📜
⚡️ 29. اکتبر ۷۰ سال از آغاز تجاوز سه‌گانه علیه مصر گذشت؛ تجاوزی که با حمله اسرائیل به صحرای سینا آغاز شد و اندکی بعد بریتانیا و فرانسه برای بازپس‌گیری کنترل کانال سوئز و تضعیف جمال عبدالناصر به آن پیوستند.
🌊 کانال سوئز
در حفر کانال، حدود یک میلیون مرد، زن و کودک مصری به کار گرفته شدند و حدود ۱۲۰ هزار نفر از آنان جان باختند. در حالی که کانال به معدن طلای فرانسه و به‌ویژه بریتانیا تبدیل شد. در سال ۱۸۷۵، مصر مجبور شد سهم ۴۴ درصدی خود را به بریتانیا واگذار کند. مداخله بریتانیا تدریجاً افزایش یافت و در سال ۱۸۸۲ به اشغال کامل مصر انجامید.
✊ مصر و استعمارگران
پس از انقلاب ۱۹۵۲ و اعلام جمهوری در ۱۹۵۳، بریتانیا همچنان بر کانال چنگ می‌زد. مصر سه هدف اصلی داشت: پایان واقعی اشغال، کمک غرب برای ساخت ارتش مدرن، و مهم‌تر از همه، کمک برای ساخت سد اسوان.
در ژوئیه ۱۹۵۶، بریتانیا و آمریکا حمایت مالی خود از سد اسوان را پس گرفتند. پاسخ مصر فوری بود: ناصر در سخنرانی مشهور خود در اسکندریه، شرکت کانال سوئز را ملی اعلام کرد تا هزینه ساخت سد را تأمین کند.
🕵️ طرح پنهان تجاوز
یک هفته پیش از حمله، رهبران سیاسی و نظامی سه کشور در «سِوْر» فرانسه نشستی محرمانه برگزار کردند که به «پروتکل سِوْر» و حمله اسرائیل انجامید.
🏳️ شکست مهاجمان
مصر مقاومت کرد و ناصر به قهرمان مصر، جهان عرب و جنوب جهانی تبدیل شد. بریتانیا و فرانسه تحت فشار شوروی مجبور به توقف حملات شدند. . اما این جنگ برای قدرت‌های استعماری اروپایی به شکستی سیاسی و راهبردی انجامید و موقعیت ناصر را در جهان عرب تقویت کرد.
☢️ اسرائیل با وجود عقب‌نشینی از سینا، رآکتور اتمی دیمونا از فرانسه دریافت کرد.

🚢
⚓ در ۳۰ اکتبر، کارگران بندر در پنج قاره اعتصاب‌های هماهنگ‌شده‌ای را آغاز کردند تا از انتقال سلاح‌های در راه «مناطق جنگی» از طریق بندرهای غیرنظامی جلوگیری کنند. به گزارش اتحادیه ایتالیایی «Unione Sindacale di Base» (USB)، این ائتلاف از بیش از ۲۵ اتحادیه صنفی تشکیل شده و اعتصاب‌ها، توقف جابه‌جایی کالا و اعتراضات را در ۱۱۳ بندر در ۲۲ کشور و منطقه، با شعار «بندرها برای صلح، کار با کرامت» برنامه‌ریزی کرده است.
📜 اتحادیه‌ها در ماه مه بیانیه مشترکی در استانبول تصویب کردند که خواستار توقف فوری نسل‌کشی اسرائیل علیه مردم فلسطین و به رسمیت شناختن بین‌المللی یک کشور مستقل فلسطینی بر اساس مرزهای ۱۹۶۷، با قدس شرقی به عنوان پایتخت، است. این بیانیه همچنین با استفاده از بندرها برای انتقال سلاح، مهمات، تجهیزات نظامی یا نیرو به مناطق جنگی مخالفت می‌کند و خواستار پایان جنگ‌های تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل در غرب آسیا و علیه ایران است.
🌍 اتحادیه‌ها در فرانسه، ایتالیا، یونان، ترکیه و هند اعتصاب ۲۴ ساعته اعلام کرده‌اند، در حالی که کارگران در مراکش و قبرس جابه‌جایی کالا را تا دو ساعت متوقف خواهند کرد. در فرانسه، این اعتصاب حدود ۹۵ درصد فعالیت بندرهای کشور را فلج کرد. به گفته برگزارکنندگان، اتحادیه‌های شرکت‌کننده نماینده بندرهایی هستند که حدود ۴۰ درصد ترافیک کانتینری مدیترانه را جابه‌جا می‌کنند؛ بنابراین یک روز اقدام می‌تواند جابه‌جایی حدود ۴۰ هزار کانتینر را مختل یا متوقف کند.
✊ بیانیه مشترک، حق همه ملت‌ها را برای مقاومت در برابر اشغال و تعیین سرنوشت خود تأیید می‌کند و همبستگی با کوبا، ونزوئلا و سودان را اعلام می‌دارد. از آغاز نسل‌کشی اسرائیل علیه فلسطینیان در غزه، کارگران بندر در مدیترانه، اروپا و شمال آفریقا علیه محموله‌های تسلیحاتی به اسرائیل سازمان‌دهی شده‌اند؛ از جمله با مسدود کردن شناورها، تحریم کشتی‌های حامل تجهیزات نظامی آمریکا و توقف محموله‌های نظامی در راه اسرائیل.

🎯
📉 پذیرش رکود، محدودکردن علت‌یابی
داوود رنگی، نایب‌رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران، از کوچک‌شدن حدود ۱۰ درصدی اقتصاد و افت ۲۵ درصدی صادرات و واردات سخن می‌گوید. با این حال، در توضیح مشکلات تولید، تأکید اصلی او بر فشار مالیاتی، بیمه‌ای و نظارتی دولت بر بنگاه‌های رسمی است. این تأکید، هرچند به هزینه‌های واقعی تولید اشاره دارد، پرسش مهم‌تری پیش می‌کشد: آیا رکود تولید را می‌توان عمدتاً با فشارهای مالیاتی و اداری توضیح داد، یا باید سیاست‌های ارزی و تجاری، ساختارهای رانتی، خصوصی‌سازی، اقتصاد انگلی و ضعف نهادهای نظارتی را نیز در مرکز تحلیل قرار داد؟
🏛️ روایت بازارمحور
رنگی از فشار مالیات و بیمه بر کارخانه‌داران انتقاد می‌کند و معتقد است برخی فعالیت‌های اقتصادی، از جمله معاملات دارایی و بخش‌هایی از خرده‌فروشی، به اندازهٔ تولید رسمی زیر نظارت مالیاتی نیستند. این حقیقتی است که نمی‌توان انکارش کرد؛ اما او چیزی از این نمی‌گوید که چرا دولت نه‌تنها از بنگاه‌های تولیدی کشور حمایت نمی‌کند، بلکه به فکر نابودی کامل آن‌هاست.
🔄 قاچاق؛ فراتر از رقابت نابرابر
رنگی تخمین می‌زند که ۲۰ تا ۳۰ درصد برخی کالاهای وارداتی از مسیر قاچاق تأمین می‌شوند و این وضعیت را از عوامل رقابت نابرابر برای تولیدکنندگان رسمی می‌داند. او در اینجا با گفتن یک حرف درست، بار اصلی مشکلات را بر دوش جناح رقیب، یعنی سپاه پاسداران، می‌گذارد؛ نهادی که با بندرها و گمرک‌های تحت اختیار خود در واردات کالا نقش دارد.
📊 مسئله‌ای که در تحلیل کم‌رنگ می‌ماند
کاهش صادرات و واردات، دشواری دسترسی به ارز و کوچک‌شدن اقتصاد را نمی‌توان تنها با بررسی مالیات و بیمهٔ بنگاه‌ها توضیح داد. باید کل سیاست کلان اقتصادی حاکمیت را زیر سؤال برد: سیاست‌های ارزی و تجاری چه نقشی در افزایش هزینهٔ تولید داشته‌اند؟ و ساختارهای رانتی چگونه امکان رقابت برابر را از تولیدکنندگان گرفته‌اند؟

🚢
🇮🇹 اعتصاب ۳۰ اکتبر
اتحادیه‌های کارگری ایتالیا روز جمعه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ اعتصاب عمومی برگزار کردند. این اعتراض علیه افزایش هزینه زندگی، قیمت سرسام‌آور بنزین و گازوئیل و رشد شدید بودجه نظامی است. هم‌زمان کارگران بندری در ۲۲ کشور علیه جنگ اعتصاب کردند.
🏛️ اعتصاب ۲۴ ساعته USB در رم
اتحادیه USB اعتصاب عمومی ۲۴ ساعته برگزار می‌کند. به گفته این اتحادیه مردمی، این اقدام «واکنشی به قیمت‌های پیوسته صعودی، به‌ویژه سوخت است که مردم را به زانو درآورده».
✊ اعتصاب اتحادیه‌های Cobas و Adl و Clap و Sial
همان روز، این اتحادیه‌ها اعتصاب عمومی در بخش دولتی و خصوصی (به‌جز حمل‌ونقل) برگزار کردند. دلیل اعلام‌شده «هزینه بالای زندگی که پوشش هزینه کالاهای ضروری را ناممکن کرده» است، اما اعتراض به جنگ «و انتقال بودجه به تسلیحات» نیز مطرح است.
🗣️ اعتصاب ۲۰ نوامبر CGIL
سه هفته بعد، ۲۰ نوامبر، اتحادیه CGIL اعتصاب عمومی تمام‌روزه در بخش دولتی و خصوصی برگزار می‌کند. مائوریتزیو لاندینی، دبیر آن، هزینه بالای زندگی و «سیاست اقتصادی و بودجه‌ای نادرست – با تصمیم افزایش هزینه‌های دفاعی در صدر آن» را زمینه اعتراض خواند. او در تجمع «La Via Maestra» در رم (۱۷ اکتبر) گفت: «هیچ‌کس نمی‌تواند ما را متوقف کند.»
💰 پیام پوسترها: خروج پول از جیب مردم
پوسترهای اتحادیه‌ها کیف پولی باز را نشان می‌دهند که جت‌های جنگی، تانک و سلاح از آن بیرون می‌پرند. پیام این است که خزانه دولت و مالیات مردم عملاً «به پرواز درآمده» و صرف اهداف نظامی و درگیری‌های بین‌المللی می‌شود.
🌍 اعتصاب کارگران بندری در ۲۲ کشور
کارگران بندری ۲۲ کشور روز جمعه علیه جنگ و استفاده از بندرها برای صادرات سلاح اعتصاب کردند. اعتصاب که ابتدا از سوی اتحادیه‌های کارگران بندری ایتالیا، فرانسه، یونان، باسک اسپانیا، ترکیه و مراکش آغاز شد، اکنون از سوی بیش از ۲۵ اتحادیه در ۱۱۳ بندر حمایت می‌شود.

📢
🏭 تولید لوازم خانگی در تنگنا
اکبر پازوکی، رئیس اتحادیه لوازم خانگی تهران، می‌گوید شرایط تولید مناسب نیست: تحریم، مشکلات حمل‌ونقل و تأخیر در رسیدن مواد اولیه، هزینه تولید را بالا برده است. بخشی از مواد اولیه داخلی هم به‌جای تحویل مستقیم و به‌موقع، در بورس عرضه می‌شود و با قیمت بالاتر به دست تولیدکننده می‌رسد.
🏦 حمایت بانکی نصیب سوداگران
نکته کلیدی سخن او این است که منابع بانکی به‌جای حمایت از تولید و تأمین مواد اولیه، به سمت بخش توزیع هدایت شده است؛ یعنی نقدینگی در مسیری حرکت می‌کند که کالا را جابه‌جا و گران می‌کند، نه اینکه ظرفیت تولید را بالا ببرد. فروشندگان هم توان عرضه اعتباری بلندمدت ندارند و تبلیغات فروش اقساطی نشان می‌دهد بازار برای تحریک تقاضا به چنین سازوکارهایی نیاز پیدا کرده است.
📉 کمبود تقاضا
به گفته او، مسئله امروز فقط گران‌فروشی نیست، بلکه گرانی کالاست: افزایش قیمت‌ها قدرت خرید مصرف‌کننده را کاهش داده و تولیدکننده با وجود عرضه کالا، با کمبود تقاضا مواجه است. بخشی از افزایش تولید سال‌های گذشته هم به صادرات نرسید و در بازار داخلی مصرف شد.
🔁 پیوند تولید و تورم
نقدینگی و منابع به سمت توزیع، سوداگری و فعالیت‌های غیرمولد می‌رود، تولید در تنگنای نقدینگی و مواد اولیه می‌ماند، و نتیجه آن گرانی کالاهای اساسی و کاهش قدرت خرید است. تا وقتی هزینه فعالیت غیرمولد پایین و سود آن بالا باشد، سرمایه به سمت تولید صنعتی و فناورانه حرکت نمی‌کند و تورم کالاهای ضروری ادامه می‌یابد.
🚫 پارادوکس اصلی
اما آنچه گفته نمی‌شود این است که اقتصاد کشور چنان ویران و بحرانی شده که دیگر با اصلاح‌های جزئی و وصله‌پینه‌کردن سیاست‌ها درست‌شدنی نیست؛ باید مسیر سرمایه‌داری را تغییر داد. اینجاست که پارادوکس اصلی آشکار می‌شود: خود حاکمیت اسلامی، حامیان نظام سرمایه‌داری‌اند و سیاست‌های کلان کشور را بر پایه آن طراحی و اجرا کرده‌اند.

📢
🎙️ فرشاد مؤمنی، اقتصاددان، در نشست مؤسسه مطالعات دین و اقتصاد، به نکات کلیدی ساختار اقتصادی کشور پرداخت و تأکید کرد مشکل اصلی فقط جنگ، تحریم یا کسری بودجه نیست.
⚠️ ریشه بحران‌ها
به گفته او، سیاست‌های نادرست، فساد سیستماتیک، رانت‌خواری و حمایت از فعالیت‌های غیرمولد در ایجاد بحران نقش دارند. او هشدار داد تا زمانی که دلالی و سوداگری سودآورتر از تولید باشد، سرمایه‌ها به سمت صنعت و فناوری حرکت نمی‌کنند و فقر و بیکاری کاهش نمی‌یابد.
🏦 نقد سیاست‌های پولی و بودجه‌ای
مؤمنی با انتقاد از گران‌شدن کالاهای موجود با نرخ جدید ارز، این رفتار را خارج از سازوکار سالم بازار و نوعی اجحاف در حق مصرف‌کنندگان دانست.
او نرخ بالای بهره را تورم‌زا ندانستن، اما افزایش دستمزدها را نگران‌کننده خواندن، تناقض خواند و گفت سهم هزینه بهره در برخی بنگاه‌ها به حدود یک‌سوم کل هزینه‌ها می‌رسد.
📉 کوچک‌شدن سهم خانوارها
بر اساس داده‌های او، سهم مصرف نهایی خانوارها از تولید ناخالص داخلی از حدود ۵۰ درصد در دهه ۱۳۸۰ به محدوده ۳۰ درصد رسیده است.
مؤمنی با اشاره به خروج حدود ۷۵۰ میلیون نفر از فقر در چین طی چهار دهه، توسعه تولید فناورانه را مسیر اصلی مقابله با فقر و عقب‌ماندگی دانست.
✅ راه‌حل‌ها
مؤمنی بر مبارزه با فساد و رانت، هدایت سرمایه‌ها از سوداگری به تولید، حمایت از دستمزد و قدرت خرید نیروی کار، ایجاد فرصت‌های شغلی مولد، توسعه فناوری و صنایع داخلی، تأکید کرد.
🚫 نکته مهم و غایب
اما نکته‌ای که مؤمنی نمی‌گوید این است که تحقق این تغییرات نیازمند دوری از اقتصاد سرمایه‌داری است؛ همان اقتصادی که همه ارکان حاکمیت با آن موافق‌اند و سیاست‌های کلان کشور بر پایه آن طراحی شده است. نمی گوید که برنامه اقتصادی سوسیالیسی، یعنی ابزار کلیدی تولید و قدرت در دست مردم، دلیل موفقیت چین بوده است.

🔴
اسرائیل در جریان جنگ غزه، بنا بر گزارش ارائه‌شده از سوی فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمین‌های فلسطینی، شمار بی‌سابقه‌ای از خبرنگاران را کشته است؛ اقدامی که به گفته او، در چارچوب تلاش برای پنهان‌کردن جنایات و حذف شاهدان صورت می‌گیرد.
📍 ۳۰۰ خبرنگار؛ ۷۱۰ عضو خانواده
۳۰۰ خبرنگار در غزه کشته شده‌اند که ۷۰ مورد از این قتل‌ها مستقیماً با فعالیت حرفه‌ای آنان مرتبط دانسته شده است. همچنین حدود ۷۱۰ نفر از اعضای خانواده خبرنگاران جان باخته‌اند. تهدیدهای تلفنی، بازداشت‌ها، حمله به زیرساخت‌های رسانه‌ای و تیراندازی به خبرنگاران، بخشی از موارد مستندشده در این گزارش است.
⚖️ خبرنگار، هدف مشروع جنگی نیست
آلبانزه تأکید می‌کند که طبق حقوق بین‌الملل، خبرنگاران غیرنظامی محسوب می‌شوند و حتی انتشار تبلیغات سیاسی، مجوز حمله به آنان نیست. اتهام همکاری با حماس نیز بدون ارائه شواهد معتبر نمی‌تواند بهانه‌ای برای سلب حمایت قانونی از خبرنگاران باشد.
🕯 خانواده‌ها نیز در امان نیستند
گزارش به نمونه‌هایی از کشته‌شدن اعضای خانواده خبرنگاران اشاره می‌کند؛ از جمله خانواده وائل الدحدوح، خبرنگار الجزیره، که اعضای خانواده‌اش در حملات اسرائیل جان باختند. چنین حملاتی، علاوه بر فاجعه انسانی، می‌تواند فشار بر خبرنگاران برای توقف اطلاع‌رسانی را افزایش دهد.
🌍 سکوت غرب؛ همدستی با فراموشی؟
وقتی خبرنگاران کشته می‌شوند، شاهدان خاموش و دسترسی رسانه‌های بین‌المللی به غزه محدود می‌ماند، جهان با خطر پنهان‌ماندن حقیقت روبه‌روست. اما دولت‌های غربی که دم از آزادی مطبوعات و حقوق بشر می‌زنند، نه‌تنها در برابر این کشتار سکوت کرده‌اند، بلکه با تأمین سلاح و پوشش سیاسی، شریک آن شده‌اند.
✊حفاظت از خبرنگاران، حفاظت از حقیقت
جامعه جهانی نباید به تماشا بسنده کند: باید تحقیقات مستقل و بین‌المللی را تحمیل کند، عاملان جنایت را به دادگاه بکشاند و امنیت خبرنگاران را تضمین کند. غزه نباید به گورستانی تبدیل شود که در آن، ثبت حقیقت با مرگ پاسخ داده شود.

📄
💼امارات متحده عربی از همان آغاز جنگ داخلی سودان، حمایت از نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) را انکار کرده است. اما شواهد، داستان دیگری می‌گویند. سودان در آوریل ۲۰۲۵ این کشور را در دادگاه بین‌المللی دادگستری به «همدستی در نسل‌کشی» متهم کرد؛ اتهامی که دادگاه به دلیل نداشتن صلاحیت رد کرد. با این حال، گزارش‌های متعدد نشان می‌دهند امارات نه‌تنها حامی مالی، بلکه تأمین‌کننده اصلی سلاح این نیروها بوده است.
🛢 طلا، زمین و دریا
امارات از اواخر حکومت عمر البشیر سرمایه‌گذاری سنگینی در سودان کرد. امروز سودان برای ابوظبی صحنه‌ای برای اعمال نفوذ در آن سوی دریای سرخ و شرق آفریقاست. طلا، زمین‌های کشاورزی و بندرهای استراتژیک، سه ضلع این منافع‌اند. شرکت «اینترنشنال هولدینگ» و «جنان» بیش از ۵۰ هزار هکتار زمین در سودان را زیر کشت دارند و امارات پیشنهاد ۸ میلیارد دلاری برای بندر ابوآمامه داده است. شبکه‌های RSF این صادرات را تسهیل می‌کنند؛ خود حمدتی و خانواده‌اش شرکت طلا دارند و برادرش در امارات مقیم است.
🔫 سلاح‌ها و پایگاه‌ها
گزارش‌ها از ارسال بمب‌های هدایت‌شونده و هویتزرهای شرکت نورینکو — به دارفور خبر می‌دهند. امارات دو پایگاه در سودان دارد: نیالا در دارفور جنوبی و المالها، ۲۰۰ کیلومتری الفاشر. همچنین از پایگاه بوساسو در سومالی برای انتقال مزدوران کلمبیایی و محموله‌ها استفاده می‌کند. سازمان عفو بین‌الملل در مه ۲۰۲۵ این تسلیحات را شناسایی کرد.
🦅 آمریکا: سکوت
واشینگتن در قبال نقش امارات سکوت کرده است. در سپتامبر ۲۰۲۵، ترامپ طرح صلحی را با همکاری مصر، عربستان و امارات منتشر کرد؛ طرحی که امارات را در جایگاه میانجی می‌نشاند، نه متهم. این در حالی است که دولت سودان از حضور در کنفرانس لندن (آوریل ۲۰۲۵) محروم شد، اما امارات دعوت شد. بریتانیا نیز زیر فشار ابوظبی، از انتقاد علنی خودداری کرده و حتی به دیپلمات‌های آفریقایی توصیه کرده درباره نقش امارات سکوت کنند.