مقاله ۳/۱۴۰۲
۲۹ فروردین ۱۴۰۲، ۱۸ آوریل ۲۰۲۳

پیش گفتار

در سال ۲۰۲۲ روشن شد که رهبر سیاسی امپریالیسم آمریکا، استراتژی خود را از جهانی شدن نئولیبرالیستی به رقابت ژئوپلیتیک دگرگون کرده است. رقابت اقتصادی جای خود را به تحریم ها و جنگ اقتصادی و نظامی داده است. نهادهای فراملی مالی، تجاری و سیاسی که زیر رهبری نئولیبرالیسم ساخته شده بودند، نقش گذشته خود را از دست می دهند و به جای آن ما نیرومند شدن پیمان های نظامی کهن و ساخت پیمان های نظامی نوین را می بینیم. ما با دور جدیدی از مسابقه جنگ افزاری روبرو هستیم که “گرم تر” از «جنگ سرد» در گذشته شده است.

این دگرگونی استراتژی نشانه نیرومندی امپریالیسم نیست، بل که نشانه بحران اقتصادی و سیاسی آن است. سرکردگی جهانی آمریکا رو به کاهش است. آمریکا دیگر یک کشور صنعتی پیشرو در جهان نیست. هم اکنون جمهوری خلق چین بزرگترین کشور اقتصادی جهان هست.  

جهان به سوی چند قطبی شدن می رود. امپریالیسم امریکا روند چند قطبی شدن را  خطر بزرگی برای سروری جهانی تاکنونی خود می بیند. هر روز روشن تر می شود که جنگ روسیه و اوکرایین رویارویی ناتو علیه چین و روسیه در خاک اوکرایین است. «جامعه بین المللی» به معنای «جهان غرب» در رویارویی با روسیه پشت سر ناتو ایستاده است، ولی کشورهایی مانند چین، هند، بیشتر کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین که بیش تر باشندگان جهان در آن می زییند از ناتو پشتیبانی نمی کنند. برای پاسبانی از فرادستی جهانی خود، امپریالیسم آمريکا کشورهایی را که با روسيه دادوستد می کنند را تحريم می کند و با هر روشی می خواهد چوب لای چرخ نزدیکی چین و روسیه بیندازد.

جهان چند قطبی

آمریکا هم اکنون به دلیل نیروی جنگی و فرهنگی خود، هنوز دست بالا را در جهان دارد. با این همه، گرایش به سوی برچیدن بازار جهانی نئولیبرال این چیرگی و سرکردگی امریکا را می تواند دگرگون کند. تضاد بنیانی در نظام جهانی هم اکنون میان نیروهایی است که می خواهند هژمونی آمریکا را نگه داشته باشند و نیروهایی که به دلیل های گوناگون به دنبال چند قطبی کردن جهان هستند. آمريکا، اتحاديه اروپا، ژاپن، کره جنوبی، کانادا، نيوزلند و استراليا در تلاش برای پاسبانی از هژمونی آمريکا هستند. آنها یک سوی این ناسازگاری جهانی هستند. سوی دیگر آن چین، نیروی نورسیده اقتصادی و سیاسی جهان است که به دنبال ساخت “سوسیالیسم با ویژگی های چینی” است. چین با کشورهایی که به دلیل های گوناگون با سرکردگی آمریکا سر ناسازگاری دارند هم راه شده است تا جهان را به سوی چند قطبی شدن بکشاند. آن ها می خواهند که نظام دو سده با ساختار نابرابر شمال و جنوب را به  جنوب و جنوب و شرق و غرب در جهان دگرگون کنند. کشورهای جنوب جهانی همچنان به گسترش پیوند خود می پردازند. این کشورها به دلیل های گوناگون و با برنامه های سیاسی گوناگون سرکردگی آمریکایی را نمی پذیرند.

یک سیستم جهانی چند قطبی با نهادهای اقتصادی جای گزینی و یک دولت بزرگ و نیرومند صنعتی مانند چین می تواند یکه تازی آمریکا را رام کند و راه را برای جنبش های اجتماعی  و دولت های پیش رو در جنوب جهانی به سوی سوسیالیسم باز کند. چين و هند در آسیا هر روز نیرومندتر می شوند. چین از یک دنیای دوقطبی پشتیبانی نمی کند، بل که خواهان یک جهان چند قطبی است.

چین زمانی سرچشمه کارگران کم دستمزد برای سرمایه آمریکا و شرکت های فراملی آن در بازار جهانی بود. دولت اوباما سیاست خود را در «هم سنگی در اقیانوس آرام» آغاز کرد و به دنبال آن جنگ های تجاری دولت ترامپ، تحریم های فن آوری و کنش های ژئوپلیتیک، سیاسی و نظامی برای زیر فشار گذاشتن چین انجام گرفت. دونالد ترامپ جنگ تجاری را با شیوه های پشتیبانی از تولید درونی دنبال کرد. 

دولت جو بایدن مانند دولت های اوباما و ترامپ برای پاسبانی از سرکردگی جهانی خود با چین درگیر شده است، ولی به جهانیان می گوید که این درگیری در باره  نبود دموکراسی و خودکامگی چین است. در اکتبر ۲۰۲۲ دولت بایدن فشار را بیشتر کرد و جنگ فناوری  تازه ای علیه چین را آغاز کرد. بایدن از فروش تراشه ها برای هوش مصنوعی و سیستم های پیشرفته جنگی به چین جلوگیری کرد. گوردون چانگ (gordon Chang )، کارشناس چین، به فاکس نیوز گفت که ارزش‌های سوسیالیستی حزب کمونیست چین که با کاربرد از هوش مصنوعی نیرومند می شود به زیان انسان  هست. او می‌گوید که هوش مصنوعی می تواند انسان را نابود کند، ولی اگر چین پیش از امریکا به آن دست یابد نابودی انسان نزدیک تر می شود!!!

گریز از جهانی شدن اقتصادی نئولیبرال و گام گذاشتن به فشار سیاسی و نظامی برای امپریالیسم پیامدهایی دارد. این کار، بازار جهانی سرمایه گذاری، تجارت و  تولید فراملی شرکت های امپریالیستی را به فرسایش می کشاند. سیاست تحریم ها، جنگ های تجاری، فشارها و جنگ های سیاسی آمریکا به کوچک شدن بازار جهانی می انجامید. آمریکا دارد بازار جهانی را نابود می کند که از پایان جنگ جهانی دوم دارایی و سرکردگی خود را بر روی آن سوار کرده بود. در سال گذشته جهان با بحران های انرژی و تورم روبرو شد. بحران اقتصادی در سال ۲۰۲۳ بدتر خواهد شد. جنگ جانشینی آمریکا/ناتو در اوکرایین علیه روسیه نیز با تلاش های آمریکا برای ناپایدار کردن چین نیز در پیوند است.

آمریکا در تلاش برای نگه داشت چیرگی جهانی خود بر کشورها، شرکت ها و نهادهای بین المللی فشار می آورد. باید به یاد داشت که امپریالیسم و سیاست هایش را نمی توان یک سان با آزمندی شرکت های انحصاری فراملی دانست. گاهی حتا میان آن دو ناسازگاری است. هم اکنون شرکت های بزرگ فراملی مانند اپل، نایک و فورد خواهان رها کردن نئولیبرالیسم با تولید کم دستمزد و دستگاه تولیدی که در جنوب ساخته اند، نیستند، ولی آن ها می دانند که سیاست های امپریالیستی که به آینده سرکردگی امپریالیسم می اندیشد به سرنوشت آینده این شرکت ها هم پیوند دارد و به همین دلیل ناگزیر به پذیرفتن استراتژی نیروهای سیاسی ملی گرا و محافظه کار امپریالیسم شده اند.

دولت آمريکا سیاست خود در برابر چين را از رقیب بنیانی به دشمن بنیادی دگرگون کرده است. برای همین استراتژیک ناتو که پادوی جنگی امپریالیسم هست، در سال ۲۰۲۲ به روز شد، تا چین را در بر گیرد. درون مایه این استراتژی این است که بزرگ بینی های چین و سرکوب سیاسی مردم چین منافع، امنیت و ارزش های کشورهای ناتو را به چالش می گیرد. ناتو می گوید که چین در تلاش برای به دست آوردن کنترل فن آوری های کلیدی، بخش های کلیدی صنعتی، زیرساخت های برجسته و مواد اولیه استراتژیک است که کشورهای اروپایی هم راه با امریکا باید جلوی آن را بگیرند. ناتو می گوید که با آگاهی جمعی و آمادگی و پاسبانی از ارزش های خود در برابر روش های سرکوب و تلاش چین برای جداسازی اروپا و امریکا خواهد ایستاد.

برای نخستین بار استرالیا، ژاپن، نیوزیلند و کره جنوبی در سال ۲۰۲۲ در نشست ناتو شرکت کردند تا چین را زیر فشار بگذارند. استرالیا و ژاپن به هم راه هند و آمریکا بخشی از گفتگوی امنیتی چهارگانه به نام ناتوی آسیا هستند که برای نبرد با چین در منطقه اقیانوس آرام ساخته شده است. افزون بر این پیمان AUKUS بین بریتانیا، آمریکا و استرالیا است که در سال ۲۰۲۱ برای نبرد با چین پایه گزاری شد.

بیش از ۴۰۰ پایگاه نظامی آمریکا – از استرالیا از سوی اقیانوس آرام تا جنوب شرقی آسیا، ژاپن، کره، و سراسر اوراسیا تا افغانستان و هند – چین را با موشک، بمب افکن، کشتی جنگی و جنگ افزار هسته ای در چنبره گرفته اند. رویارویی آمریکا با چین در زمینه های فناوری، تجارت، بانکی، ارز، توانایی های نظامی، ژئوپلیتیک، نهادهای بین المللی، و ایدئولوژی هر روز ژرف تر و گسترده تر می شود.

جنگ در اوکرایین

اگر چه که این درگیری از فوریه سال گذشته آغاز شد، ولی راستش این است که این جنگی است که امپریالیست ها برای جلوگیری از پیش رفت چین و برای کم توان کردن روسیه برانگیخته اند. سال هاست که روسیه از فشار ناتو که بیشتر و بیشتر به سوی شرق می رود بسیار احساس خطر کرده است. از سال ۲۰۱۴ کشورهای ناتو ۳۵۰ میلیارد دلار برای هزینه های جنگی به کار برده اند. بودجه جنگی آمریکا در سال ۲۰۲۱ نزدیک به هشت صد میلیارد دلار و چهار برابر چین و ۱۲ برابر روسیه بوده است. نیروی آماده به جنگ ناتو در اروپا از چهل هزار تا به سی صد هزار سرباز گسترش می یابد.

هم اکنون هم امپریالیسم آمریکا، امپریالیسم غرب و ژاپن هیچ دل بستگی به صلح ندارند و شب و روز در شیپور جنگ می دمند. اوکرایین جای گاه و پای گاه  جنگ میان نیروهای غربی امپریالیستی و چین و روسیه است. در این راستا غرب برای جان مردم اوکرایین پشیزی هم  نمی دهد، بل که می خواهد جلوی روند چند قطبی شدن جهان را بگیرد.   

ناتو هم چون افزاری برای هدف استراتژیک آمریکا برای چند پارچگی و سرسپردگی روسیه و سپس چین به کار برده می شود. ینس استولتنبرگ (Jens Stoltenberg) ، دبیرکل ناتو در گزارش سالانه ناتو را در ۲۱ مارس گفت که بهترین راه صلح فرستادن جنگ افزار به اوکرایین است. با این که اوکرایین یک کشور عضو ناتو نیست، ولی ناتو به گونه ای رفتار می کند که انگار یک کشور عضو ناتو با روسیه در جنگ است. چندین کشور ناتو به زودی تانک های پلنگ به اوکرایین می فرستند و برخی دیگر کشورها سخن از فرستادن هواپیماهای جنگی می کنند. امپریالیسم بریتانیا و آمریکا هر کاری را برای جلوگیری از راه حل صلح آمیز درگیری ها انجام داده اند و می دهند. بریتانیا حتا نارنجک های اورانیوم دار  به اوکرایین می فرستد. این نارنجک های رادیواکتیوی که در جنگ های یوگوسلاوی و عراق نیز به کار برده شد، برای دودمان های آینده کشورهای روسیه و اوکرایین زیان بخش است. خطر تنها این نیست که جنگ افزارهای  اورانیوم دار در ترکش هسته ای گرد و غبار سمی یا رادیواکتیو آزاد می کند، بل که پیامدهای بهداشتی زیان آوری برای مردم دارد.

صنعت زدایی اروپا

در ۱۵ سال گذشته کشورهای اروپایی با بازار انرژی روسیه یک پارچه شده اند و همکاری های اقتصادی با چین را افزایش داده اند. گاز طبیعی از روسیه از خط لوله نورد استریم ۲ ارزان تر و کم خطرتر از گاز طبیعی مایع از خلیج فارس و خلیج مکزیک به اروپا می رسید. کشورهای اروپایی سرمایه گذاری در چین و تجارت با آن را افزایش داده اند. همه اینها به ناخشنودی آمریکا دامن زد.

روی دادهای سال گذشته یک بار دگر نشان داده است که امپریالیسم اروپا همیشه آماده است که تا مرز مرگ با امپریالیسم امریکا هم راهی و هم کاری کند،حتا اگر این کار به روشنی به زیان توده های رنج اروپا باشد. امپریالیسم اروپا به خوبی دریافته است که بدون کمک امپریالیسم امریکا به تنهایی نمی تواند از منافع خود در برابر پدید آمدن جهان چند قطبی پشتیبانی کند.  

جنگ در اوکرایین برای آمریکا زمان خوبی بود که تا اروپا را دوباره به دامن خود برگرداند. جنگ در اوکرایین هزینه بسیاری برای کشورهای اروپایی دارد. در آلمان تنها در چند هفته تاریخ  ۸۰ سال وارونه شده است. این کشور بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو در ارتش خود سرمایه گذاری می کند. جنگ افزارهای نوین می خرد. جنگ افزارها نه از یک کشور اروپایی، بل که از آمریکا ، جایی که صنعت اسلحه سازی عصر طلایی را تجربه می کند خریداری می شوند. فرانسه، لهستان، لیتوانی، دانمارک، سوئد و بلژیک همگی هزینه های نظامی خود را افزایش داده اند و جنگ افزارهای آمریکایی می خرند. این کشورها برای تهیه پول هزینه های جنگ افزارها ، از  سرمایه گذاری در برنامه  اجتماعی و بالا بردن دستمزدها خودداری می کنند. آمريکا اروپائی ها را ناگزیر می کند که پیمان های گاز با مسکو را پاره کنند و به جاي آن گاز شیل (shale gas) بسیار گران بهای آمریکایی بخرند. پاییز گذشته بهای یک تانکر گاز از آمریکا از ۶۰ میلیون یورو بود که هم اکنون به ۲۰۰ تا ۳۰۰  میلیون یورو افزایش یافته است. هنگامی که صنعت اروپا رنج می برد، انحصارات انرژی آمریکا درآمد خوبی دارند. تحریم آمریکا بر چین بر روی تراشه ها نیز شرکت های با فناوری بالا اروپایی مانند ASML در هلند و کارل زیس در آلمان را زیر فشار اقتصادی می برد.   

اما این برای واشنگتن کافی نیست. آن ها پول هنگفتی را برای پشتیبانی از صنعت درونی مرزی سرازیر کرده اند و قانون کاهش تورم بایدن  ۳۷۰  میلیارد دلار یارانه به تولید درون امریکا می دهد. افزایش بهای انرژی در اروپا، برخی از شرکت های شیمیایی مانند بسف ( BASF) و تاتا (Tata Chemicals ) را واداشت که بخشی از تولید خود را به ایالات متحده جابجا کند. تولید کننده باتری سوئدی نورث ولت ( Northvolt ) نیز برای سرمایه گذاری بیشتر در ایالات متحده برنامه های گسترش خود در آلمان را به فراموشی سپرده است. واشنگتن می خواهد به نورث ولت یارانه دهد. ایالات متحده به دین گونه اروپا  را آشکارا صنعت زدایی می کند. کسانی در اتحادیه اروپا فزاینده با برنامه های واشنگتن برای اروپا هم راهی می کنند. هواداران یک اتحادیه مستقل اروپایی هم اکنون زیر یورش هستند.

جوزپه بورل(Josep Borrell)، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در سخنرانی سالانه خود در اکتبر ۲۰۲۲ گفت تاکنون ما گاز ارزان روسیه و با  دسترسی به بازار بزرگ صادرات و واردات چین دسترسی داشتیم که مایه رفاه ما شد. هم زمان آمریکا از امنیت ما نگهبانی می کرد. چین و روسیه پایه های رفاه ما را گذاشته اند. این نظم جهانی است که دیگر نیست. رقابت میان آمریکا و چین اتحادیه اروپا را وامی دارد تا در کنار یکی بایستیم. جهان با این رقابت ساختار یافته است – چه بخواهیم و چه نخواهیم در چنین دنیای رقابتی همه چیز جنگ افزار می شود. انرژی، سرمایه گذاری، اطلاعات، داده ها و وو. یک نبرد جهانی برای دسترسی به مناطق استراتژیک از فضای مجازی گرفته تا منطقه هایی دریایی و فضای بیرون هست.  

امریکا تنها به صنعت جنگی اروپا اجازه گسترش داده است، تا با هم کاری با تولید کنندگان جنگ افزار آمریکایی نیروی جنگی امپریالیست ها را بالا ببرد. صنعت جنگ افزار اروپا به دنبال گسترش و بازارهای نو هست. همان گونه که جوزپه بورل در واکنش به نظر انتقادی پارلمان اروپا در سپتامبر ۲۰۲۰ گفت، صنعت جنگ افزارها برای گسترش تولید نیاز به فروش جنگ افزارها دارد. در آینده کشورهای ناتو و  اتحادیه اروپا می توانند  دوباره به عربستان سعودی و امارات متحده عربی جنگ افزار بفروشند. این دو کشور در یمن جنگ راه اندازی کرده اند و کشتار هزاران غیرنظامی بر وجدان شان سنگینی می کند.

بودجه هم کاری برای تولید تکنولوژی جنگ افزار ها در دوره ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ کم تر از یک میلیارد دلار بوده است که در آینده ۱۳ برابر خواهد شد و از مرز ۱۰  میلیارد در دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ خواهد گذشت. میان سال های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ صادرات جنگ افزار کشورهای اتحادیه اروپا در برگیرنده ۲۶ درصد تجارت جهانی بود که تنها پایین تر از فروش جنگ افزار آمریکا بود که در برگیرنده  ۳۷ درصد تجارت جهانی پیشی بود.

امپریالیسم آمریکا آگاهانه از آوازه جهانی کشورهای اسکاندیناوی در زمینه صلح و پیش رفت اجتماعی برای هدف های استراتژیک خود سود می جوید.

اسکاندیناوی در گردان امپریالیسم

سخن گویان ناتو به توده ها می گویند که پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو به دلیل «گسترش گرایی روسیه» است، ولی راستش این است که این ناتو هست که در ده های گذشته به سوی مرزهای روسیه گسترش یافته است. حتا در در سردترین زمان «جنگ سرد»، پیمان ورشو هیچ خطری برای  سوئد و فنلاند نبود.  

پس چرا این دو کشور باید هم اکنون به ناتو بپیوندند؟ پاسخ در این واقعیت نهفته است که هژمونی آمریکا زیر خطر است و همه ی کشورهای سرمایه داری غربی را باید برای نبرد علیه چین و روسیه بسیج کرد. بودجه جنگی کشورهای اروپایی ناتو هم راه با فنلاند و سوئد همگی در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته بود.

کشورهای اسکاندیناوی زیرکانه سال ها بود که خود را زیر سخن های صلح آمیز پنهان کرده بودند، ولی راستش این است که این کشورها هم واره در کنار امپریالیسم ایستادند و هیچ گاه نه توان و نه خواستی از خود برای دوری از سیاست های جنگ خواهانه امپریالیسم نشان داده اند. کشورهای اسکاندیناوی بره های سفید کوچک و بی گناه نیستند، بل که بخشی از گردان امپریالیسم هستند. پدید آمدن دولت های رفاهی در کشورهای اسکاندیناوی تنها زیر سایه شکوفایی سوسیالیسم در هم سایگی این کشورها شدنی بود و باید با این دیدگاه تاریخی و جهانی به آن نگریست. تاریخ کشورهای اسکاندیناوی تاریخ مکیدن خون کشورهای آفریقایی است که به روش های گوناگون بخشی از استعمار سال های ۱۶۰۰ با خرید و فروش برده، مستعمره های کارائیب و مهاجرگرایی گسترش یافت. صنعتی شدن پیش رفته این کشورها پیوند نزدیکی با استعمار انگلیسی و استعمار آلمان در جهان دارد. امپریالیسم برای بهره برداری از سرچشمه ها و نیروی کار کم درآمد در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین استعمار ساختارها و نهادهایی را برای بخش کردن جهان به کشورهای دارا و ندار پدید آورد و استعمار نژادپرستی و حس برتری اروپایی را در جهان نهادینه کرد. از دید تاریخی و هم چنین هم اکنون از دیدگاه  اقتصادی و سیاسی کشورهای اسکاندیناوی بخشی از امپریالیسم هستند.

صنعت جنگ افزار سوئد بازار بزرگی در اوکرایین دارد که با پول مالیات دهندگان سوئدی فراهم می شود. سوئد ۲۰۰ سال در جنگ ها “بی طرف” بوده است و سوئدی ها فراموش کرده اند که جنگ چه پدیده ای است. سوئد برای پاسبانی از مرزهای خود نیازی به ناتو ندارد، بل که این ناتو است که به سوئد برای جنگ خود علیه روسیه نیاز دارد. سرسپردگان امپریالیسم در سوئد بر سر مردم خود کلاه گذاشته اند و حتا بر خلاف قانون اساسی سوئد پیوستن به ناتو را به همه پرسی نگذاشته اند. این ها به مردم خود می گویند که ناتو  یک پیمان دفاعی است، و چیزی از پرخاش گری های و دست یازی های ناتو در جنگ ها علیه یوگسلاوی، لیبی و افغانستان نمی گویند.

در ژوئن ۲۰۲۲ پارلمان نروژ پذیرفت که آمریکا کنترل چهار منطقه پایه در شمال نروژ را برای نمونه پایگاه دریایی رامسوند (Ramsund) و پایگاه هوایی ایونز (Evenes) را در دست خود بگیرد. دولت دانمارک می خواهد برای نخستین بار پایگاه جنگی آمریکایی در دانمارک داشته باشد. دانمارک خود سربازانی دارد که در کشورهای بالتیک، در نزدیکی مرز روسیه و در لهستان استوار شده اند. دانمارک در سال های آینده میلیاردها دلار جنگ افزار از آمریکا خریداری خواهد کرد. در سال های آینده، ایالات متحده پنج میلیارد دلار در پای گاه جنگی توله (Thule) خود در گرینلند دانمارک سرمایه گذاری خواهد کرد. بخش مهندسی دیجیتالی سوئد و فنلاند شرکت هایی مانند اریکسن (Ericsson) ، تلیا (Telia) و نوکیا (Nokia ) سال ها است که در برنامه های کوچک و بزرگ جنگی امریکا هم کاری کرده اند و هم چنان می کنند.  

بدین گونه پیش آمدی نیست که دستگاه فرماندهی دیوان سالاری ناتو در ۱۶ سال گذشته در دست نخست وزیران پیشین دانمارک و نروژ بوده است و هم اکنون هم برخی ها از نخست وزیر پیشین دانمارک و یا نخست وزیر خوش روی پیشین فنلاند برای جانشینی ینس استولتنبرگ سخن می گویند. ناتو برای پنهان کردن خوی جنگ ستیزی خود به انگاره (Image ) و آوازه بره سپید اسکاندیناوی نیاز دارد.

هم سنجی چین با امریکا

کمونیست ها می توانند هنگام واکاوی خود از شرایط چین آن را “سرمایه داری دولتی” بخوانند و یا حتا مقوله نادرست “سوسیال امپریالیسم” به کار برند، ولی هیچ گاه حق ندارند که داده ها و حقیقت های تاریخی را نادیده بگیرند. اگر به تاریخ نوین پس از آزادی از استعمار چین نگاهی بیاندازیم در می یابیم که جمهوری خلق چین (فرای یک یورش نابخردانه به ویتنام از سوی مائویست ها (Sino-Vietnamese War) در سال ۱۹۷۹) تمامیت ارضی، حق حاکمیت ملی و حقوق کشورهای دیگر را پای مال نکرده است. شاید برخی ها بگویند که چین با پنبه سر می برد (سرمایه گزاری، زیرساختار سازی فروش، تکنولوژی و خرید مواد خام) ، ولی همین جمله نیز نشان گر حقیقت برجسته ای در باره ی شیوه های مسالمت آمیز چین است که نباید فراموش شود. چین در سیاست برون مرزی خود زورگو نیست و با مشت و تفنگ سخن نمی گوید.

سیاست برون مرزی چین، سیاست هم کاری و همزیستی مسالمت‌آمیز است و چین نه تنها تلاش می کند که ناسازگاری های خود را با دیگران با گفت و گو حل کند، بل که میان دیگر کشورها هم میانجی گری می کند تا به گفت و گو بپردازند. سیاست امپریالیسم امریکا، اروپا و ژاپن بر پایه نژادپرستی، خوارشماری ، زور و ستم بر دیگر خلق ها استوار شده است. خون هایی که امپریالیسم آمریکا ریخته هست هنوز خشک نشده است، چه خون ها که امریالیسم فرانسه، انگلیس، آلمان و ژاپن در گوشه و کنار جهان نریخته اند. امپریالیسم تبه کار و جنگ‌افروز آمریکا  هم راه با امپریالیسم اروپا (انگلیس، فرانسه و آلمان)، و امپریالیسم ژاپن می خواهد که با فشارهای سیاسی اقتصادی، کودتا، جنگ تکنولوژیک و جنگ دیگر کشورها را برده خود کند. امپریالیسم امریکا تنها پس  از جنگ جهانی دوم بیش از ۴۰ دولت در دیگر کشورها را واژگون کرد و ۲۵ کشور در جهان را ( ژاپن، کره، ویتنام، یوگسلاوی، عراق، لیبی، افغانستان، سودان، سومالی سوریه) را بمباران کرد. میلیون ها انسان را آواره و زخمی کرد و صدها هزار را کشت.

بر پایه یک گزارش دانشگاه تافتسTufts University)) ، “مقدمه ای بر پروژه مداخله نظامی: مجموعه داده های نو در باره ی مداخله های نظامی ایالات متحده، ۱۷۷۶-۲۰۱۹”، در این سال ها ایالات متحده نزدیک به ۴۰۰ یورش جنگی در جهان داشته است که ۳۴ درصد در آمریکای لاتین و کارائیب، ۲۳ درصد در شرق آسیا و اقیانوسیه، ۱۴ درصد در خاورمیانه و شمال آفریقا و ۱۳ درصد در اروپا بودند.

پس از جنگ جهانی دوم، آمریکا راه اندازی سیستم برتون وودز (Bretton Woods System)، صندوق بین المللی پول و بانک جهانی را رهبری کرد که به همراه برنامه مارشال، دلار را گشتاور سیستم پولی بین المللی کرد. با بهره گیری از جای گاه دلار هم چون ارز ذخیره بزرگ بین المللی، ایالات متحده به گردآوری سود چاپ ارز (seigniorage) از سراسر جهان می پردازد. ایالات متحده از دارایی جهان با چاپ دلار بهره برداری می کند. امریکا  ۱۷ سنت هزینه تولید برای یک اسکناس ۱۰۰ دلاری به کار می برد، ولی دیگر  کشورهای جهان باید به اندازه ۱۰۰ دلار برای این پول به امریکا کالا بدهند. بیش از نیم سده است که امریکا کسری بودجه های خود را بدین گونه حل می کند.

ایالات متحده با شیوه های گوناگون مانند نفروختن فن آوری، به دنبال جلوگیری از  پیش رفت علمی، تکنولوژیکی و اقتصادی کشورهای دیگر است. در دهه ۱۹۸۰ برای رام کردن صنعت نیمه هادی (semiconductor) ژاپن، آمریکا بررسی «۳۰۱» را آغاز کرد، و ژاپن را وا داشت تا این بخش نامه را  امضا کند. برایند آن این بود که  شرکت های نیمه هادی ژاپنی از رقابت جهانی رانده شدند و سهم بازار آن ها از ۵۰ درصد به ۱۰ درصد کاهش یافت. ولی خود دولت آمریکا با پشتیبانی از شرکت های نیمه هادی آمریکا بخش بازار بزرگتری را به دست خود گرفت. آمریکا از دیرباز به دنبال سرسپردگی کشورهای دیگر و صادرات ارزش های سیاسی و فرهنگی خود به این کشورها بوده است. نمونه هایی از زورگویی آمریکا را زیر نام  «گسترش دموکراسی» می توان دید که یک «دکترین نئو مونرو» “Neo-Monroe Doctrine” را در آمریکای لاتین در غرب آسیا و شمال آفریقا به آزمایش می گذارد .

در سال ۱۸۲۳ آمریکا دکترین مونرو را ساخت و پرداخت. سرشت این دکترین این بود که “قاره آمریکا برای آمریکایی ها” است.

آمریکا پس از پایان جنگ سرد پهنه را برای جولان دادن تهی دید و به ساختن «انقلاب های رنگی»، دامن زدن به درگیری های منطقه ای ، جنگ زیر نام دموکراسی، آزادی و حقوق بشر پرداخت. از سرکردگی امریکا دیجیتالی خود در بخش مالی برای فشار به دیگر کشورها، تحریم، و دزدیدن از پول های بانکی آن ها سود جسته است. امریکا مانند لاتی در پهنه سیاست جهان هر قانون جهانی را که به سود خود نمی داند زیر پا می گذارد و دیگران را وامی دارد که سرسپرده قانون های خودساخته امریکا باشند.

نیروهای راست در درون و برون کشور ما این گونه وانمود می کنند که گویا جمهوری خلق چین برای تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ما خطرناک هست. راستش ولی این است که امریکا نزدیک مرزهای ایران  بیش از بیست پایگاه نظامی دارد. امپریالیسم آمریکا ایران را از روز پس از انقلاب تا کنون زیر تحریم اقتصادی و سیاسی دارد.

پایان سخن

جنگ سرنوشت سازی در جهان آغاز شده است که آینده انسان را دگرگون خواهد کرد. به گفته رییس جمهور چین بیش از یک سده است که دادوستد جهانی دادگرانه و برابر نیست. جهانیان، دست کم آن هایی که در شرق و جنوب هستند، دیگر نمی خواهند که بی نظمی کنونی را بپذیرند. امپریالیسم  امریکا، غرب و ژاپن می خواهند که در جلوی این روند را بگیرند و در انجام این کار از کاربرد هیچ شیوه ای حتا ددمنشانه و ریاکارانه دریغ نمی کنند.

امپریالیسم اروپا سرنوشت خود را با سرنوشت امپریالیسم امریکا گره زده است و اتحاديه اروپا فزاينده به آمريکا وابسته می شود. ینس استولتنبرگ در گزارش سالانه خود گفت که چین دشمن رو به رشد «جهان آزاد» است. وی افزود که “چین منافع، امنیت و ارزش های ما را به چالش می گیرد”. ولی همه می دانند که چین تهدیدی برای کشورهای ناتو یا هیچ کشور دیگری نیست. این آمریکاست که هزاران فرسنگ به دور از مرزهای خود به دور چین چنبر زده است. ناتو اکنون به هم راهی با امپریالیسم امریکا درگیر درگیری در شرق آسیا می شود. ناتو و امریکا به خود حق می دهند که در همه جا و در آب و خاک و فضا برای پاسبانی از منافع خود جنگ به راه بیندازند. آمریکا هم زمان از هم کاری کشورهای یوروآسیایی با چین جلوگیری می کند.  

وظیفه کمونیست این است که در اندیشه و کنش خود بر ضد امپریالیسم بایستند و با نیروهایی که می خواهند نظم جهانی را دگرگون کنند هم راهی کنند. بدون نبرد علیه امپریالیسم دستیابی به صلح شدنی نیست. صلح در جهان همچنین نیاز به دوستی، هم کاری و دادوستد فرهنگی میان مردم دارد و امپریالیسم به رقابت به دشمنی و جنگ میان کشورها دامن می زند.