ترجمه سخنرانی ولفگانگ استریک (Wolfgang Streeck) در کنفرانس «جایگزین‌های جنگ – راه‌هایی به سوی صلح» در ۴ نوامبر. ولفگانگ استریک جامعه‌شناس اقتصادی آلمانی و مدیر بازنشسته مؤسسه ماکس پلانک برای مطالعه جوامع در کلن است.

سخنان استریک برای درک شرایط قفل شده جنگی در اوکرایین و فلسطین مهم است. با اینکه او سخنی از امپریالیسم و سیاست های امپریالیستی نمی گوید، ولی به خوبی نقشه های امپریالیسم امریکا برای آغاز جنگ ها و عدم تمایل آن به صلح را افشا می کند.

این مطلب برای “توده ای ها” تنظیم و کوتاه شد.

*****

جنگ در اوکراین و اسرائیل برای هر ناظری فعال قابل پیش بینی بود. متحدان غربی اوکراین و اسرائیل به رهبری کوته فکر ایالات متحده هیچ کاری برای جلوگیری از این فجایع انجام ندادند. آنها در عوض به آنها کمک کردند. و برای جنگ هیچ راهبردی جز پیروزی کامل نظامی ندارند.

اعتماد کردن به ایالات متحده برای حل مسائل برای آنها یک قمار است، زیرا ایالات متحده نشان داده است که اغلب زمانی که سیاست داخلی اقتضا می‌کند، از جنگ‌ها خارج می‌شود.

بدیهی بود که هم جنگ در اوکراین و هم جنگ فعلی در خاورمیانه آغاز خواهد شد. این بینشی است که نه تنها سرویس امنیتی دولت داشت، بلکه در دستگاه های عادی سیاسی دولتی نیز وجود داشت. تفکر کوتاه‌مدت، رهبری ایالات متحده، متحدان غربی اوکراین و اسرائیل را وادار کرد تا هیچ کاری برای جلوگیری از این بلایا انجام ندهند. آنها در عوض به آنها کمک کردند.

این واقعیت که از جنگ در خاورمیانه جلوگیری نشد، احتمالا بخشی از غیر قابل حل بودن سیاست راه حل دو دولتی بود.

اوکراین و اسرائیل کاملاً به حمایت ایالات متحده وابسته هستند. اما هر دو در لبه آنچه ایالات متحده می تواند تحمل کند، عمل می کنند. ایالات متحده با توجه به اینکه قوی ترین قدرت نظامی جهان است، نمی تواند در هیچ جنگی شکست بخورد. اما آنها می توانند بدون دستیابی به آنچه  که می خواستند از جنگ خارج شوند. برای آنها اهمیت چندانی ندارد، شکست خوردن در جنگ ها برای ایالات متحده دردناک نیست نگاه کنید به ویتنام، عراق، افغانستان. اگر به جدول تلفات نگاه کنید، تعداد  سربازانی که ایالات متحده در جنگ ها از دست می دهد، دردناک نیستند.

بنابراین، چشم انداز اوکراین به ویژه نامشخص است. مهمترین چیز برای رئیس جمهور بایدن در آینده، پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آینده است. اگر در مورد حمایت از اوکراین در ایالات متحده اختلاف نظر ایجاد شود، درگیری برای حمایت از اوکراین چیزی نیست که مایه شکست بایدن در انتخابات شود.

اسرائیل با ۹۰ بمب هسته ای خود در پنج کشتی جنگی که بیشتر آنها توسط آلمان ها ساخته شده است، از اوکراین قوی تر است.

موساد چه می دانست؟

به نظر می رسد که قیام حماس در ۷  اکتبر کشف نشد. آن هم درمکانی که باید تحت فنی ترین نظارت در کل جهان باشد. با این حال، از کشف برنامه ریزی ۲۰۰۰۰ نفر برای شورش اجتناب می شود!؟ سرویس امنیتی حتما آن را می دانست.

در اسرائیل، متحدان بین المللی نتانیاهو اکنون امید خود را به کمک ایالات متحده بسته اند، تا آنها را از بدترین بحران بین المللی پس از پایان جنگ جهانی دوم خارج کند. هیچ ایده ای در مورد استراتژی خروج و سناریوی پس از جنگ وجود ندارد.

به همین ترتیب، نمی‌توان تصور کرد که حامیان اهداف جنگ رادیکال اوکراین نمی‌دانستند که طرح آمریکا برای یک اوکراین وابسته به ناتو با موشک‌های آماده برای حمل کلاهک هسته‌ای، واکنش نظامی روسیه را برمی انگیزد.

این که کشورهایی که کف زدند و در جنگ‌ها مشارکت داشتند، اکنون پشت این ادعاها پنهان شده‌اند که جنگ اوکراین نتیجه جنون امپریالیستی روسیه است و جنگ غزه به دلیل جنون  یهودی‌ستیز اسلام گرایان است. تنها راه حل آنها برای این جنگ ها پیروزی کامل نظامی است. که به آن نخواهند رسید.

سه پیشنهاد در مورد پیش نیازهای صلح در جهان، در اوراسیا و در خاورمیانه:

سه پیشنهاد برای پیش نیازهای صلح در جهان، اوراسیا و خاورمیانه در کنفرانس توزیع شد، شرایطی که برای برقراری صلح باید رعایت شود.

(۱) در جهان

مهمتر از همه، ایالات متحده باید بیاموزد که این کشور باید و می تواند به عنوان یک قدرت در میان سایرین، در دنیای چند قطبی زندگی کند. این کشور باید از مفهوم خودپسندانه خود یعنی «شهر درخشان روی تپه» [استثناگرایی آمریکایی] و «ملت ضرور» بودن خلاص شود. ایالات متحده باید درک کند که درس مهمی برای یادگیری  دارد، آن هم اینکه، دیگر کشورها برای شهروندان خود و برای جهان کمتر ضروری نیستند.

آموختن این درس سخت است و تا زمانی که طبقه حاکم آمریکا بتواند با کنترل سیستم مالی جهانی و مجتمع نظامی-صنعتی با ۷۵۰  پایگاه نظامی در سراسر جهان که از این کنترل حمایت می کنند، زندگی کند، بعید است که آموخته شود.

از آنجایی که ایالات متحده واقعاً نمی تواند یک جنگ خارجی را به دلیل برتری تکنولوژیکی و ژئواستراتژیک خود ببازد، امید به یک رژیم صلح جهانی باید این باشد که آن بخش از مزایای امپراتوری، که به مردم آمریکا داده می شود، در یک برهه زمانی دیگر برای اطمینان از کسب رضایت و ثبات داخلی کافی نباشد. نخبگان آمریکایی آن را از درون مجبور خواهند کرد تا بر نیازهای داخلی تمرکز کنند تا خواسته های بین المللی.

با این حال، این امر چیزی نزدیک به یک خیزش سیاسی را در جمعیتی که عمیقاً متفرق و بی‌سازمان است می طلبد که در جنبه‌های تعیین‌کننده عمیقاً گرفتار مجتمع نظامی-صنعتی است. یک ترامپ جدید، یا یک ریاست‌جمهوری ترامپی، شاید می‌تواند منجر به انزواطلبی مفیدی برای ایالات متحده و جهان شود، اما حتی این گزینه با توجه به مقاومتی که می‌توان از دولت آمریکا انتظار داشت، بعید است.

ممکن است ان زمان که ایالات متحده می توانست به یک صلح کننده یا حافظ صلح تبدیل شود، دیگر گذشته باشد.

(۲) در اوراسیا

در جنگ اوکراین، جناح افراطی حاکم باندرا از جنبش ناسیونالیستی اوکراین باید درک کند که اهداف جنگی که آن ها برای رسیدن به انها، نسل جوان کشور را قربانی می کنند غیر واقعی است و همیشه بوده است. ادامه پیگیری این اهداف به معنای مرگ صدها هزار نفر در طول چندین سال خواهد بود، بدون اینکه در نتیجه جنگ در مقایسه با خطوط مقدم فعلی و انچه در مینسک و استانبول روی میز بود، تغییر قابل توجهی ایجاد شود.

دولت فعلی اوکراین شدیدا معتقد است که اهداف جنگی اعلام شده قابل دستیابی است (اوکراین در ناتو و اتحادیه اروپا، کریمه جزو سباستوپول در اوکراین، استان های روسی زبان ترجیح می دهند اوکراینی صحبت کنند). برای اینکه متحدانشان به ویژه توسط دولت جانسون در بریتانیا و دولت بایدن در ایالات متحده، به انها دروغ گفته اند.

هیچ دلیلی وجود ندارد که انتظار داشته باشیم متحدان اروپای غربی اوکراین، به رهبری نظامیگری اخلاقی سبز (آلمان) ، حقیقت را به دولت اوکراین یا مهمتر از همه به مردم اوکراین بگویند. این نیز به این دلیل است که انها نیازی به اعزام نیروهای خود به کشتارگاه روسیه و اوکراین ندارند.

تنها چیزی که انها متعهد شده اند این است که سلاح های مورد نیاز را برای جنگجویان نیابتی اوکراینی خود تامین کنند. نه برای پیروزی، که غیرممکن است، بلکه برای شکست نخوردن. از آن جایی که قدرت و امتیازات انها به افسانه پیروزی نهایی احتمالی بستگی دارد، دولت فعلی اوکراین هم به ان اعتقاد دارد یا وانمود می کند که این کار را انجام می دهد. این امر به ویژه برای ایالات متحده مناسب است که از رویارویی هسته ای با روسیه اجتناب می کند و در واقع برای تضمین اهداف جنگی خود که دست و پا بستن روسیه و کنترل ایالات متحده بر اروپای غربی از طریق ناتو است به ان نیاز ندارد.

بنابراین پایان جنگ یعنی صلح اکنون و نه در پنج سال اینده یا دیرتر، باید به دولت اوکراین تحمیل شود، اگر نه توسط متفقین، پس توسط شهروندان خود، در یک نوع قیام مردمی. به دلیل وضعیت اضطراری، مخالفت با جنگ نیابتی اوکراین نمی تواند از نظر سیاسی سازماندهی شود، حداقل نه بلافاصله. با این حال، جالب توجه است که تعداد مردان جوان اوکراینی که از ثبت نام در ارتش اوکراین امتناع می کنند، به نظر می رسد در حال افزایش است.

یک مدرک غیرمستقیم این امر، اخراج سریع رؤسای دفاتر استخدام نظامی محلی از سوی زلنسکی به دلیل دریافت رشوه از سربازان وظیفه برای اعلام عدم شایستگی آنها برای خدمت سربازی است. مدت کوتاهی پس از ان، پاکسازی مشابهی در میان مقامات ارشد خدمات بهداشت ملی برای همان جرم گزارش شد. (مثل همیشه، فساد از فرزندان ثروتمندان و طبقه متوسط محافظت می کند، در حالی که کشتن و مرگ به کسانی که نمی توانند راه خود را ازادانه خریداری کنند، واگذار می شود).

یک صلح زودهنگام به جای یک صلح دیرهنگام، هر دو با شرایط یکسان، شاید امید به این باشد که به جای اعتماد به “برنامه های بازسازی” مانند اتحادیه اروپا که به اوکراین به عنوان پاداشی برای فدا کردن جان خود برای “ارزش های ما” (غربی) وعده داده شد، تعداد جوانانی که زندگی و انسانیت را ترجیح می دهند افزایش یابد.

نیاز به یاداوری است که سبزهای المان با حمایت اخلاقی ، سالها پیش با موفقیت برای لغو خدمت سربازی مبارزه کردند. بنابراین، انها اکنون می توانند به حامیان شبه نظامی خود اطمینان دهند که دخالت انها در جنگ در اوکراین محدود به تماشای کشتار از تلویزیون در اتاق نشیمن انها خواهد بود.

 (۳) در خاورمیانه

این که ایا صلح در خاورمیانه وجود خواهد داشت، نه به اسرائیل یا فلسطینی ها، بلکه به کشورهای اطراف انها بستگی دارد. به نظر می رسد اسرائیل هیچ برنامه ای برای چگونگی خروج از جنگ و هیچ برنامه ای، به غیر از بمباران غزه به عصر حجر و نابودی دشمنان اسلامگرای اسرائیل یک بار برای همیشه، برای دوره پس از جنگ ندارد. هنگامی که کسی سعی می کند منطق پشت این را حدس بزند، نمی تواند به این نتیجه نرسد که اعتماد به نفس اسرائیل به فرار از این مخمصه، به این دلیل است که ۹۰ بمب هسته ای در اختیار دارد که به احتمال زیاد در پنج زیردریایی خود مستقر کرده است، که بیشتر انها توسط المان تامین می شود (و نه توسط ایالات متحده شکاک گسترش سلاح های هسته ای).

توانایی هسته ای اسرائیل به ان چیزی می دهد که در اصطلاحات استراتژیک تسلط تشدید (escalation dominance) نامیده می شود. سلطه ای که ممکن است رهبران اسرائیل را متقاعد کند که می توانند هر کاری که می خواهند در غزه انجام دهند. با این حال، این برای همسایگان و حامیان اسرائیل قابل قبول نیست، شاید به استثنای المان سبز افراطی (که برای یک بار هم که شده به نظر می رسد خوشحال است که در معرض بمباران هوایی قرار نگیرد).

در حالی که عملیات غزه ادامه دارد، از جمله کشتار بی رویه و معلول کردن و گرسنگی دادن هزاران نفر، اگر نه ده ها هزار غیرنظامی – به نظر می رسد که هفته ها، اگر نه ماه ها طول بکشد – برنامه هسته ای ایران، به عنوان مثال، به طور کامل از سر گرفته خواهد شد و کشورهایی مانند فرانسه و بریتانیا ممکن است با یک جنگ داخلی روبرو شوند.

حتی عربستان سعودی ممکن است اشفتگی سیاسی داخلی را تجربه کند، دولت مصر ممکن است سقوط کند، ایالات متحده با نفرت نامحدود در میان جوامع مسلمان در سراسر جهان و غیره مواجه خواهد شد.

در چنین شرایطی، پنج قدرت بزرگ در شورای امنیت سازمان ملل متحد ممکن است برای جلوگیری از جهنم جهانی تشویق شوند. اگر معجزه ای رخ ندهد، این امر مستلزم تغییر رژیم در اسرائیل است، چیزی که اگر ممکن باشد، فقط ایالات متحده می تواند آن را انجام دهد. سپس پنج قدرت بزرگ باید به طور مشترک راه حل دو کشور را در فلسطین، بدون زندان های باز مانند غزه برای ۱۶  سال اجرا و نظارت کنند.

در صورت موفقیت، چنین مانور حافظ صلح مشترک طولانی مدت می تواند راه را برای یک نظم جهانی جدید، بهتر و با ثبات تر از نظم تحت سلطه ایالات متحده پس از ۱۹۹۰ باز کند.

جایگزینی، که ما باید از ان بترسیم، این است که اسرائیل از سلاح های خود برای دفاع از “حق وجود” خود به عنوان اخرین راه حل علیه نیروهای ایرانی و دیگر نیروهای اطراف کشور با عواقب جهانی کاملا غیر قابل پیش بینی استفاده کند.

منبع: mondoweiss.net

ما به عنوان اسرائیلی خواستار یک کمیسیون رسمی در مورد وقایع ۷ اکتبر هستیم. نسل کشی در غزه به نام قربانیان اسرائیلی انجام می شود و ما هنوز نمی دانیم چه کسی کشته شد، چگونه کشته شد و چه کسی انها را کشت. ما خواستار پاسخ هستیم و شما هم باید پاسخگو باشید.

توسط نامه سرگشاده  اکتبر 31، 2023  11

یادداشت سردبیر: بیانیه زیر توسط گروهی از شهروندان اسرائیلی نوشته شده است که می خواهند برای امنیت خود و از ترس انتقام دولت ناشناس بمانند.

به هموطنان اسرائیلی ما،

ما شما را از مه نسل کشی دعوت می کنیم. ما غمگین هستیم و برای “خودمان” و همچنین کسانی که اکثر شما آن ها را نادیده می گیرند یا به عنوان “حیوانات” در نظر می گیرند، نگران هستیم.

 هنگامی که مقامات نظامی اسرائیل شروع به انتشار شایعات در رسانه های انگلیسی زبان اسرائیلی در مورد “نوزادان گردن زده” کردند، ما بلافاصله ناراحت شدیم. ما متوجه شدیم که تبلیغات دولت ما مانند حملات مرگبار قبلی در غزه نخواهد بود.

در حالی که اسرائیل همچنان تصاویری از “ساختمان های حماس” در اردوگاه پناهندگان غزه را برای توجیه بمباران انها منتشر می کند، لفاظی های داخلی و بین المللی اسرائیل اکنون حاوی چیزهایی است که بسیار شبیه به تبلیغات نازی ها است.

ما می دانیم هدف از این تبلیغات چیست. بیش از ۸۵۰۰ کودک، زن و مرد بومی فلسطینی نابود شده اند و این تعداد هنگام نوشتن این نامه ما افزایش می یابد. بسیاری از انها در زیر اوار خانه هایشان گیر افتاده اند و به ارامی می میرند. دیگران با تشنگی، گرسنگی و بیماری های عفونی مواجه هستند. در عین حال، چهره های ارشد اسرائیلی، حتی رئیس جمهور ما، مدام فریاد می زند که “هیچ غیرنظامی بیگناهی” در غزه  وجود ندارد.

اشتباه نکنید، انچه اسرائیل اکنون در غزه انجام می دهد، برای دهه ها اسرائیلی ها را ازار خواهد داد. اکنون زمان ان است که اطمینان حاصل کنیم که همه اسرائیلی ها این را درک می کنند. و این درک باید با افشای کامل در مورد وقایع ۷ اکتبر ۲۰۲۳ اغاز شود.

در اینجا چند خواسته وجود دارد که هر اسرائیلی باید در حال حاضر مطرح کند، حتی اگر نسل کشی جاری غزه را انکار کند. اولین مورد یک لیست جامع از تمام قربانیان اسرائیلی است که شناسایی شده اند. هیچ لیست جامعی در وب سایت رسمی دولت وجود ندارد. لیست منتشر شده توسط Ha’aretz جزئی است. برخی از نام ها منتظر “پاک شدن برای انتشار” هستند و ما می خواهیم بدانیم که این به چه معنی است.

فقدان یک لیست جامع، سه هفته پس از ان رویداد، منجر به درخواست بعدی شهروندان اسرائیلی می شود – ایجاد یک کمیسیون تحقیق رسمی. شکست های گسترده واحدهای اطلاعاتی و رزمی و همچنین اصرار اسرائیل بر تبدیل کردن غزه به یک زندان در فضای باز در دهه های گذشته، باید توسط چنین کمیسیونی مورد توجه قرار گیرد. ما می خواهیم بدانیم که چگونه این شکست ها به تلفات غیرنظامیان در ۷ اکتبر و روزهای بعد کمک کرد.

علاوه بر این، به گفته سخنگوی حماس، ۵۰ اسیر اسرائیلی در نتیجه تصمیم دولت ما برای بمباران غزه کشته شده اند. شما ممکن است سخنگوی حماس را یک منبع قابل اعتماد بدانید یا ندانید، اما ما می دانیم که اسرای اسرائیلی، عزیزان بسیاری از ما، در سراسر نوار غزه پراکنده شده اند و به نظر می رسد اسرائیل مکان دقیق انها را نمی داند.

شهروندان اسرائیلی باید از خود بپرسند که ایا از بمباران بی رویه ای که زندگی اسرا را تهدید می کند، حمایت می کنند. یک معامله مبادله (تبادل اسیران با زندانیان فلسطینی) روی میز است. ما می دانیم که حماس از روز اول این پیشنهاد را ارائه کرده است. انتقام نسل کشی کورکورانه اسرائیل جان اسرای اسرائیلی را نادیده می گیرد.

و در حالی که ارتش ما انسان ها را در غزه نابود می کند، پلتفرم های تبلیغاتی اسرائیل، به ویژه در خارج از کشور، بیش از حد حرکت می کنند. بقایای سوخته عزیزان در اطراف رژه می رود، بی نام، تنها با درخواست های غیر انسانی برای ریشه کن کردن زندانیان اردوگاه پناهندگان غزه. پس از دیدن این تصاویر، با هدف مخاطبان غربی و با بی توجهی کامل به خانواده های بازماندگان، ما یک بار دیگر متوجه می شویم که همه ما سزاوار دانستن اطلاعات دقیق در مورد اینکه این قربانیان چه کسانی هستند و چگونه کشته شده اند، هستیم.

بدون تحقیقات مستقل، ما فقط می توانیم امیدوار باشیم که مقالات پراکنده و شهادت بازماندگان را جمع اوری کنیم. تئوری توطئه شکوفا خواهد شد. ما در حال حاضر شاهد تلاش هایی برای انکار این واقعیت هستیم که غیرنظامیان اسرائیلی توسط جنگجویان حماس کشته می شوند.

علاوه بر این، ما تلاش های اسرائیل برای برچسب زدن به سربازان کشته شده و دیگر عوامل امنیتی خود، به عنوان قربانیان ترور که معادل با تلفات غیرنظامیان است را رد می کنیم. اگر یک سرباز اسرائیلی فقط یک غیرنظامی اسرائیلی باشد، یک غیرنظامی اسرائیلی هم پس فقط یک سرباز است. ما این معادله خطرناک را رد می کنیم.

در نهایت، این سوال که چه کسی برخی از غیرنظامیان اسرائیلی را کشته است، ما را ازار می دهد.  این گزارش از چندین گزارش منتشر شده  است که برخی از انها توسط ارتش اسرائیل کشته شده اند. این که ایا انها در تقابل اتش میان طرفین گرفتار شدند، یا عمدا با تانک یا هلیکوپتر به منظور از بین بردن جنگجویان حماس، یا برای جلوگیری از اسیر شدن آن ها توسط حماس، مورد اصابت گلوله قرار گرفته اند را ما نمی دانیم، ما سزاوار پاسخ در این باره هستیم.

ما خواستار پاسخ هستیم زیرا نسل کشی در غزه به نام قربانیان اسرائیلی انجام می شود، حتی اگر خانواده های سوگوار به شدت مخالف این قساوت انتقام جویانه باشند. ما خواستار پاسخ هستیم و شما هم باید پاسخگو باشید.

سخن روز شماره ۱
۱ آبان ۱۴۰۲، ۲۳ اکتبر ۲۰۲۳

ترا انکار کردند، لطافت گلگونت را، اشک‏هاى چون خونت را،

 نگاه عاشقانه ‏ات را، زیبائى شاعرانه ‏ات را.

سقف خانه ‏هایت را کوتاه ساختند، بر دریچه ‏هاى آرزویت گِل گرفتند،

و آسمانِ خانه ‏ات هماره ابرى بود، و تو خورشید را انتظار مى کشیدى.

***

اگر مرا بر دار کردند، ترا خوار کردند، اگر لبخند را از لبانم گرفتند،

ترا هرگز لبخند نیاموختند،

اگر بال‏هاى مرا شکستند،

ترا هرگز پرنده نخواستند. (احسان طبری)

آرمیتا، غنچه ای نشده باز، سنگ دلانه پژمرده شد. مادرش آرزو داشت که روزی دخترک را شکُفته، زیبا و خوش بو به گُلستان بزرگ سالگان بفرست. مادر با چه رنج ها این جوجه را ورزش پرواز یاد داد. این بلبل تازه درآورده پَر، در یکی از نخستین پروازش در برون از لانه و دور از چشم های نگران مادر، با تیر ستم واپس گرایان به خاک افتاد و برای همیشه به خواب رفت. این بلبل نورسیده می بایست، سال های درازی هوای باغچه را با آواز دل نواز خود شاداب می کرد.

آرمیتا دلیر بود و با گستاخی نخواست به دستور نیرنگ کاران پُرگَزَند، موهای زیبای خود را زیر روسری پنهان کند. با این که تلخی‌ها و شیرینی‌های روزگار چندان نچشیده بود، روانش او را به سبزه زار آزادی می کشاند. با همه ی جوانی به داوری خود در باره ی درستی و نادرستی باور داشت و سخنان گزمگان شب پرست در باره ی “پاکی زن” برایش پشیزی ارزش نداشت.

او ماهی سیاه کوچولوی کنجکاوی بود که از بوی لجن مرداب به جان آمده بود و در رویای هم سفر شدن با نهنگ های دریا بود، ولی دریغ که هنوز به رودخانه نرسیده، مرغ ماهی خواری که در کمین ماهی سیاه های کوچولوی سرکش و بی پروای میهن نشسته است، او را به کام خود فرو برد.    

دل آرمیتا مانند هر جوان دیگری، پر از نهال های آرزوهای گُل نکرده بود و در سرش شور عشق “ناروا” داشت. آرمیتا آتشی سوزانی بود که خواست روشنی در شب شهر بیافریند، ولی به ناگهان دستی ناپاک او را به تاریکی جاودان فرو راند.

پس از آن که او به خواب جاودانه رفت، نوای رنج او و آزاری که بر او رفته است، پژواک دلپذیر ترانه بی گناهی، پاکیزگی و بی باکی او جهان را پُر کرد. و جیغ جیغ گوش خراش کلاغ های سیاه در باره ی زنان را به گوش جهانیان رساند.  

خواب رفتن آرمیتا هر چند که دل خراش است، ولی بدبختانه شگفت انگیز نیست. 

دستگاهی که مردسالار است، دختر را هم چون قناری خوش آواز در قپس خانه می خواهد، نه در پرواز آزاد، در جنگل، بر نوک سرو والا. این خدانشناسان دین دار برای رسیدن به بهشت، زندگی دختران ما را دوزخ کرده اند.

شگفتا! که ستم گران خودکامه چه شمشیری به دست شب گردان نادان و بی خرد خود داده اند که این چنین لاله سَر می بُرند و شقایق به خون می کشند. شمشیری که به دست آریوبرزن بود، برای سرزمین ایران، سینه یورش گران یونانی می درید، شمشیر این ژاژخاهای پلید بوسه ی مرگ بر گلوی دختران ما می زند.    

بی زاری از این همه ستم، راه گلو را برای دم زدن می بندد. چگونه جمهوری اسلامی توانست انسان هایی بسازد که خِرَد را در خاک و دل ها را سنگ کرده اند؟

یک انسان خردمند از درک ژرفا و پهنای این همه تاریک اندیشی ناتوان است. چگونه می توان به این آسانی برای پاسبانی از «ناموس» دختران ما، آن ها را بی جان کرد؟ باید به این گماشتگان مردم آزار گفت: “اگر جان را خدا داده است، چرا باید تو بستانی؟”

مارکس می گوید که در روند پدیدار شدن جامعه ی طبقاتی برده‌داری، «زن [و کودک] به نخستین برده در تاریخ» دگرسان شدند، پس از آن این بردگی آن ها با کمک مذهب و روحانیان همچون بخشی از فرهنگ نهادینه شد. آیینی که در زمان برده داری، در آن زن هم چون برده در دست مرد زمین دار گرفتار بود، برای رژیم هنوز پایدار است.

اگر این ناروایان بی دادگر به راستی بر این باور هستند که نگهبانی از روسری زن، برجسته تر از مرگ و زندگی مردم است، پس چرا دستگاه بهره کشی سرمایه داری جمهوری اسلامی به دنبال کمک و یاری به مردم تنگ دستی که از گرسنگی به فروش “ناموس” خود می پردازند، نمی رود؟

در جامعه ای که زبان دگراندیشان را می بُرند، کارگردان پیر را با چاقو می کُشند، چرا به خواب همیشگی فرستادن دختر بدون روسری زشت باشد؟ در کشوری که بر پشت کارگری که دست مزد پرداخت نشده خود را می خواهد، تازیانه می زنند، و جان دختر بی روسری را می ستایند، ستم نهادینه می شود. نبرد برای دست مزد پرداخت نشده کارگران، نبرد برای حق دختران و زنان بی روسری، از نبرد علیه نظام سرمایه داری و روبنای واپس گرای اسلامی آن جدا نیست.

نوار غزه – چرا تاریخچه این منطقه پرجمعیت برای درک منازعه فعلی کلیدی است ؟

با دستور وزیر دفاع اسرائیل برای محاصره کامل» منطقه محصور شده فلسطینی ها، تمرکز درگیری در خاورمیانه بار دیگر به نوار غزه بازگشته است.

عملیات نظامی اسرائیل، که شامل بمباران گسترده اقامتگاه ها است، به دنبال یک حمله غافلگیرانه در ۷  اکتبر توسط شبه نظامیان حماس است که از غزه به اسرائیل نفوذ کردند و بیش از ۹۰۰  اسرائیلی را کشتند آغاز شد. در حملات هوایی تلافی جویانه توسط ارتش اسرائیل علیه  مردم غزه ۱۴۰۰ تن کشته شدند. این رقم در روزهای آینده می تواند افزایش یابد.

دستور قطع تمام مواد غذایی، برق و اب به غزه تنها وضعیت ساکنان را در انچه که “بزرگترین زندان روباز جهان” نامیده می شود، بدتر خواهد کرد.

اما چگونه غزه به یکی از پرجمعیت ترین نقاط جهان تبدیل شد؟ و چرا در حال حاضر خانه اقدام شبه نظامیان فلسطینی است؟ به عنوان یک محقق تاریخ فلسطین، من معتقدم که درک پاسخ به این سوالات زمینه تاریخی حیاتی برای خشونت فعلی فراهم می کند.

تاریخچه مختصری از غزه

نوار غزه یک قطعه زمین باریک در ساحل جنوب شرقی دریای مدیترانه است. تقریبا دو برابر اندازه واشنگتن دی سی. غزه در شمال و شرق اسرائیل و در جنوب مصر قرار دارد.

غزه که یک بندر تجاری و دریایی باستانی است، از دیرباز بخشی از منطقه جغرافیایی معروف به فلسطین بوده است. در اوایل قرن بیستم، عمدتاً اعراب مسلمان و مسیحی که تحت حکومت عثمانی زندگی می کردند، در آنجا سکونت داشتند.

هنگامی که بریتانیا پس از جنگ جهانی اول کنترل فلسطین را به دست گرفت، روشنفکران در غزه به جنبش ملی فلسطین پیوستند.

در طول جنگ سال ۱۹۴۸  که دولت اسرائیل تأسیس شد، ارتش اسرائیل ۲۹ روستا را در جنوب فلسطین بمباران کرد که منجر به فرار ده ها هزار روستایی به نوار غزه شد، که در آن زمان تحت کنترل ارتش مصر پس از اعلام استقلال اسرائیل بود. اکثر انها و فرزندانشان امروز در انجا باقی مانده اند.

پس از  جنگ شش روزه اسرائیل و همسایگان عرب ان در سال ۱۹۶۷، نوار غزه تحت اشغال نظامی اسرائیل قرار گرفت.  به گفته گروه حقوق بشری عفو بین الملل، این اشغال منجر به “نقض سیستماتیک حقوق بشر” ، از جمله مجبور کردن مردم به ترک زمین های خود، تخریب خانه ها و سرکوب حتی اشکال غیر خشونت امیز مخالفت سیاسی شده است.

فلسطینی ها دو قیام بزرگ در سال های ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱ و ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ به امید پایان دادن به اشغال و ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی کردند.

حماس، یک گروه شبه نظامی اسلامگرای فلسطینی با محوریت غزه، در سال ۱۹۸۸ برای مبارزه با اشغال اسرائیل تاسیس شد. حماس و دیگر گروه های شبه نظامی حملات مکرری را علیه اهداف اسرائیلی در غزه اغاز کردند که منجر به خروج یکجانبه اسرائیل از غزه در سال ۲۰۰۵ شد.

در سال ۲۰۰۶ انتخابات پارلمانی فلسطین برگزار شد. حماس  رقیب سکولار خود فتح را که به طور گسترده به فساد متهم شده بود، شکست داد. انتخابات در غزه از سال ۲۰۰۶ برگزار نشده است، اما نظرسنجی های مارس ۲۰۲۳ نشان داد که ۴۵ درصد از مردم غزه در صورت رای گیری از حماس و  ۳۲ درصد از فتح حمایت می کنند.

پس از یک درگیری کوتاه بین حماس و فتح در ماه مه ۲۰۰۷ ، حماس کنترل کامل نوار غزه را به دست گرفت. از ان زمان، غزه تحت کنترل اداری حماس بوده است، اگر چه هنوز هم  توسط سازمان ملل متحد، وزارت امور خارجه ایالات متحده و سایر نهادهای بین المللی تحت اشغال اسرائیل می باشد.

فلسطینیان غزه چه کسانی هستند؟

بیش از ۲  میلیون نفر از ساکنان نوار غزه بخشی از جامعه ۱۴ میلیون نفری فلسطین هستند. حدود یک سوم ساکنان غزه ریشه های خانواده خود را در داخل نوار غزه ردیابی می کنند. دو سوم باقیمانده پناهندگان جنگ ۱۹۴۸ و نوادگان انها هستند که بسیاری از انها از شهرها و روستاهای اطراف غزه هستند.

فلسطینی های غزه جوان هستند: تقریبا نیمی از جمعیت زیر ۱۸  سال سن دارند. این منطقه محاصره شده نیز بسیار فقیر است و نرخ فقر ان ۵۳  درصد است.

با وجود این تصویر اقتصادی وحشتناک، سطح تحصیلات بسیار بالا است. بیش از ۹۵  درصد کودکان ۶  تا ۱۲  ساله غزه به مدرسه می روند. اکثر دانشجویان فلسطینی در غزه از دبیرستان فارغ التحصیل می شوند و ۵۷  درصد از دانشجویان دانشگاه معتبر اسلامی غزه که روز چهارشنبه مورد حملات هوایی اسرائیل قرار گرفت، زن هستند.

اما به دلیل شرایط محیط اطراف خود، جوانان فلسطینی در غزه زندگی رضایت بخش را دشوار می دانند. برای فارغ التحصیلان بین سنین ۱۹  تا ۲۹  سال، نرخ بیکاری ۷۰  درصد است. و یک نظرسنجی بانک جهانی در اوایل سال جاری نشان داد که ۷۱  درصد از مردم غزه علائم افسردگی و سطح بالای اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را از خود نشان می دهند.

عوامل متعددی وجود دارد که به این شرایط کمک می کند. یک عامل مهم محاصره فلج کننده و ۱۶ ساله ای است  که اسرائیل و مصر با حمایت امریکا به غزه تحمیل کرده اند.

سالهای محاصره

مدت کوتاهی پس از انتخابات سال ۲۰۰۶، دولت بوش تلاش کرد حماس را از قدرت بیرون کند و یک رهبر رقیب از حزب فتح را که با اسرائیل و ایالات متحده دوستانه تر بود، وارد کند. در پاسخ، اسرائیل و مصر با حمایت امریکا و اروپا گذرگاه های مرزی را به داخل و خارج نوار غزه بستند و محاصره زمینی، هوایی و دریایی را اعمال کردند.

این محاصره که هنوز در حال اجرا است، واردات مواد غذایی، سوخت و مصالح ساختمانی را محدود می کند؛ رفت و آمد ماهیگیران غزه به دریا را محدود می کند؛ تقریبا تمام صادرات را ممنوع می کند؛ و محدودیت های شدیدی را برای حرکت مردم به داخل و خارج از غزه اعمال می کند. بر اساس امار سازمان ملل، در سال ۲۰۲۳، اسرائیل تنها به حدود ۵۰ هزار نفر در ماه اجازه خروج از غزه را داده است.

سالهای زندگی در محاصره فلسطینیان در غزه را ویران کرده است. ساکنان انجا اب کافی برای نوشیدن و بهداشت ندارند. انها با قطع برق مواجه هستند  که هر روز ۱۲  تا ۱۸  ساعت طول می کشد. به گفته گروه حقوق پزشکی کمک های پزشکی برای فلسطین، بدون اب و برق کافی، سیستم مراقبت های بهداشتی شکننده غزه در “استانه فروپاشی” قرار دارد.

این محدودیت ها به ویژه جوانان و ضعیفان غزه را به شدت اسیب می زند. اسرائیل به طور معمول بیماران را از دریافت مجوز دریافت مراقبت های پزشکی در خارج از غزه محروم می کند. دانش اموزان باهوش با بورس تحصیلی برای تحصیل در خارج از کشور اغلب متوجه می شوند که نمی توانند غزه را ترک کنند.

کارشناسان سازمان ملل می گویند این محاصره طبق قوانین بین المللی غیرقانونی است. انها استدلال می کنند که محاصره به معنای مجازات جمعی فلسطینی های غزه است که نقض کنوانسیون لاهه و کنوانسیون ژنو است که ستون فقرات قوانین بین المللی را تشکیل می دهد.

پایانی برای رنج نیست

اسرائیل می گوید محاصره غزه برای تامین امنیت مردم ان ضروری است و زمانی برداشته خواهد شد که حماس خشونت را کنار بگذارد، اسرائیل را به رسمیت بشناسد و به توافقات قبلی پایبند باشد.

اما حماس همواره این اولتیماتوم را رد کرده است. در عوض، جنگجویان شبه نظامی در سال ۲۰۰۸ شلیک راکت ها و خمپاره های دست ساز را به مناطق پرجمعیت اطراف نوار غزه افزایش دادند و به دنبال فشار بر اسرائیل برای لغو محاصره بودند. انها در سالهای پس از ان به طور پراکنده به اسرائیل حمله کردند.

اسرائیل چهار حمله نظامی بزرگ به غزه در سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹، ۲۰۱۲، ۲۰۱۴ و ۲۰۲۱ را در تلاش برای نابودی توانایی های نظامی حماس اغاز کرد. در این جنگها ۴۰۰۰ فلسطینی و ۱۰۶ نفر در اسرائیل کشته شدند که بیش از نیمی از انها غیرنظامی بودند.

 سازمان ملل تخمین می زند که در این مدت بیش از ۵ میلیارد دلار به خانه ها، کشاورزی، صنعت، برق و زیرساخت های اب غزه اسیب رسیده است.

هر یک از این جنگ ها با یک اتش بس شکننده به پایان رسید اما هیچ راه حل واقعی برای درگیری وجود نداشت. اسرائیل به دنبال جلوگیری از پرتاب راکت توسط حماس است. حماس و دیگر گروه های شبه نظامی می گویند حتی زمانی که اتش بس های قبلی را تایید کرده اند، اسرائیل به حمله به فلسطینی ها ادامه داده و از لغو محاصره خودداری کرده است.

حماس یک اتش بس طولانی مدت را در ازای پایان دادن به محاصره غزه توسط اسرائیل پیشنهاد کرده است. اسرائیل از پذیرش این پیشنهاد امتناع کرده و به موضع خود مبنی بر اینکه حماس ابتدا باید به خشونت پایان دهد و اسرائیل را به رسمیت بشناسد، پایبند است.

در ماه های منتهی به اخرین تشدید تنش ها، شرایط در غزه حتی بدتر شد. صندوق بین المللی پول در ماه سپتامبر گزارش داد که چشم انداز اقتصادی غزه همچنان وخیم» است. شرایط زمانی وخیم تر شد که اسرائیل در 5 سپتامبر اعلام کرد که  تمام صادرات  از یک گذرگاه مرزی کلیدی غزه را متوقف می کند.

بدون امید به پایان دادن رنج ناشی از محاصره، به نظر می رسد که حماس تصمیم گرفته است وضعیت موجود را در یک حمله غافلگیرانه به اسرائیلی ها، از جمله غیرنظامیان، تغییر دهد. حملات هوایی تلافی جویانه اسرائیل و تحمیل محاصره کامل» نوار غزه، رنج بیشتری را برای مردم عادی غزه به بار اورده است.

این یک یاداوری غم انگیز است که غیرنظامیان فشار این درگیری را تحمل می کنند.

*****

ماها نصار (Maha Nassar) دانشیار دانشکده مطالعات خاورمیانه و شمال افریقا در دانشگاه اریزونا است.

این مقاله در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۳ https://theconversation.com.انتشار یافت و توسط “توده ای ها” ترجمه شد.

دولت اسرائیل جنگ نسل کشی را علیه مردم غزه اعلام کرده است. ما به عنوان سازمانی که برای آینده‌ای کار می‌کند که در آن فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها و همه مردم در برابری و آزادی زندگی می‌کنند، از همه افراد با وجدان می‌خواهیم که نسل‌کشی قریب‌الوقوع فلسطینیان را متوقف کنند.

صدای یهودی برای صلح عمیقا برای بیش از ۱۲۰۰ اسرائیلی کشته شده، خانواده های ویران شده، از جمله بسیاری از خانواده های ما، و ترس از جان اسرائیلی هایی که به گروگان گرفته شده اند، عزادار است. بسیاری هنوز در حال شمارش کشته شدگان هستند و قلب شکسته از تلفات به دنبال عزیزان مفقود شده می گردند.

ما از صمیم قلب با گروه های برجسته حقوق فلسطینی موافقیم: قتل عام های حماس علیه غیرنظامیان اسرائیلی جنایات جنگی وحشتناکی است. در حقوق بین الملل هیچ توجیهی برای کشتار بی رویه غیرنظامیان یا گروگان گرفتن آن ها وجود ندارد.

و اکنون، به طرز وحشتناکی، دولت‌های اسرائیل و آمریکا از این مرگ‌ها برای دامن زدن به جنگ نسل‌کشی علیه فلسطینیان در غزه استفاده می‌کنند و متعهد می‌شوند که «درهای جهنم را بگشایند». این جنگ ادامه نکبه (Nakba) است، زمانی که در سال ۱۹۴۸ده ها هزار فلسطینی که از خشونت گریخته بودند به غزه پناه بردند. این ادامه ۷۵ سال اشغال و آپارتاید اسرائیل است.

در این هفته بیش از ۱۰۰۰ فلسطینی در غزه کشته شده اند. دولت اسرائیل ویرانی کامل بر فلسطینیان در سرتاسر غزه وارد کرده است و به بیمارستان ها، مدارس، مساجد، بازارها و ساختمان های مسکونی حمله کرده است.

در حال حاضر که می نویسیم، دولت اسرائیل تمام برق غزه را قطع کرده است. بیمارستان ها نمی توانند جان انسان ها را نجات دهند، اینترنت از بین خواهد رفت، مردم تلفنی برای برقراری ارتباط با دنیای بیرون نخواهند داشت و آب آشامیدنی دو میلیون نفر تمام خواهد شد. غزه در تاریکی فرو خواهد رفت زیرا اسرائیل محله ها را به ویرانه تبدیل می کند. بدتر از آن، اسرائیل علناً اعلام کرده است که قصد ارتکاب جنایات جمعی و حتی نسل‌کشی را دارد و نخست‌وزیر نتانیاهو گفت که پاسخ اسرائیل «برای نسل‌ها طنین‌انداز خواهد شد».

و در حال حاضر، دولت ایالات متحده به جنایات دولت اسرائیل کمک می کند، سلاح می فرستد، کشتی های جنگی ایالات متحده را نزدیک می کند و مهمات ساخت ایالات متحده می فرستد، و برای هر اقدامی که توسط دولت اسرائیل انجام می شود، قول حمایت و پوشش بین المللی می دهد. علاوه بر این، مقامات دولتی ایالات متحده در حال پخش لفاظی های نژادپرستانه، نفرت انگیز و آتش زا هستند که به جنایات جمعی و نسل کشی دامن می زند.

از دست دادن جان اسرائیلی ها، برای توجیه عجله به نسل کشی توسط دولت ما استفاده می شود، تا پوششی اخلاقی برای فشار غیراخلاقی برای سلاح های بیشتر و مرگ بیشتر فراهم کند. فلسطینی ها توسط دولت خود ما، رسانه ها و بسیاری از مؤسسات یهودی ایالات متحده، غیرانسان معرفی می شوند. وزیر دفاع یوآو گالانت (Yoav Gallant) گفت که اسرائیل “با حیوانات انسان نما می جنگد” و باید “بر این اساس عمل کرد.” ما به عنوان یهودیان می دانیم که وقتی مردم را حیوان می نامند، چه اتفاقی می افتد.

ما می توانیم و باید جلوی این کار را بگیریم. هرگز دوباره به معنای هرگز دوباره – برای هر کسی است.

ما از همه افراد با وجدان می خواهیم که نسل کشی قریب الوقوع فلسطینیان را متوقف کنند. ما از دولت خود (امریکا) می خواهیم که برای کاهش تنش تلاش کند و فورا ارسال سلاح به ارتش اسرائیل را متوقف کند. آینده صلح و امنیت برای همه، مبتنی بر عدالت، آزادی و برابری برای همه، هنوز تنها گزینه است.

      منبع: https://maki.org.il

اوفر کاسیف (Ofer Cassif) ، یکی از قانونگذاران هاداش و عضو برجسته حزب کمونیست اسرائیل به الجزیره گفته است  که حزب او به اسرائیل در صورت ادامه اشغال سرزمین های فلسطینی توسط دولت این کشور، در مورد رویدادهایی مانند حمله مرگبار روز شنبه حماس هشدار داده بود.

در این حمله که روز شنبه اغاز شد، دست کم ۷۰۰ اسرائیلی کشته و ۲۰۰۰ نفر از جمله ده ها سرباز زخمی شدند. در همین حال، دست کم ۴۳۶ فلسطینی کشته و بیش از ۲۲۰۰ نفر دیگر در بمباران غزه توسط اسرائیل زخمی شده اند.

ساختمانی در غزه پس از حمله هوایی اسرائیل، 8 اکتبر 2023 (عکس: وفا)

کاسیف گفت که او هشدار داد که اگر دولت راست افراطی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، سیاست های خود را در قبال فلسطینی ها تغییر ندهد، وضعیت ” انفجاری” خواهد شد. « ما هرگونه حمله به غیرنظامیان بیگناه را محکوم می کنیم و با آن مخالفیم. اما بر خلاف دولت اسرائیل، این بدان معنی است که ما با هر گونه حمله به غیرنظامیان فلسطینی نیز مخالفیم. ما باید این حوادث وحشتناک [حملات مرگبار] را در زمینه درست تجزیه و تحلیل کنیم و ان نتیجه اشغال مداوم است.»

او گفت «ما بارها و بارها هشدار داده ایم… همه چیز فوران خواهد کرد و همه بهای ان را خواهند پرداخت – عمدتا غیرنظامیان بیگناه در هر دو طرف. و متاسفانه، این دقیقا همان چیزی است که اتفاق افتاده است.»

«دولت اسرائیل که یک دولت فاشیست است، از قتل و عام فلسطینیان حمایت، و آن را تشویق و رهبری می کند. یک پاکسازی قومی در حال انجام است. واضح بود که این نوشته روی دیوار با خون فلسطینیان نوشته شده و متاسفانه اکنون با خون اسرائیلیها نیز نوشته شده است.» « نتانیاهو به رفاه شهروندان اسرائیل هیچ اهمیتی نمی دهد، چه رسد به فلسطینی ها در سرزمین های اشغالی.» «او علاقه مند به زنده ماندن است. او فقط می خواهد از زندان دور بماند. این تنها انگیزه ای است که او را هدایت می کند.»

کاسیف روز یکشنبه ویدئویی را در شبکه های اجتماعی منتشر کرد: هیچ چیز جنایات و قتل عام هایی را که امروز در جنوب اسرائیل انجام می شود توجیه نمی کند. اما همانطور که برای مدت طولانی هشدار داده بودم، نوشته روی دیوار بود: ما بهای سنگینی برای جنایات اشغال، محاصره غزه و استکبار دولت نژادپرست کاهانیست خواهیم پرداخت. هیچ راه حل نظامی وجود ندارد، فقط یک راه حل سیاسی وجود دارد،  پایان اشغال و استقلال فلسطین.

یکی دیگر از اعضای برجسته حزب کمونیست دوو خنین (Dov Khenin)  نوشت. «حوادث امروز دلخراش است. حمله وحشتناک به غیرنظامیان در خانه هایشان یک جنایت غیر قابل تصور است.» روزهای اینده روزهای امتحانی خواهد بود. ما نباید اجازه دهیم افرادی که می خواهند، ما برای همیشه از یکدیگر متنفر باشیم، موفق شوند. بدون تغییر جهت، ما محکوم به ادامه زندگی وحشت بار امروز هستیم. دو ملت در کشور ما زندگی می کنند و اگر ما نتوانیم به انها اجازه زندگی، ازادی و استقلال بدهیم، هرگز نمی توانیم در ارامش بخوابیم. این کار اسان نخواهد بود و به زودی اتفاق نخواهد افتاد، اما تنها صلح واقعی می تواند امنیت را برای ما به ارمغان بیاورد.

باز انتشار مقاله شماره:۵۷ (۱۶ مهر ۱٣۹۷) برابر با اکتبر 8, 2018

چپاول گران سده هاست که در میهن ما فرمان رانده ا ند. جنگ سالاران سده هاست که فرزندان کار را به چاه نیستی فرستاده اند. ستم‌پیشه گان سده هاست به مردم ستم کرده اند. غارتگران سده هاست از دارایی اندک توده ها بی‌شرمانه دزدیده اند. این درندگان سده هاست که فرزندان آزادی خواه را به بند و دار کشیده اند.

در روزگاری که میهن در خون سروان بی گناه پوشانده بود، نوزادی زاییده شد که همنام “توده” بود.

او آمد، “نه از فراز، که از فرود، از زمین، نه آسمان”. او آمد، “عاشقانه آمد”، “بر لبانش زمزمه دردهایمان جارى بود، در دستانش، مرهم زخم کهنه سالیان”.

“فریاد برآورد:

آسمان را به آیش رها کنید! « زمین را به موران وامگذارید!”

او زمانی آمد که فرمان روایان تاریک اندیش رنگ گل سرخ را، بوی بنفشه را، آواز پرنده را، انسان زنده را، چشمه پالوده را  ناروا دانستند. رنگ سیاه را، بوی مرداب را، جیغ کلاغ را، دل مرده را، آب آلوده را به جا دانستند. بلبلان آواز نیک را از دشت ربودند، شب پره های پوزه باریک را در شب ستودند.

گل های سرخ را در زندان پرپر می کردند، گورستان های خود را سنگ مرمر می کردند. دل دشت را تهی از سرو والا می کردند، و سینه زمین را پر از کنگرهای خارا می کردند.

ناباوران شب پرست به شب نشینی این کرکسان مرده خور می رفتند و روزها اعدام ماهیان سپید در رودخانه های زلال را به تماشا می نشستند.

روزگار سختی بود، روز توده ها “چون روی بدخواهان شان تیره، دشمن بر جانشان چیره” بود. در زمانی که شب تیره بود، خاموشی بر شهر چیره بود و سراپای آزاده دلان را ناامیدی فرا گرفته بود، رنجبران اندیشمند و اندیشمندان رنج کش توده ای که توان دیدن ستم بر کارگر و کشاورز را نداشته اند پای به میدان نبرد گذاشتند. توده ای ها شیفته آزادی و دل باخته توده های رنج بودند.

در زمانه ای که کسی به سلام کسی پاسخ نمی داد، “سرها در گریبان” بود، “نگه جز پیش پا را ” نمی دید،  “ره تاریک و لغزان” و “سرما سخت سوزان” بود، آرزوی بزرگ آن ها پاره‌ کردن زنجیرهای بردگی بسته بر پای توده ها بود.

بسیاری از آنان یک شبه با شادی کودکانه بیگانه و با راز رزم هم خانه شدند. آنان هم سانان خود را هنگام گرد آوری هیمه و چراندن گاو و گوسپند و یا هنگام بازی در کوچه‌های پر از گرد و خاک تنها گذاشتند و کوله بار رهایی توده ها را به دوش کشیدند.

این  توده ای های جوان از مهربانی پدر و نوازش مادر و عشق به فرزند، از دارایی و جان گذشتند تا آتش آزادی را از خدایان بروبایند و به توده ها پیشکش کنند. در این راه آنان سخن های نیش دار و زخم زبان های بی شمار شنیدند. پرخاشگری‌ و آزار فراوان دیدند.

بسیاری شان در جوانی گام در این راه گذاشتند و برای دگرگون سازی پیرامون شب زده خود چیزها خواندند و رنج ها کشیدند.

آنان آموختتند که دانایی خوب است ولی دانای تنها راه به جایی نمی برد. اندک اندک یاد گرفتند که “چاره رنجبران وحدت و تشکیلات است”.

با دلاوری و پایمردی و با آهنگی بی شتاب ولی پایدار گام در راه ناشناخته و نارفته ای گذاشتند که در آن سوی آن مرگ با نیش خند پلید چشم به راه آنها بود. آن ها اگر چه حضور مرگ را می دانستند اما آن چه که آنان را به آن سوی مرز می کشاند جهانی تهی از بهره کشی انسان از انسان بود.

این مبارزان خویی آرام و دلی مهربان برای توده ها داشتند ولی تند و پرخاشگر در برابر دشمن خلق بودند. دلبستگی پرشوری به آرمان خود داشتند. با پند و اندرز به بهره کشان خرسند نبودند. برای ساختن جهانی نو پرکار و پربار بودند، تنبل و تن‌پرور نبودند.

اندیشه‌ی توده ای فراختر از زمان خود بود، ولی توده ای ها در آموزش توده ها ناشکیبا نبودند. اگر چه پیشرو ولی همگام توده ها بودند. آهنگ گام خود را با توان توده ها هم سان کردند.

در درگیری درشت مبارزه از ارزش ریزه‌کاری‌های فرهنگی ناآگاه نبودند. دستی در همه ی رشته های فرهنگی داشتند.  عمر را در تنگنای خود‌خواهی سر نکردند و دل‌خوش به چیدن واژه های بی معنا کنار هم نبودند. این گونه ماندگارترین شاهکارهای فرهنگی را هم چون مرواریدهای سپید و تابان از صدف اندیشه برون آوردند و به توده ها پیشکش کردند.

غزل و چکامه را،  نمایش و نمایش نامه را،  داستان و حماسه را، موسیقی و ترانه را به میان مردم بردند.

هنگامی که “انسان گرگ انسان” بود آن ها در یادمانان باشکوه، ارزش و جایگاه انسان و جامعه انسانی را ستودند. هنگامی که زراندوزان زشتی را پایدار کردند آن ها نان و زیبایی را در سفره همگان خواستند.

برای این همه از خودگذشتگی ها، تلاش فراوان، خون دل خوردن ها، بهره توده ای ها پاداش نبود. ستم گران و زور گویان و فرمان روایان روزگار همیشه روشن اندیشان آزادی خواه را به زندان، شکنجه و مرگ دادباخته (محکوم) کردند.

سرنوشت توده ای ها از این قاعده مستثنا نبود. هر چه “توده” در نزد توده ها دوست داشتنی تر شد بیزاری بهره کشان از توده ای ها افزون تر شد. از آن پس شکنجه، زندان و تیرباران هم زاد توده ای ها شد.

گاهی انگار در این شب بی پایانی که دشت را فرا گرفته بود تنها یک سرو سربلند و کشیده به آسمان آشیان پرندگان کوچ گر و سایبان مسافران خسته در راه بود. ستم گران برای پوشاندن رخت خاموشی بر تن خسته شهر گمان می کردند که با کوبه تبر و برانداختن سرو آزاده بر زمین آواز هر پرنده ای را خاموش می کنند.

بدین گونه تن وارطان را پاره پاره و دست هایش را بی ناخن کردند ولی “وارطان سخن نگفت؛ سرافراز، دندان خشم بر جگر خسته بست و رفت…چو خورشید از تیرگی درآمد و در خون نشست و رفت”.

پس از زمان کوتاهی دشمنان توده ها فرزند دیگر توده، روزبه را به تیر بستند. ولی “لرزید دل خصم چو از چوبه اعدام بشنید غریو سخن پر شر و شورش”، “بی مایه شد عربده” دژخیمان “نزد نهیبش، بی جلوه شد طنطنه” شکنجه گران پیش غرورش. به جای خاموشی “تابنده بر اطراف وطن منبع نورش”.

این رشته را سری دراز است و تو خود بهتر از من می دانی که بر سر آن ها چه گذشت.

می گویند که با یک گُل بهار نمی شود ولی با به خاک افتادن هر سروی زمستان تاریک فرمان روا نشد بلکه بهار آزادی نزدیک تر شد.

آن توده ای هایی که برای وفاداری به آرمان خلق و برای آزادی خواهی تیرباران نشدند شکنجه و زندانی شدند. بدین گونه توده ای ها مهمان همیشگی زندان بانان و قهرمانان زندان شدند.

در زندان روزگار تنهایی است، زمان به کندی می گذرد، انگار زمین از چرخش به دور خود و خورشید باز می ماند. حتا چشم به راه نشستن تازیانه دژخیم درنگی است برای گریز از یک نواختی روزگار بند. برای گردن افراشته بودن با “تن خسته و زخمى” باید از “اندیشه چابک و چالاک” یاری گرفت. برای ایستادگی تن باید دلی “روئین تن و بى باک” داشت.

دژخیمان در سیاهی شب زندان، یافتن حقیقت را دشوار می کنند. آن ها هر روز “بر طناب حیله، حلقه ها” می زنند تا زندانی چاه را از راه نیابد.

“شب پرستان مشت مشت بر ستاره ها، رنگ شب مى پاشند” تا زندانی خورشید را از یاد ببرد.

زندان بان یاد داشته های زندانی را از او می گیرد. “روزن تنگ خاطره ها”ی زندانی “هر روز تنگتر مى شود”. او روز را، خورشید را، بهار را، پرنده را، سرو را، عشق را،, دل را، دل عاشق را اندک اندک از یاد می برد.

این زورگویان می خواهند خُردی و نازکی برهان اندیشه را با تازیانه بلند و ستبر خود جبران کنند. آن ها که می دانند که هرگز از پستی خود به بلندای پر غرور و شکوه انسانی نخواهند رسید می خواهند زندانی را به اندازه ی خود کوچک و خوار کنند.

آن ها بر تن زندانی توده ای “زخم هاى بى شمار” می کارند و “آسمان ذهن” او را “بى ستاره” مى خواهند. ولی زندانی به “تبعید اندیشه” اش تن در نمی دهد.

هرچند که این شکنجه گران خرمست می کوشند که با آب و تاب و بازی های نمایشی آمیخته با دروغ و بزرگ‌سازی خود را خردمند بنمایاند ولی زندانی می داند که این “بدسگالان مردمى آزار” با همه ی بزرگ بینی و بزرگ سازی خود “اوج عظمت را در شکوه حشرات مى بینید”.  اندیشه این “ژاژخایان دشمن کار” با همه ی فلسفه دانان و بزرگ اندیشان خود “از پر مگس فراتر نمى رود”.

پادزهر زندانی توده ای  ورزش پرواز است. او با ورزش روزانه بال های خسته و شکسته رویا را نیرومند می کند. هر چه شاهین پندار توانا تر باشد شکار موش های اندیشه زدایی زندان بان آسان تر می شود.

زندانی توده ای با بال های زخمی ذهنش از بام خاردار بندش پرواز می کند و شب را در شب نشینی با ستارگان می گذراند.

پس از چای نوشی “با خیش نگاه” خود “زمینِ آسمانِ شب زده را شخم” مى زند تا پرتوی روشن و گرما بخش ستارگان از روزنه ها به زمینیان بتابد.
زندانی توده ای داستان مادربزرگی را می شنود که برای نوه ی جوان خود از آرش می گوید. او صدای پای زنان پرکار را بر تن پر آب شالیزار می شنود. زندانی توده ای برای مرگ نا به هنگام سهراب می گرید و به پاکی سیاوش آفرین می گوید و همراه رستم به جنگ افراسیاب می رود. او آواز پتک بر پولادی می شنود که  کاوه از آن شمشیر رزم می سازد. زندانی توده ای فریاد آزادی توده ها را می شنود.”زندانی سیاسی آزاد باید گردد”. تنها پژواک بانگ توده ها مرهم زخم و روزنه امید توده ای دربند است.

این گونه است که اندیشمند و رزمنده بزرگ توده ای در حالی که در زندان است ولی در زندان نیست. طبری “پرندهاى زیبا، در آسمان بر فراز سر” خود موج زنان می بیند. او حتا گمان می زند که این “پرنده مهاجر از برکه اى کوچک و آرام، از میان نهالستان هاى توسکا، از زادگاهش، از سواحل سبز آبى شمال” تنها برای دیدار او آمده است.

راز جاودانگی زندانی توده ای در باور خراش ناپذیر او به پیروزی راستی بر کژی، درستی بر نادرستی، روشنی بر تاریکی است. زندانی توده ای برای جشن پیروزی آزادی شراب از سرکه می سازد. هنگام رزم خنجر از ترکه می سازد. برای آزادی ماهی، دریا از برکه می سازد. هر چند یاخته زندان تنگ است، سرد است، تاریکی و خموشی در آن فرمان رواست، و او در بند “ناکسانِ سرمستی”  هست که “ابلهانه مى پندارند که جاویدند” و “با دوصد خدعه و نیرنگ، ز او انکار مى خواهند” و “بى هیچ گفتگو، او را “بردار مى خواهند” ولی باز زندانی توده ای می داند “که بى گمان، تاریخ فاتحانه در را خواهد گشود، و خورشید با لبخندى گرم، انحناىِ آسمان را عاشقانه خواهد پیمود، و آنگاه بهار، مرهمى سبز، بر زخم هایمان خواهد گذاشت”.

بدین گونه پاسداران شب پره خوی بهره کشان در تلاش همیشگی خود به عبث می کوشند به روی خورشید پرده ای سیاه بکشند. اما همان گونه که کشیش های خشک اندیش نتوانسته اند زمین را از چرخش بدور خورشید باز دارند، خونخواران ضحاک منش نیز نخواهند توانست که آزادی خواهان و آزادی خواهی را نابود کنند. این دست‌های تبه کار جوهای خون بسیاری آفریده اند. ولی انگار خون هر آزاده ای که بر زمین ریخته شد رودی روان شد که دشت بزرگ آزادی خواهی را آبیاری کرد.

آنچه را که خوانده اید داستان و افسانه نیست، حقیقت تلخ و شیرینی است که سرنوشت ما است. حکایتی است که بر سر ما گذشته است.

رزم ما شعر زندگی است، زنده و تپنده است، سرود ما از دشواری گذر می گوید ولی از ایستادن بی زار است و جنبش را  می ستاید.

سرگذشت توده ای ها، داستان درد ما، جدا از سرنوشت دیگر آزادی خواهان جهان نیست.

ما می خواهیم “دروازه های شهرهای ناگشوده را بگشاییم!”. “نصیب ما آسیب بود و توشه ما نبرد”. توده ای های جان باخته می دانستند و توده ای های امروز نیز می دانند که ”خداوند تکامل نوشداروی خود را در کاسه سر شهیدان می نوشد.“

ما باکی از مرگ نداریم. آرمان بزرگ ما آینده درخشان برای نوادگان ماست.

دل سوز ما مباش، برای جان دادگان ما اشک مریز، برای ناکامی های ما افسوس نخور. ما آن کرده ایم که می بایست می کردیم. کوشیدیم باری را که تاریخ بر دوش ما نهاد به سر منزل مقصود رسانیم.

ما “در دکان هیچ نزول خواری” ننشسته ایم و نخواهیم نشست. “ما نرگس خودپسند دشتی نیستیم که در چشمه سارها به خویش می نگرد، ما تاک آسمانی هستیم و به سوی فرا زمانی بی انجام می رویم” .

اگر دلاوری ما را ارج می نهی، اگر دانش ما را می ستایی، اگر به شکیبایی و پایداری ما آفرین می گویی، اگر نابرابری و ستم را نمی پذیری، اگر هوای پاک و آب ناب می خواهی، با ما همراه شو. اگر خرسند از صدای غوکان برکه نیستی با ما به دریا بیا. ما نمی گوییم که با ما بودن آسان است ولی با همیاری هم خود را خوشبخت شاید نه ولی توده ها را خوشبخت خواهیم کرد و با این وظیفه “در عصاره ی خود با عشق به تبار انسانی خواهیم جوشید”.

“آری ما از قبیله سوختگانیم”. “تنها نمان به درد کاین درد مشترک هرگز جدا جدا درمان نمی شود”.

باز پخش:
( ۲۵ امرداد ۱۳۹۸ – ۱۶ آگوست ۲۰۱۹)

برتولت برشت در نمایشنامه گالیه به زبان یکی از شخصیت های داستان، آندره‌آ می گوید: بدبخت ملتی که قهرمان ندارد. و گالیله که خود را قهرمان شکست خورده زیر شکنجه می بیند، پاسخ می دهد: نه بدبخت ملتی که نیاز به قهرمان دارد.

تاریخ مردم میهن ما نشان می دهد که قهرمانان در یک جامعه ی ستمدیده و بدبخت زاده می شوند، و آن ها در روند دگرگون کردن و پیشرفت جامعه، جان خود را با بخشندگی می دهند تا استر سنگین گام و آهسته رو تاریخ کمی تندتر براند.

روزبه با دادن جان، شمشیر بر پرده تاریک و سنگینی زد که میهن را فرا گرفته بود، و با مرگ آگاهانه خود روزنی در آسمان شب زده ساخت تا خورشید از یاد مردم نرود. او آفتاب امید در دل ها کاشت تا یخ زمستان شکست را آب کند. و ما می دانیم که خاموشی مرگ او فراتر از آن بانگی شد که شاه کوشید تا آن را خپه  (خفه) کند.  

سالیانی پس از نگارش رزم نامه روزبه در تاریخ میهن ما، خسرو دیگری با بانگ “من برای جان خود چانه نمی زنم” به مرگ ریشخند زد و ترس را از چهره ها زدود و گل سرخ سرکشی در دشت کال سرخوردگی کاشت. گر چه رژیم برشگر (قیچی) به دست شاه گل سرخی با سنگدلی از باغ پیکارگران راه رنج بچید ولی چند سال پس از آن، توده ها با هزاران هزار گل سرخ به دست، خیابان ها را دشت گل سرخ ساختند و شاهنشاهی را به گورستان تاریخ فرستادند.  

 اگر این خسروان با دست و دلبازی جان خود را پیشکش راه آزادی نمی کردند، آیا تاریخ به راه مردم و مردمی گام می گذاشت؟ آیا اگر ”خداوند تکامل نوشداروی خود را در کاسه سر شهیدان” نمی نوشید، تاریخ  راه به جایی می برد؟

 برشت به زبان گالیله می گوید: آن کس که حقیقت را نمی‌داند، احمق است. اما کسی که حقیقت را می‌داند و آن را دروغ می‌نامد تبهکار است. 

در ایران امروز ما دیگر کمتر کسی است که “حقیقت” را نداند. هر روز لایه های فراوان از هواداران پیشین رژیم از آن جدا می شوند و در کنار مردم می ایستند و بدین گونه دسته تبهکاران نیز هر روز کمتر می شود.  ولی زبان شمشیر ستم آن چنان برا و تیز است که کمتر کسی به دلیری سخن از “حقیقت” می گوید، هر چند که آن را می داند و هر چند که آن را دروغ نیز نمی پندارد.  

آنهایی که به تجربه در می یابند که ولایت فقیه خدای روی زمین نیست، زن چکه آلوده جامعه نیست و رنجبران تنها برای بهره کشی زاییده نشده اند، گام در راه ناگوار و پر پیچ و خم حقیقت پراکنی می گذارند. آن ها می توانستند با دوستی و مهربانی با ستمگر، دست آشتی به روی او دراز کنند و خاموشی خود را در بازار آزاد بفروشند و با سوداگری سودی برای خود دست و پا کنند. و با این سازش نه تنها سفره اکنون خود را رنگارنگ که حتا آینده خوبی را فراهم کنند. 

اما حقیقت این است که برخی ها نمی توانند با دریافت پول و جا حقیقت را تا همیشه در سینه ها زندانی کنند. درد زندانی کردن حقیقت به آن اندازه است که اگر با دهان فریاد نشود، دل را از درون می شکافد و می ترکاند. 

ولی در جامعه ای که در زیر چکمه ستمگران خرد می شود و گلوی بلبلانی را که آواز آزادی می خوانند پاره می کنند، چگونه می شود از ستمدیدگان و رنجبران و بهره دهان در برابر ستم ورزان و بهره کشان پشتیبانی کرد؟

پی بردگان حقیقت با بی‌پروایی‌ پرده‌ های دورویی و ریا را می شکافند و با بی‌باکی‌ از حقیقتی‌ که‌ به‌ آن‌ دست‌ یافته‌ اند، سخن‌ می‌گویند. اما هر چند که آنها مغرور هستند، دشمن سنگدل است و به آسانی واپس نشینی نمی کند و با همه ی توان خود به پیکار برمی‌خیزد.   

در چنین‌ پهنه نبرد چگونه می توان با استواری اندیشه، تاوان ناتوانی تن را داد؟ چگونه می توان روی مرداب تن، اندیشه نیلوفری رویاند؟ 
زمانی برخی ها از روی نادانی، داوری بیدادگرانه و نامهربانانه سختی در باره ی قهرمانان شکنجه شده و “شکست خورده” داشته اند ولی مردم امروز ما داناتر از آن هستند که به این ترفندها باور کنند. تنها ستمگران هستند که هنوز درنیافته اند که “آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت”. 

ما یاد گرفتیم که قهرمانان راه آزادی و برابری، فرشتگان آسمانی نیستند. اگر چه قهرمانان امروز ویژه گی های شگرف‌ی چون پافشاری، گستاخی، پایداری و دلاوری دارند ولی مانند ما از همه ی زیبایی های زندگی لذت می برند؛ زندگی آرام و آزاد کنار خانواده و دوستان، خوراک خوب و نوشیدنی گوارا را دوست دارند؛ از نوازش تازیانه بر پوست خود درد و رنج می کشند؛ با آن که از مرگ هراسی ندارند ولی درد زیر پاهای کابل خورده را حس می کنند، چون که انسان هستند. 

از برای همین گسترش حقیقت می تواند کژدار و مریز و همراه فراز و نشیب و پستی و بلندی باشد. 

همان گونه که سرنوشت “سپیده” به ما نشان می دهد. بازجویان آدمکش کوشیدند که با دست و زبان خود او ، دیدگاه و اندیشه او را زیر پرسش برند. بدین گونه او را زیر شکنجه های بربرانه با دستگاه های شکنجه باستانی وادار به پذیرش کارهای نکرده و دوری گرفتن از اندیشه و پشیمانی از پیکار در راه کارگران کرده بودند. ولی او در نخستین زمان درخور، رشته های بافته شده داستان سازی دژخیمان را پنبه کرد و از شکنجه و آزار سخن راند.

“سپیده” و کارگران رزمنده از آن دلاورانی هستند که با دانش به ناتوانی تن زیر شکنجه های گزمگان، هنگامی که  از زخم های تن رهایی می یابند، دوباره فریاد آزادی و برابری سر می دهند.            

سپیده قلیان با باور به فرارسیدن سپیده دمان، همه ی نمایش های رژیم را دود کرد و در بی دادگاه خود فریاد آزادی سر داد. بار دگر دژخیمان و گزمگان شب در این اندیشه پوچ بوده اند که با بستن دهان “سپیده”، شب به سپیده نخواهد رسید.  

کینه توزی بر “سپیده” ناگهانی و پیش آمدی نیست بلکه ریشه ای ژرف در سرشت زن ستیزی و کارگرکشی جمهوری اسلامی دارد. تازیانه پشت کارگران و اسیدباشی روی زنان نشان هماهنگی روبنای باستانی و زیر بنای سرمایه داری رژیم ولایی سرمایه داری دارد. اگر “سپیده” تنها زنی بر ضد حجاب می بود، نگرانی رژیم تا این اندازه بالا نبود و نیازی به گوشمالی دادن او برای ترس دادن و هشدار به دیگران نبوده است. “سپیده”فرزند کارگری است که نه تنها رنج کارگران را در می یابد بلکه انگشت به روی گوشت چرکین و استخوان شکسته نظام سرمایه داری ولایی گذاشته است. همراه پدر و کارگران هفت تپه از خصوصی سازی و وابستگی اقتصادی سخن می گوید.

 رژیم ولایت فقیه با  شکنجه “سپیده” می خواهد همزمان هم پیکارگران راه ازادی و هم رزمندگان برابری اجتماعی را سرکوب کند. “سپیده” نماد آشکار پیوند رزم دموکراتیک با نبرد برای سوسیالیسم است.   

آری “سپیده” نه تنها در مرداب خود دلسوزی فرو نرفته است و به همکاران و هم طبقه های پدر خود پشت نکرده است بلکه با نوای دل خوش آزادی و برابری خواهی خود به نمادی شایسته برای طبقه خود و زنانگی دگردیسه کرده است. 

بی ریب پیکار توده ها با این زندان رفتن ها و شکنجه شدن ها و نمایش نامه در بی دادگاه ها به پایان نمی رسد. بلکه برای مردم ما این روند اغازگر پرواز اندیشه است. اندیشه ای که دیالکتیک نبرد را اندک اندک می آموزد. اندیشه ای که با هر تجربه ای پربارتر می شود و از گذرگاه آزمون ها می گذرد و چون راه را می یابد به نیروی پرکار آماج دار دگرگون می شود. اندیشه برنامه دار پیوند درونی روبنا و زیر بنا را می بیند و در خیزاب دریای پیشامدها و رویدادها شناور نمی شود بلکه با دانش خود کشتی پیکار را به کرانه آزادی می رساند. 

“سپیده” ها دریچه ی کوچکی از یاخته تاریک زندان به سوی فردای روشنایی می گشایند. دریچه ای که هر چند کوچک است ولی “قطره قطره جمع شود وانگهی دریا شود”. “این ذره ذره گرمی خاموش وار”ی که این قهرمانان  ناشناس در هوای سرد میهن می پراکنند”یک روز بی گمان سر می زند به جایی و خورشید می شود”.  

برشت به زبان آندره‌آ می گوید: همه چیز با زور بدست نمی‌آید! هرکاری از زور ساخته نیست! بلاهت روئین تن نیست!

زمانی مغزهای پوچ ولایت به درستی این گفته پی می برند که بوسه بر لبان مرگ می زنند.