از توبره و آخور خوردن ترکیه؛ ترکیه در آستانه معامله بزرگ با آمریکا
سفر اخیر رجب طیب اردوغان به واشنگتن و دیدارش با دونالد ترامپ، تنها یک دیدار سیاسی معمولی نبود. پشت پرده این دیدار، دو پرونده کلیدی برای آینده ترکیه و جایگاه ژئوپلیتیکیاش نهفته است: عناصر کمیاب خاکی و انرژی هستهای.
طبق گزارش رسانههای ترکیهای، آمریکا به شدت علاقهمند به ذخایر عظیم عناصر کمیاب خاکی در استان «اسکیشهر» است. این عناصر که در صنایع دفاعی، فضایی و فناوریهای نو مانند انرژی پاک کاربرد حیاتی دارند، سالها در انحصار چین بودهاند. حالا واشنگتن میخواهد با کمک آنکارا، وابستگی خود به پکن را کاهش دهد. به همین دلیل برخی تحلیلگران این سفر را آغاز «جبهه تازه آمریکا علیه چین» در خاک ترکیه میدانند.
اما این تنها بخش ماجرا نیست. ترکیه و آمریکا همزمان توافقی راهبردی در زمینه همکاری هستهای غیرنظامی امضا کردند. این توافق با هدف ساخت نیروگاههای هستهای جدید و توسعه راکتورهای مدولار کوچک (SMR) طراحی شده است؛ اقدامی که میتواند ترکیه را در مسیر کاهش وابستگی به گاز طبیعی وارداتی قرار دهد.
ترکیه پیشتر با روسیه پروژه نیروگاه هستهای آککویو را آغاز کرده و حالا با ورود آمریکا، عملاً به بازیگری چندجانبه در عرصه انرژی هستهای تبدیل میشود. این حرکت نه تنها تنوع منابع انرژی ترکیه را تضمین میکند، بلکه جایگاه این کشور را در رقابت قدرتهای بزرگ ارتقا میدهد.
ترامپ نیز در کاخ سفید تأکید کرد که در صورت موفق بودن مذاکرات، تحریمهای ترکیه فوراً لغو میشود و فروش جنگندههای اف-۱۶ و اف-۳۵ نیز دوباره روی میز قرار خواهد گرفت.
به نظر میرسد آنکارا با هوشمندی، در حال استفاده از رقابت قدرتهای جهانی است تا هم در حوزه انرژی و هم صنایع دفاعی، دست بالا را به دست آورد. ترکیه اینبار نه تنها میان شرق و غرب، بلکه میان چین، روسیه و آمریکا بازیگری فعال را برگزیده است.