماندهی قاچاق مواد مخدر توسط ونزوئلایی‌ها فراموش شده است، به رأی‌دهندگان به عنوان دستاورد اصلی‌شان، تصرف منابع خارجی ارائه می‌شود. این عملاً یک اعتراف است: بله، ما یک حمله تروریستی را برای ربودن رئیس جمهور یک کشور مستقل ترتیب دادیم تا به نفت آن دست یابیم.

معاون اول رئیس کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه خاطرنشان کرد که اوضاع با ایران به راحتی پیش نرفت و بعید است که اکنون نیز به این شکل پیش برود، اما هدف بدون شک یکی بود:

کاوش در ذخایر منابع دیگران. و چنین حرکات عجیب و غریبی مانند تغییر نام «انتاریو»، (پرجمعیت ‌ترین و ثروتمندترین استان کانادا است که در مرکز این کشور قرار دارد– م) جسارت محض و نمایشی از «قدرت مطلق» یک فرد است. با این حال، خواهیم دید که رأی‌دهنده آمریکایی عادی چگونه تمام این ماجراجویی‌ها و ماجراجویی‌های ترامپی را ارزیابی خواهد کرد – به هر حال، آنها نه به نقشه جهان، بلکه به قیمت پمپ بنزین نگاه می‌کنند و این جای خوشحالی نیست.

یوری آفونین گفت، در اروپا، وضعیت حتی پیچیده‌تر است:

سیاست‌های ضد ملی رهبران اروپایی ناگزیر به تغییر ساختار نظام‌های سیاسی منجر می‌شود. امتناع اتحادیه اروپا از همکاری با روسیه منجر به افزایش قیمت انرژی، تورم و توقف رشد اقتصادی شده است. اروپایی‌های عادی دیگر نمی‌خواهند با رفاه خود هزینه حمایت از نازی‌های کیف را بپردازند. جامعه در حال قطبی شدن است: نیروهای حاکم میانه‌رو در حال از دست دادن حمایت خود هستند، در حالی که راست و چپ در حال قوی‌تر شدن هستند. این امر به راحتی در مثال حزب راست‌گرای آلمانی «آلترناتیو برای آلمان» دیده می‌شود که در پنج سال گذشته تقریباً پایگاه رأی‌دهندگان خود را سه برابر کرده است: از 10٪ در سال 2021 به 28-29٪ در حال حاضر. حمایت از احزاب چپ‌گرا نیز در حال افزایش است. جالب اینجاست که هم راست و هم چپ بر لزوم توقف تغذیه نازی‌ها و بازگشت به همکاری با روسیه توافق دارند. شولتز و مهرز هنوز مقاومت می‌کنند، اما روزهایشان به شماره افتاده است – آنها به زودی خود را در اقلیت خواهند یافت.

خلاصه کلام:

یوری ویاچسلاوویچ گفت: چندقطبی بودن یک سیاست امیدوارکننده و صلح‌آمیز است و ناگزیر بر توسعه‌طلبی امپریالیستی غرب غلبه خواهد کرد. با حمله به رژیم فاشیستی در کیف، ما پیوسته این پیروزی را نزدیک‌تر می‌کنیم.

برگرفته از کانال «خط سرخ» خبری حزب کمونیست فدراسیون روسیه

م. چابکی: 14 شهریور1405 برابر با 5 سپتامبر 2026

لینگ منبع:

https://www.rline.tv/news/2026-09-04-yuriy-afonin-operezhayushchee-razvitie-stran-vostoka-bylo-predskazano-v-knige-gennadiya-zyuganova-gl



گاز هم در سراشیبی بحران؛ حاصل چند دهه ناکارآمدی

🛑
🔥 هشدار تازه درباره زمستان، فقط یک پیش‌بینی نگران‌کننده نیست؛ تصویری از نتیجه سال‌ها سیاست‌گذاری ناکارآمد در جمهوری اسلامی است. بر اساس این گزارش، احتمال کسری حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب گاز در اوج سرما وجود دارد؛ یعنی نزدیک به نیمی از تقاضا.
📉 بحران امروز ساخته نشده
هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف، می‌گوید مشکل گاز پیش از جنگ هم وجود داشته و حاصل سال‌ها ضعف سیاست‌گذاری و ناکارآمدی بوده است. به گفته او، هشدار درباره روند فزاینده ناترازی گاز از بیش از دو دهه قبل وجود داشته، اما اقدام اساسی متناسب با این هشدارها انجام نشده است.
⛽ در انتظار زمستان گرم!
برای استان‌های شمالی خطر حتی جدی‌تر است؛ زیرا این مناطق در انتهای خطوط انتقال قرار دارند و در صورت افت فشار، احتمال قطع گاز وجود دارد. اینکه برای عبور از بحران گاز باید امیدوار بود زمستان آن‌قدر گرم باشد که مصرف بالا نرود، خودش گویای عمق فاجعه مدیریتی است.
⚡ گاز قطع شود، برق هم می‌رود
کاهش گاز نیروگاه‌ها می‌تواند به خاموشی برق منجر شود و قطع گاز صنایع نیز یعنی کاهش تولید، افزایش قیمت‌ها و از دست رفتن اشتغال. گزارش به کاهش ۶۳۰ هزار شغل صنعتی و رشد منفی ۴.۳ درصدی صنعت اشاره می‌کند.
🏚️ باز هم مردم مقصرند؟
آمار ارائه‌شده حتی روایت رایج درباره مصرف ثروتمندان را زیر سؤال می‌برد: شدت مصرف گاز به ازای هر مترمربع در دهک اول ۳۵ درصد بیشتر از دهک دهم اعلام شده است. بنابراین گران‌کردن گاز، بدون اصلاح ساختمان‌ها، تجهیزات و بهره‌وری، درمان بحران نیست.
🚨 مدیریت ورشکسته
حاکمیتی که دهه‌ها فرصت، منابع عظیم نفت و گاز و هشدارهای کارشناسی در اختیار داشته، نمی‌تواند امروز همه‌چیز را به «صرفه‌جویی مردم»، تعطیلی مدارس و دورکاری ادارات تقلیل دهد. وقتی سرمایه‌گذاری، نوسازی شبکه و افزایش بهره‌وری عقب افتاده، بحران طبیعی نیست؛ نتیجه تصمیم‌های انسانی و سیاست‌گذاری‌های شکست‌خورده است.



زلزله انتخاباتی در آلمان؛ لنین: فاشیسم، سرمایه‌داری در حال زوال است

🗳️
وقتی روال عادی کسب‌وکار و اداره امور در سرمایه داری در بحران دیگر جواب ندهد، بورژوازی با سرکوب شدید کمونیست ها به فاشیست‌ها به عنوان آلترناتیو اجازه فعالیت می دهد.
حزب «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در انتخابات زاکسن-آنهالت به نتیجه‌ای تاریخی رسید و با کسب ۴۳٫۸ درصد آرا تقریباً آرای خود را نسبت به سال ۲۰۲۱ دو برابر کرد.
⚡ این نتیجه را می‌توان نشانه‌ای روشن از اعتراض رأی‌دهندگان به احزاب سنتی دانست؛ اعتراضی که ریشه در بحران اقتصادی، کاهش خدمات عمومی، فشار بر بازنشستگان، نظامی‌گری و سیاست آلمان در قبال جنگ اوکراین و روسیه دارد.
📊 AfD نه‌تنها پیروز انتخابات شد، بلکه تقریباً در تمام حوزه‌های انتخاباتی زاکسن-آنهالت نیز در صدر قرار گرفت. در شهر هاله، سبزها توانستند با ۳۳٫۷ درصد پیروز شوند.
🏛️ با وجود کسب ۳۹ کرسی از مجموع ۸۳ کرسی پارلمان ایالتی، AfD اکثریت مطلق ندارد. با این حال، هیچ ائتلاف نظری میان سایر احزاب نیز نمی‌تواند آن را کنار بزند. حزب BSW از همکاری موردی با AfD سخن گفته، اما حاضر نیست نخست‌وزیر ایالتی از این حزب را انتخاب کند.
🏭 پشت این رأی، مسئله عمیق‌تر شرق آلمان قرار دارد. پس از اتحاد دو آلمان، بخش بزرگی از صنعت شرق فروپاشید. تولید صنعتی تا اوایل دهه ۱۹۹۰ به کمتر از یک‌سوم سطح ۱۹۸۹ سقوط کرد و میلیون‌ها نفر شغل خود را از دست دادند.
👷 سرمایه‌گذاری‌های جدید مانند صنایع نیمه‌رسانا، باتری و کارخانه تسلا بخشی از این خلأ را پر کرده‌اند، اما بسیاری از مشاغل جدید به نیروی کار و مهارت‌های متفاوتی نیاز دارند و جایگزین مستقیم طبقه کارگر صنعتی سابق نشده‌اند.
⛏️ گذار انرژی نیز فشار تازه‌ای ایجاد کرده است. مناطق زغال‌سنگی مانند لائوزیتس با کاهش تدریجی استخراج زغال‌سنگ مواجه‌اند.
📌 در مجموع، قدرت‌گیری AfD در شرق آلمان بازتاب نارضایتی عمیق اجتماعی از مسیر اقتصادی و سیاسی سه دهه گذشته است.



ژاپن؛ وقتی تاریخ امپریالیسم را نمی‌توان با رنگ‌آمیزی پاک کرد

⚡
🔥 توکیو از نصب یادمانی در خاباروفسک خشمگین شده؛ یادمانی که شکست ژاپن امپراتوری در جنگ جهانی دوم و پیروزی شوروی بر نظامی‌گری ژاپن را به تصویر می‌کشد. دولت ژاپن حتی خواستار برچیده‌شدن این نماد شده، چون به ادعای مقاماتش به «احساسات مردم ژاپن» توهین می‌کند.
اما مسئله اصلی چیز دیگری است: چه چیزی قرار است فراموش شود؟
⚔️ امپراتوری ژاپن تنها قربانی جنگ جهانی دوم نبود؛ خود یکی از قدرت‌های امپریالیستی و نظامی‌گر آن دوران بود. اشغال بخش‌هایی از چین، تجاوز نظامی در شرق آسیا و جنایات گسترده ارتش ژاپن بخشی از همان تاریخی است که امروز برخی در توکیو ترجیح می‌دهند کم‌رنگ یا بازتعریف شود.
امروز هم دعوای ژاپن با چین فقط بر سر یک روایت تاریخی نیست؛ مناقشه بر سر گذشته، در کنار رقابت‌های سیاسی و نظامی امروز، نشان می‌دهد که سایه امپریالیسم ژاپنی هنوز از حافظه شرق آسیا پاک نشده است.
☭ در برابر روسیه نیز توکیو نمی‌تواند شکست تاریخی خود در سال ۱۹۴۵ و ورود شوروی به جنگ علیه ژاپن را به سادگی از حافظه تاریخی حذف کند. یادمان خاباروفسک دقیقاً همین بخش از تاریخ را یادآوری می‌کند: نظامی‌گری ژاپن شکست خورد.
🚨 مشکل توکیو با این یادمان، در واقع مشکل با یک مجسمه نیست؛ مشکل با روایتی تاریخی است که اجازه نمی‌دهد امپراتوری ژاپن صرفاً با چهره‌ای صلح‌طلب و بی‌گناه بازسازی شود.
🛑 تاریخ را نمی‌توان با دیپلماسی، اعتراض رسمی یا ادعای «جریحه‌دار شدن احساسات» تغییر داد. اگر ژاپن امروز می‌خواهد گذشته خود را رنگین کند، باید نخست با تاریخ واقعی امپریالیسم و نظامی‌گری‌اش روبه‌رو شود؛ تاریخی که قربانیانش در چین، کره، روسیه و دیگر نقاط آسیا هنوز آن را فراموش نکرده‌اند.
گذشته را نمی‌شود پاک کرد؛ فقط برای تکرار نکردن آن می‌توان از آن درس گرفت.



خاموشی‌ها تمام نمی‌شود؛ زمستان هم در راه است

⚡
به گزارش اقتصادآنلاین وعده پایان خاموشی‌ها پیش از شهریور، حالا جای خود را به یک شرط تازه داده است: مصرف برق باید به زیر ۶۷ هزار مگاوات برسد. در حالی که تقاضا اخیراً از ۷۱ هزار و ۴۰۰ مگاوات عبور کرده، وزارت نیرو هنوز تاریخ دقیقی برای پایان قطعی‌ها اعلام نمی‌کند.
📉 مدیریت ناکارآمد
مسئله فقط گرمای هوا یا رفتار مصرف‌کنندگان نیست. وقتی پس از سال‌ها مدیریت منابع انرژی، شبکه برق همچنان با چنین فاصله‌ای میان تولید و مصرف روبه‌روست، نمی‌توان همه مسئولیت را متوجه مردم کرد. خاموشی برای خانوار، نانوایی، مغازه و کارخانه یعنی هزینه، اختلال و خسارت مستقیم.
🏙️ چرا خاموشی‌ها عادلانه نیست؟
هنوز پاسخ روشنی درباره معیار دقیق توزیع خاموشی‌ها در استان‌ها و شهرهای مختلف ارائه نمی‌دهد. مردم حق دارند بدانند چرا سهم برخی مناطق از قطعی‌ها بیشتر است.
🌙 خاموشی شبانه؛ مشکل فقط کولرهای ظهر نیست
حتی شب‌ها نیز در برخی مناطق برق قطع می‌شود. نیروگاه‌های خورشیدی پس از غروب از مدار خارج می‌شوند و وابستگی شبکه به نیروگاه‌های حرارتی بیشتر می‌شود. این یعنی ضعف در تنوع و پایداری سبد انرژی همچنان پابرجاست.
⛽ زمستان
ماجرا به تابستان ختم نمی‌شود. معاون وزیر نیرو از دشواری تأمین سوخت نیروگاه‌ها در زمستان و ادامه ناترازی گاز سخن گفته است. اگر گاز کافی نباشد، استفاده بیشتر از سوخت مایع نیز تبعات اقتصادی و زیست‌محیطی خواهد داشت. مسئله فقط چراغ خانه‌ها نیست؛ مسئله کارآمدی حکومتی است که مسئولیت اداره کشور را بر عهده دارد اما هزینه ناکارآمدی آن را مردم می‌پردازند.
🔎 مسئله اصلی
خاموشی، ناترازی برق و بحران سوخت، حاصل یک روز گرما و مصرف مردم نیست؛ نتیجه سال‌ها سیاست‌گذاری ناکارآمد، مدیریت فرسوده و بی‌برنامگی ساختاری جمهوری اسلامی در حوزه انرژی است. حکومتی که پس از دهه‌ها درآمد نفت و گاز، هنوز نمی‌تواند برق پایدار برای مردم تأمین کند، باید درباره کارنامه خود پاسخ‌گو باشد.