آذربایجان و ترکیه؛ وقتی رقابت‌های ژئوپلیتیک رنگ مذهبی می‌گیرد

📌
ظاهر دعوا بر سر حجاب است، اما ماجرا بر سر جایگاه آذربایجان در معادلات منطقه است؛ جایی که آنکارا و باکو دیگر یک صدا نیستند و تل‌آویو در میانه ایستاده است.
🕌 آذربایجان و ترکیه؛ برادری که ترک برداشت
باکو ۳۱ شهروند ترک، را ممنوع‌الورود کرد. بهانه، حمایت آن‌ها از دانش‌آموزان محجبه در برابر مقررات سپتامبر مدارس آذربایجان است. اما بعید است که یک مقررات پوشش مدرسه، به تنهایی روابط دو متحد نظامی را به این نقطه برساند و پرونده‌ای این‌چنینی باز کند.
⚔️ ترکیه و آذربایجان؛ از قره‌باغ تا سوریه
ترکیه در جنگ قره‌باغ با تمام قوا کنار آذربایجان ایستاد و این دو کشور را به هم دوخت. اما امروز ترکیه در سوریه در رقابتی شدید با اسرائیل است، در حالی که آذربایجان روزبه‌روز به اسرائیل نزدیک‌تر می‌شود؛ از فروش نفت و خرید تسلیحات تا دیدار علی‌اف با هرتزوگ در باکو. آنچه ترکیه را آزرده، این است که متحد دیروزش، در حساس‌ترین رقابت منطقه‌ای، به رقیب امروزش نزدیک شود و بازار تسلیحات و انرژی را به روی او بگشاید.
🧕 حجاب؛ بهانه‌ای برای پیام سیاسی
محدودیت حجاب در مدارس آذربایجان بهانه شد تا ترکیه نارضایتی عمیق‌تر خود را نشان دهد. ممنوعیت ورود چهره‌های سیاسی و مذهبی ترک هم پاسخی بود که باکو داد. هر دو طرف می‌دانند که مسئله فراتر از حجاب است: ترکیه از نزدیکی باکو به اسرائیل می‌هراسد و آذربایجان از فشار مذهبی ترکیه برای تغییر مسیر سیاست خارجی‌اش نگران است.
🎯 ژئوپلیتیک
وقتی رقابت‌های ژئوپلیتیک رنگ مذهبی می‌گیرد، حجاب به ابزاری برای فرستادن پیام تبدیل می‌شود، نه موضوع اصلی. تنش ترکیه و آذربایجان بر سر حجاب، در واقع بازتاب رقابت بزرگ‌تر آنکارا با اسرائیل است — رقابتی که در آن باکو، به‌جای همسویی کامل با آنکارا، راه خود را به سمت تل‌آویو باز کرده است و این، برای آنکارا گران تمام شده است.