جامعه چین یک جامعه مهندسی است؛ جامعه امریکا یک جامعه مشاور حقوقی

🛠️
دن وانگ، تحلیلگر کانادایی‌ـ‌چینی، برای توضیح قدرت تکنولوژیک چین از تفاوت میان «دانش صریح» و «دانش ضمنی» استفاده می‌کند. به‌نظر او، بسیاری از مردم فکر می‌کنند اگر نقشه، فرمول ساخت یک فناوری را داشته باشند، می‌توانند آن را دوباره تولید کنند. اما واقعیت پیچیده‌تر است. دانش صریح همان چیزی است که می‌توان آن را نوشت، آموزش داد یا ذخیره کرد؛ مثل طراحی یک تراشه، نقشه کارخانه یا مقاله علمی. این نوع دانش قابل انتقال است و حتی می‌شود آن را آنلاین دانلود کرد.

⚙️
اما دانش ضمنی چیز دیگری است. این دانش در تجربه روزانه مهندسان، کارگران و کارخانه‌ها شکل می‌گیرد. مثلاً اینکه یک تکنسین فقط با شنیدن صدای دستگاه بفهمد کدام قطعه درست تنظیم نشده. این مهارت‌ها معمولاً در کتاب‌ها نوشته نمی‌شوند و فقط از راه کار عملی و تکرار طولانی‌مدت به‌دست می‌آیند. وانگ می‌گوید چین طی چند دهه، حجم عظیمی از این دانش ضمنی را در شبکه صنعتی خود جمع کرده است.

🏭
او شهر شنژن را نمونه کامل این موضوع می‌داند؛ جایی که کارخانه‌ها، تامین‌کنندگان، طراحان و مهندسان در فاصله چند ساعت از هم قرار دارند و می‌توانند خیلی سریع محصولی را طراحی، آزمایش و اصلاح کنند. از نگاه وانگ، برتری چین فقط در اختراع نیست، بلکه در توانایی ساختن، مقیاس‌دادن و بهبود مداوم فناوری‌هاست. به‌همین دلیل او معتقد است بسیاری از کشورها می‌توانند نقشه ابزارها را کپی کنند، اما بازتولید اکوسیستم صنعتی چین بسیار سخت‌تر و زمان‌برتر است. 🚀
وانگ از این ایده برای نقد نگاه غرب به فناوری هم استفاده می‌کند. او می‌گوید آمریکا بیشتر روی نرم‌افزار و نوآوری‌های تئوریک تمرکز کرده، درحالی‌که چین آرام‌آرام زنجیره‌های واقعی تولید را در اختیار گرفته است. به‌نظر او، قدرت آینده متعلق به کشوری است که بتواند ایده‌ها را سریع‌تر، ارزان‌تر و در مقیاس عظیم به محصول واقعی برای جهان تبدیل کند.




هیچ کشوری با اعدام فرزندانش امن‌تر نمی‌شود

⚖️

اعدام ده‌ها جوان دیگر تنها یک خبر تلخ نیست؛ نشانه بحرانی عمیق در ساختاری است که به‌جای شنیدن صدای نسل جوان، آن را سرکوب و حذف می‌کند. دادگاه‌های امنیتی در ایران نه شفاف‌اند و نه مستقل. متهمان ماه‌ها در سلول انفرادی نگه داشته می‌شوند، از حق دسترسی به وکیل مستقل محروم‌اند و اعترافاتشان زیر فشار و شکنجه گرفته می‌شود. در چنین شرایطی سخن گفتن از «عدالت» بیشتر به یک نمایش سیاسی شباهت دارد تا یک روند قضایی واقعی.

🧑‍🎓 جوانانی که امروز با اتهام‌های امنیتی اعدام می‌شوند، اغلب تحصیل‌کرده، متخصص و بخشی از سرمایه علمی و انسانی جامعه‌اند. نسلی که می‌توانست کشور را بسازد، اما در فضایی خفقان‌آور، بدون امنیت شغلی، بدون آزادی و بدون امید به آینده، به بن‌بست رانده شده است. دیکتاتوری چنان نفس را بر جوانان تنگ کرده که بسیاری احساس می‌کنند در کشور خود جایی ندارند. وقتی راه‌های مشارکت سیاسی و اجتماعی بسته می‌شود، ناامیدی و خشم جای تعلق و امید را می‌گیرد.

🔥 حتی اگر فرض کنیم برخی جوانان فریب سازمان‌هایی مانند موساد یا سیا را خورده باشند، باز هم مسئولیت اصلی بر دوش حاکمیتی است که جامعه را به این نقطه رسانده است. حکومتی که به‌جای اعتمادسازی، سرکوب می‌کند؛ به‌جای آزادی، زندان می‌سازد؛ و به‌جای ایجاد آینده، ترس و خفقان گسترش می‌دهد. هیچ جوانی در خلأ سیاسی و اجتماعی تصمیم نمی‌گیرد. وقتی همه درها بسته می‌شود، زمینه برای سوءاستفاده قدرت‌های خارجی نیز فراهم می‌شود.

🕯️ هیچ کشوری با اعدام فرزندانش امن‌تر نمی‌شود. جامعه‌ای که بهترین نیروهای خود را به زندان، تبعید یا چوبه دار می‌سپارد، در حقیقت آینده خود را نابود می‌کند. امنیت واقعی از عدالت، آزادی، اعتماد عمومی و حق زندگی برای نسل جوان می‌آید؛ نه از طناب دار و دادگاه‌های غیرشفاف.




پاپ لئو چهاردهم : امنیت از همکاری ملت‌ها به دست می‌آید، نه از انباشت سلاح و تهدید

🕊️

 پاپ لئو چهاردهم با انتقاد شدید از افزایش بودجه‌های نظامی در اروپا، هشدار داد که مسابقه تسلیحاتی جدید، خیانت به دیپلماسی و تهدیدی برای آینده جهان است. او در سخنرانی خود در دانشگاه ساپینزای رم تاکید کرد که نسل جوان حق دارد از رهبران امروز بپرسد چه جهانی برای آنان باقی خواهد ماند؛ جهانی امن و انسانی، یا سرزمینی زخمی از جنگ، ترس و بی‌اعتمادی.

📊 بر اساس گزارش موسسه SIPRI، هزینه‌های نظامی جهان در سال ۲۰۲۵ به مرز سه تریلیون دلار رسید و اروپا بیشترین رشد بودجه دفاعی از زمان جنگ سرد را ثبت کرد. این افزایش عمدتاً به جنگ اوکراین، تنش‌های فزاینده با روسیه و فشار آمریکا برای افزایش سهم کشورهای عضو ناتو نسبت داده شده است. پاپ لئو تاکید کرد که نباید چنین روندی را «دفاع» نامید، زیرا تسلیح مجدد اروپا فقط ناامنی و تنش‌های سیاسی را بیشتر می‌کند.

🤖 پاپ درباره استفاده از هوش مصنوعی در جنگ‌ها هشدار داد و گفت فناوری‌های جدید، درگیری‌های اوکراین، غزه، لبنان و ایران را وارد مرحله‌ای خطرناک و غیرانسانی کرده‌اند. او این روند را «چرخه نابودی» توصیف کرد؛ چرخه‌ای که در آن فناوری به جای خدمت به انسان، ابزار تخریب و کشتار می‌شود.

🌍 اظهارات پاپ لئو در حالی مطرح می‌شود که ترامپ بارها از متحدان اروپایی خواسته هزینه‌های نظامی خود را افزایش دهند. در مقابل، مسکو ادعاهای مربوط به تهدید روسیه علیه اروپا را «بی‌اساس» دانسته و رهبران اروپایی را به دامن زدن عمدی به ترس و بحران متهم کرده است. ✝️ پاپ لئو در بخش دیگری گفت که افزایش بودجه نظامی، منابع آموزش، درمان و رفاه را تضعیف می‌کند و تنها به سود نخبگانی است که از جنگ‌ها منفعت می‌برند. او خواستار بازگشت به مسیر گفت‌وگو و صلح شد و تاکید کرد که امنیت از همکاری ملت‌ها به دست می‌آید،نه از انباشت سلاح و تهدید.




خسرو روزبه

اول شهریور 1294 21 اردیبهشت 1337 ت ریباران
خسرو روزبه
برای بودنِ با تو
فاصلۀ زمانی …
هرگز مسئله نبوده و نیست
و برای من… عبور از زمان
همیشه بس آسان
گرمی دست تو …هنوز بر دستم
و شعله های نگاهت… زمان استدلال
چه روشن است و پر تأثیر
ایستاده ای با عزم و استوار
نگاهت گهگاه… به دورهای دور
پر امید… و همواره بی غبار
نبوغ تو… در درک مارکسیسم
به لحاظ هوش وافر ات
نه در انتظار مانده… برای فردا ها
پیوند داده ای آن را… با خود امروز
و متبلور است حضورش …
در هر سخن… و گام ات
جذب جانت شده تمام نکات و ذرات اش
و ساخته از تو براستی … یک انسان طراز نوین
در ایران استعمار زده
وعقب ماندۀ آنروز
عشق تو… به عدالت اجتماعی
نمودار در فصاحت …. شجاعت … و نگاه
در درک عمیق… از وظیفه… و کار مدام
این همه کار مانده از تو… در عمر کوته تو
تو براستی ایثار کرده ای… تمامی خود را
و دشمن چه واقف است
بر ذات پویا و هوش وافر تو
از این رو
برای جذب ات …
بکار بسته …تمام فنون پر تزویر
ولی تو… ای خسروی خوبان
ای نابغه… ای قهرمان محرومان
و…ای افتخار مردم ایران
چه خالص و شفاف
و غیر قابل پیوندی… با حامیان سرمایه
و چه بی پروا
نشانه رفته ای قلم … و منطق توپ و سلاح ات را …
به سوی جانیان انگل و دزد … در تمامی کاخ ها
و هرگز …
حمایت خالص و ناب ات را
نکرده ای دریغ
از توده های کار و زحمت و رنج
تو داغ رکبار گلوله ها را… بر سینه
ترجیح داده ای
به پیوند… با حامیان سرمایه
تو خالص مطلق
تو یک رنگ… به دور از
فرصت طلبی ها و مصلحت جویی
تو …
که انعکاس فریاد آزادکی ات …
زنده در جانم
میسر نیست هرگز… محو ات از هستی
شور و گرمی ات… جاویدان
خون ات …
در رگ رزمندگان خالص و ناب
نبض ات پر تپش
در رگ عاشقان
خشم ات … به سرخی آتش
سازش ناپذیری تو… با حامیان سرمایه
چه شاه باشد و … چه ملا
که هر دو بی مایه
تو… چه زلال و بی خدعه
قلبم… می زند
برای عزمت… رزمت… و اندیشه
که ستودنی ست در کسب اقتدار
تو جاودانه ای… ای زیباترین جلوۀ حیات
پرچم ات نیافتاده بر زمین
مشعل ات همیشه روشن…
و رهروان ات … همه در راه
دیروز در سنگلج …
وقتی دست در دست هم… راه می رفتیم
از تو پرسیدم
آیا … برای جهان چند قطبی …
از رژیم ملا… حمایت می توانی کرد؟
آنچنان این سئوال… منقلب کرد تو را
که با فشار ناگهانی دست… و فریادت
دوید لرزه … در تمامی جانم
شاه … اعدام کنندۀ ما
ملا… قاتل یاران
می شود باز گرفت … دست آنان را
مرگ … هزاران بار بهتر ازحمایت و سازش
با هر کدام از این انگل های جانی و فاسد
گفتم … ولی اکنون ایران در جنگ است!
گفتی…کی رژیمی
در صلح بوده است با ما؟
این همه بی عدالتی و جنایت ها
همه در سایۀ تیر و سر نیزه
حال حمایت… از تجاوزات مشتی…
دزد و خائن را
به زیر نام حمایت از قطب بندی های جهان؟
به خورد مردمان دادن؟
بی حرمتی… به حق انسان ایرانی؟
و لگد مال کردن حق یک ملت؟
این براستی
یک اطاعت کورکورانۀ محض است
وظیفۀ ما…
دفاع از حق زحمتکشان
نه خزیدن به زیر باد عبا
فریاد ما…
نه … به آمریکا و یارانش
نه… به انگلیس و ملایش
راه ما بی سازش است… با تمام نوکران سرمایه
در ایران و جهان
نه لمیدن به این سو … و نه آن
در دو روی سکۀ ما … حک است
دفاع از حق زحمتکشان و …
ضد استعمار
مای بی اتحاد … بی قدرت
لیک واقف… به جهنم هر دو
نکنیم اشتباه
در 1357 … نفس می کشید سوسیالیسم
در اتحاد جماهیر شوروی
معنا داشت …همبستگی های همه احزاب
ولی اکنون … این همه ایثار
برای بالا نشین کردن سرمایه!
قاطعانه بس مسخره است
باید …
پرچم سوسیالیسم را در روسیه
دوباره افراشت
باید به رأی هفتاد و پنج در صد… در آنجا
احترام …احترام… احترام گذاشت
و آنگاه جهان…
بطور طبیعی… چند قطبی ست
قربانی کردن ملت ایران
برای چند قطبی کردن سرمایه
و پایداری ملایان… از بن غلط است
فرح نوتاش
کتاب شعرفارسی یازده
وین 14 ماه مه 2026
WWW.farah-notash.com
در زمان خسرو روزبه ، پارک شهر تهران ، سنگلج خوانده می شد.




افسانه «یک تفنگ برای سه نفر» در ارتش سرخ ۱۹۴۱: زاییدهٔ تحریف تاریخ

📜 pravda

ریشهٔ افسانه 

بارها شنیده‌ایم که در ارتش سرخ سال ۱۹۴۱، «یک تفنگ برای سه سرباز» وجود داشت. این دروغ، یکی از سرسخت‌ترین و بدخواهانه‌ترین افسانه‌ها دربارهٔ جنگ بزرگ میهنی است. اما حقیقت تاریخی چیز دیگری می‌گوید.

📖 تاریخچهٔ واقعی این عبارت 

این عبارت نخستین بار در خاطرات ژنرال بریتانیایی آلفرد ناکس در دسامبر ۱۹۱۴ ثبت شد — دربارهٔ ارتش تزاری در جنگ جهانی اول. استالین نیز در سخنرانی ۱۹۴۶ خود، این رقم را برای نمایش عقب‌ماندگی روسیهٔ تزاری به کار برد، نه برای توصیف ارتش سرخ.

⚔️ تنها استثنا: گاردهای مردمی 

در ماه‌های نخست جنگ، برخی از داوطلبان گارد مردمی (نه ارتش منظم) با کمبود سلاح روبرو بودند. اما حتی در آنجا، گزارش سپتامبر ۱۹۴۱ نشان می‌دهد که شش لشکر گارد مردمی بیش از ۳۴ هزار تفنگ معمولی در اختیار داشتند — نه «یک تفنگ برای سه نفر».

🔫 ارتش سرخ در ۱۹۴۱ کاملاً مسلح بود 

تا ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱، ارتش سرخ بیش از ۷.۷ میلیون تفنگ و کارابین در اختیار داشت — در حالی که کل نیروی ارتش حدود ۵.۵ میلیون نفر بود. صنعت شوروی همچنین بیش از ۱.۵ میلیون تفنگ نیمه‌خودکار مدرن (مانند SVT-40) تولید کرده بود.

🎭 برگرداندن افسانه: واقعه کجاست؟ 

جالب آنکه « کمبود تفنگ» واقعی در فولکشتورم آلمان نازی در پایان جنگ رخ داد — آنجا بود که پیرمردان و کودکان با یک تفنگ برای سه یا پنج نفر به جبهه فرستاده می‌شدند.

🛡️ نتیجه 

افسانهٔ «یک تفنگ برای سه نفر در ارتش سرخ» آمیخته‌ای است از: کمبود واقعی در ارتش تزاری + وضعیت محدود گاردهای مردمی + تبلیغات جنگ سرد. حقیقت: اتحاد شوروی با سلاح کافی وارد جنگ شد و با همان سلاح‌ها، از مسکو تا برلین پیش رفت.




اشک تمساح شرکت اسلحه سازی آمریکایی برای بی دفاع اروپا

🏢

شرکت آمریکایی و انقلاب در اوکراین 

شرکت فناوری آمریکایی پلانتیر (Palantir) به اوکراین کمک کرده است تا شیوهٔ جنگ مدرن را دگرگون کند. اما بنیان‌گذار این شرکت می‌گوید: «اکنون چیزی می‌گویم که شاید بر خلاف منافع تجاری من باشد.» او بر این باور است که اروپا باید توانایی دفاع از خود را بدون وابستگی به کشور ثالثی داشته باشد.

چرخش در میدان نبرد 

شرکت پلانتیر در سال ۲۰۲۲ دسترسی رایگان به سامانه‌های خود را برای اوکراین فراهم کرد. اکنون، چهار سال بعد، مدیر شرکت از تغییر روحیه در اوکراین می‌گوید: «مردم احساس می‌کنند در حال پیروزی هستند. این را در روزنامه‌ها نمی‌خواندم.» نرم‌افزارهای پلانتیر، با استفاده از پرنده‌های هدایت‌پذیر از دور و ماهواره‌های تجاری، تحرکات نیروهای دیگر کشور را تقریباً بی‌درنگ افشا می‌کنند.

⚠️ اشتباه بزرگ اروپا 

مدیر شرکت پلانتیر نسبت به بی‌اعتمادی اروپا به فناوری آمریکایی آگاه است و آن را «کاملاً به‌جا» می‌داند. او هشدار می‌دهد که اروپا در حال مرتکب «اشتباهی بزرگ» است: «نمی‌توانید تظاهر کنید چیزی را دارید که ندارید. در حال حاضر، هیچ جایگزینی برای شرکت‌های فناوری دفاعی آمریکا وجود ندارد.»

🇪🇺🤝🇺🇦 راه نجات: اوکراین 

به گفتهٔ او، کشورهای اروپایی مانند فرانسه و آلمان برای تحول، بیش از حد بزرگ و بوروکراتیک هستند. اما کشورهای کوچک‌تر از جمله کشورهای شمال اروپا، «بهترین شانس را برای موفقیت دارند». او تأکید می‌کند: «مشکل اروپا، فناوری دفاعی است و شما باید خودتان آن را حل کنید.»

🧠 فرصت از دست رفته 

این مدیر فناوری معتقد است که راه حل آشکار در اوکراین نهفته است: «در اوکراین، فناوری پیشگامانه و رویکردهایی توسعه یافته که می‌تواند سرنوشت جنگ‌ها را تعیین کند.» او از اروپا می‌خواهد که از اوکراین حمایت کند تا یک صنعت فناوری صادراتی بسازد، حتی اگر به ضرر منافع شخصی او باشد.




نبرد برای کنترل اطلاعات 

📡

🕵️ بازداشت دوروف  

دستگیری پاول دوروف، بنیانگذار تلگرام، نشانه‌ی تحولی عمیق در اروپاست: نخبگان سیاسی که کنترل خود بر فضای عمومی را از دست می‌دهند و پاسخشان نظارت، سانسور و فشار بیشتر بر پلتفرم‌های دیجیتال است.

🎭 ریاکاری دولتها 

فرانسه تلگرام را به جمع‌آوری غیرقانونی داده متهم می‌کند، اما خود دولت‌های اروپایی اطلاعات هنگفتی از شهروندان جمع‌آوری می‌کنند. پاول دوروف به درستی فرانسه را به انجام همان کاری متهم کرد که خود به آن اعتراض دارد: نظارت گسترده و کنترل جریان اطلاعات.

📜 از «ضد اطلاعات نادرست» تا سرکوب مخالفان 

در اروپا، مرز میان مقابله با اطلاعات نادرست، سخنان نفرت‌انگیز و مخالفان سیاسی کمرنگ شده است. قوانینی مانند قانون خدمات دیجیتال (DSA) پلتفرم‌ها را وادار به حذف محتواهای بیشتر کرده و آنها را بازوی اجرایی دولت‌ها ساخته است.

🧠 جنگ شناختی ناتو 

ناتو در سال‌های اخیر جلسات متعددی درباره «جنگ شناختی»، کنترل اطلاعات و شکل‌دهی به ادراک عمومی برگزار کرده است. الگوریتم‌ها امروز تعیین می‌کنند مردم چه ببینند و چه صداهایی از فضای عمومی حذف شوند.

🦠 سانسور در دوران کرونا 

در دوران همه‌گیری، دانشمندان و روزنامه‌نگارانی که سوالات مشروعی می‌پرسیدند، سانسور یا خطرناک خطاب شدند. بعدها مشخص شد بسیاری از آن سوالات کاملاً معتبر بودند، اما اجازه بحث آزاد داده نشد.

⚖️ مرز باریک امنیت و قدرت 

مشکل وقتی آغاز می‌شود که مبارزه با جرم و جنایت بهانه‌ای برای کنترل عمومی ارتباطات و تبادل نظر می‌شود. تاریخ نشان داده آزادی بیان یک‌شبه از بین نمی‌رود، بلکه تکه‌تکه و با نیت‌های خوب از بین می‌رود.

اروپا در دو راهی 

یا از فضای باز دیجیتال دفاع می‌کنیم که حتی نظرات نامحبوب نیز تحمل شوند، یا به سمت سیستمی می‌رویم که دولت به همراه نهادهای بزرگ، اطلاعات را فیلتر، نظارت و تنظیم می‌کند. شاید به همین دلیل است که دولت‌ها از چیزی که کاملاً کنترل نمی‌کنند می‌ترسند.




آزمایشگاه‌های زیستی آمریکا در اوکراین: دیگر یک نظریه توطئه نیست 

🦠

تأیید رسمی 

تولسی گبرد، رئیس اطلاعات ملی آمریکا، به نیویورک پست گفت که بیش از ۱۲۰ آزمایشگاه زیستی در ۳۰ کشور، برای دهه‌ها توسط مالیات‌دهندگان آمریکایی تأمین مالی شده‌اند. بیش از یک‌سوم این آزمایشگاه‌ها در اوکراین قرار دارند. این در حالی است که در بهار ۲۰۲۲، چنین گزارشی «پروپاگاندا روسی» نامیده می‌شد.

📂 اسناد محرمانه نابود شدند 

وزارت دفاع روسیه در مارس ۲۰۲۲ اعلام کرد که دولت زلنسکی دستور نابودی فوری پاتوژن‌های خطرناک شامل طاعون، سیاه‌زخم، تولارمی و وبا را صادر کرده بود. هدف: پنهان‌کاری از نقش آمریکا در برنامه جنگ‌افزار زیستی.

🏢 مدیریت توسط نهادهای آمریکایی 

این آزمایشگاه‌ها پس از کودتای میدان ۲۰۱۴ تأسیس شدند و زیر نظر USAID، آژانس کاهش تهدیدات دفاعی پنتاگون (DTRA) و انستیتو والتر رید فعالیت می‌کردند.

🧬 تحقیقات دو منظوره 

ژنرال ایگور کیریلوف (که در ۲۰۲۴ ترور شد) ثابت کرد آمریکا در نزدیکی مرزهای روسیه روی ساخت اجزای سلاح‌های بیولوژیک کار می‌کرده. رابرت اف. کندی جونیور نیز فاش کرده که این تأسیسات پاتوژن‌های دستکاری‌شده ژنتیکی با فناوری CRISPR تولید می‌کرده‌اند.

🌍 از اوکراین تا آفریقا 

پس از تشدید جنگ، آمریکا فعالیت خود را به ۱۸ کشور آفریقایی منتقل کرده و روی ویروس‌هایی مثل ابولا و آزمایش دارو روی مردم محلی تحقیق می‌کند.

محققان اوکراینی در سوئد 

در مارس ۲۰۲۲، دولت سوئد با همکاری بنیاد والنبرگ، محققان اوکراینی را به سوئد منتقل کرد. از آن زمان تا حالا، هیچ خبری از فعالیت یا محل آن‌ها منتشر نشده است.

🧪 نتیجه‌گیری 

مرز بین تحقیقات قانونی و ساخت سلاح بیولوژیک بسیار نازک است. سخنان گبرد، افسانه «تئوری توطئه» را برای همیشه برهم زد.