وابستگی اقتصادی به کشورهای غربی یکی از ویژگی‌های اصلی استعمار در این کشورها بود، که برایند آن بسیاری از مستعمره‌ها را واداشت که به پایه‌گذاری اقتصادهای تک کالایی و برون‌آوری سرچشمه‌های زمینی و زیرزمینی برای سودورزی انحصارهای امپریالیستی بپردازند. در کشورهای پس از استعمار، نبرد برای استقلال اقتصادی و ایستادگی در برابر ساختارهای اقتصادی نواستعماری هم‌چنان یکی از پایه های نبرد ضداستعماری بوده است.

در کشورهایی مانند مکزیک (با انقلاب ۱۹۱۰) و کوبا (با انقلاب ۱۹۵۹)، اصلاح‌های ارضی و پخش دادگرانه دارایی به هدف نبرد  با سیستم‌های اقتصادی بود که استعمار و امپریالیسم غربی بر گردن آن‌ها گذاشته بود. این تلاش‌ها برای کاهش کنترل خارجی بر سرمایه‌های ملی و کاربرد این دارایی‌ها برای رفاه مردم بومی انجام گرفت.

بسیاری از کشورهای جنوب جهانی، به ویژه در آمریکای لاتین و آفریقا، به دنبال ملی‌گرایی اقتصادی و پشتیبانی از تولید درون‌مرزی برای پاسبانی از اقتصادهای خود در برابر یورش اقتصادی غرب بودند. رهبرانی مانند لازارو کاردنس در مکزیک و گتولیو وارگاس در برزیل سیاست‌هایی را برای ملی‌سازی صنعت‌های کلیدی مانند نفت و معدن‌ها  و مرزگزاری برای بهره‌برداری خارجی انجام دادند. این سیاست‌ها بخشی از یک تلاش گسترده برای نبرد با هژمونی اقتصادی غرب و ارج‌مندی حاکمیت ملی انجام شد.

حس هم‌بستگی نیرومندی میان کشورهای جنوب جهانی یکی دیگر از ویژگی‌های مشترک نبرد ضداستعماری است. در برابر سرکردگی غرب، کشورهای جنوب جهانی تلاش کرده‌اند تا با یکدیگر هم‌کاری کنند و برای نبرد با امپریالیسم و برای عدالت جهانی متحد شوند.

پس از استقلال، بسیاری از کشورهای جنوب جهانی به یکدیگر روی آوردند و اتحادها و سازمان‌های منطقه‌ای را ساختند که در برابر زورگویی غرب ایستادگی کرد. برای نمونه، اتحادیه آفریقا (AU) برای چاره‌جویی با چالش‌های سیاسی و اقتصادی که  از سوی کشورهای غربی نادیده گرفته می‌شد، پایه‌گذاری شد.

در دوران جنگ سرد و پس از آن، بسیاری از کشورهای جنوب جهانی از نبرد آزادی‌بخش یکدیگر پشتیبانی کردند.

طبق گزارش‌های سازمان بین‌المللی «اکسفام» ۱۵تریلیون دلار، مجموع دارایی‌های میلیاردرها در ابتدای سال ۲۰۲۵ است. این رقم ۲ تریلیون دلار افزایش یافته که یکی از بزرگ‌ترین رشدهای سالانه در تاریخ مشاهدات به شمار می‌آید.

با این حال، بخش زیادی از ثروت میلیاردرها حاصل تلاش‌ها و دستاوردهای شخصی آنان نیست: ۶۰٪ از دارایی‌های آن‌ها از طریق ارث، انحصارها یا موقعیت‌های ویژه به دست آمده است. تمام میلیاردرهای زیر ۳۰ سال نیز دارایی‌های خود را از طریق روابط خانوادگی به دست آورده‌اند. همچنین، استعمار تاریخی در شکل‌گیری این ثروت‌ها نقش بسزایی ایفا کرده است. تحقیقات نشان می‌دهند که دستمزدها در کشورهای جنوب جهانی تنها ۵ تا ۱۳ درصد از درآمد مشابه در کشورهای شمال جهانی را تشکیل می‌دهند. در حالی که کارگران کشورهای با درآمد پایین و متوسط، ۹۰٪ از نیروی کار جهانی را تأمین می‌کنند، تنها ۲۱٪ از درآمد جهانی را دریافت می‌کنند.

در میان ثروتمندترین افراد جهان، سه نفر از جمله ایلان ماسک، برنارد آرنولت و جف بزوس قرار دارند. طبق آخرین گزارش‌ها، دارایی ایلان ماسک بالغ بر ۲۵۰ میلیارد دلار، برنارد آرنولت ۲۲۵ میلیارد دلار و جف بزوس حدود ۱۵۰ میلیارد دلار است. این سه نفر به تنهایی بخش قابل توجهی از ثروت جهانی را در اختیار دارند و از جمله ثروتمندترین افراد تاریخ به حساب می‌آیند.

این ایده که کشورهای بریکس در تلاش هستند تا از دلار دور شوند، در حالی که ما فقط نظاره‌گر باشیم، تمام شده است،» او در یک پست در شبکه اجتماعی Truth Social نوشت. «ما از این کشورهای ظاهراً متخاصم درخواست خواهیم کرد که نه تنها ارزی جدید برای بریکس ایجاد نکنند، بلکه از هیچ ارزی برای جایگزینی دلار قدرتمند آمریکا حمایت نکنند، در غیر این صورت با تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی روبرو خواهند شد.»

دولت دونالد ترامپ به وضوح نشان داد که رویکردی امپریالیستی دارد که در آن، منافع ایالات متحده به‌عنوان اولویت اصلی قرار می‌گیرد. ترامپ در سیاست‌های خود، به‌ویژه در زمینه اقتصادی و دیپلماسی، به طور مداوم تأکید می‌کند که آمریکا باید قدرت خود را تقویت کرده و از هر فرصتی برای برتری خود در عرصه جهانی بهره‌برداری کند. او به طور خاص با سیاست‌هایی مانند اعمال تعرفه‌های سنگین بر کشورهای دیگر، تهدید به خروج از توافق‌های بین‌المللی و تقویت توان نظامی آمریکا، سعی دارد تا قدرت کامپریالیسم را در برابر رقبای جهانی گسترش دهد.

این ذهنیت امپریالیستی، که بیشتر بر تسلط اقتصادی و نظامی تمرکز دارد، همچنین به‌وضوح در نحوه تعامل ترامپ با سازمان‌ها و کشورهای بین‌المللی دیده می‌شود. او نه تنها به همکاری‌های چندجانبه برابر تمایل ندارد، بلکه از هر فرصتی برای تضعیف ساختارهای جهانی که به نظر می‌رسید برای منافع آمریکا زیان‌آورند، استفاده می‌کند. به عبارت دیگر، ترامپ به دنبال افزایش نفوذ امپریالیسم امریکا در سطح جهانی و کاهش وابستگی به توافق‌ها و سازمان‌های بین‌المللی است که به‌زعم او مانع پیشرفت و منافع کشورش می‌شوند.

احسان طبری

مدافعان استعمار و نو استعمار بر آنند که دولت ھای استعمارزده خاور زمین، نه  در اثر سیاست ستمگرانه  و غارتگرانه  آن ھا بلکه در اثر وجود فساد و رشوه خواری و تفرقه و جھالت در بین خودشان از پای درآمدند. می گویند که خلق ھای این کشورھا فقیر و تنبل و قانع و قضا و قدری ھستند. لذا خود آن ھا در واقع خود را در خورد سرنوشتی ساختند که نصیبشان گردید. به علاوه مدافعان استعمار بر آنند که گناه کشور گشایي را تنھا مستعمره طلبان غرب مرتکب نشده اند بلکه فرعونان و فغفوران و رایان و خلیفگان و خوندگاران و پادشاھان شرق نیز دست کمی از آن ھا ندارند. مگر نادر شاه به ھند نتاخت و آن را معرض غارت و چپاول و کشتار نساخت؟ 

روشن است که در این شبه استدلالات منطقی – تاریخي، مشتی سفسطه برای قلب حقیقت انجام می گیرد. ھیچ فرد آگاه از تاریخ و پای بند فضایل انسانی، سیطره جویي ھای ظالمانه  ھیات ھای حاکمه برده دار و فئودال خاور زمین را منکر نیست و یا فساد اخلاق و عقب ماندگی نظامات فرتوت شرقی را نمی پوشاند. متاسفانه  تاریخ طبقاتی در خاور و باختر تاریخ اشک و خون است و قانون ابلیسي » الحق لمن غلب « ( حق از آن پیروزمند است) بر آن چیره بوده است. ولی این امور توجیه گر استعمار و نو استعمار نیست. ھیچ شری توجیه گر شر دیگر نیست گر چه می تواند توضیح گر آن باشد.