انقلاب و مسئله زبان
📢countercurrents.org
🌍 چرا زبان مهم است؟
در جنبشهای آزادیبخش، مسئله زبان حیاتی است. برای اتحاد مردم، صدای انسان از روستایی به روستای دیگر میدود. پرسش اصلی: کدام طبقه رسانه را کنترل میکند؟
🗣️ چالش چندزبانی
بیشتر کشورها چندزبانه هستند. آفریقا با بیش از ۱۵۰۰ زبان، میراث استعمار است. تسلط بر زبان طبقهٔ استثمارگر، کلیدی برای شکستن قدرت آن طبقه بوده است.
📚 سوسیالیسم و چندزبانی
مارکس و انگلس زبان را بخشی از تعهد سیاسی و علمی میدانستند. انترناسیونالیسم سوسیالیستی همیشه به «چندزبانی» نیاز داشته است. لنین در ۱۹۱۴ نوشت: «سیاست ستم ملی، سیاست تقسیم ملتهاست. طبقه کارگر به اتحاد نیاز دارد. ستم بر ملتهای تحت سلطه یک شمشیر دو لبه است.»
⛓️ اسپارتاکوس
در رم باستان، بردگان برای شورش، زبان اربابان (لاتین) را یاد گرفتند. اسپارتاکوس به یونانی نیز صحبت میکرد. چندزبانی برای بقا ضروری بود.
انقلاب هائیتی
بردگان در هائیتی (۱۷۹۱) فرانسوی را برای فهمیدن «آزادی، برابری، برادری» یاد گرفتند. اما زبان کریول به زبان اتحاد تبدیل شد.
انقلاب فرانسه
در فرانسه تنها ۱۰٪ مردم به فرانسوی مسلط بودند. ژاکوبنها برای اتحاد ملی، فرانسوی را اجباری کردند. ژول فری گفت: «نژادهای برتر حق دارند نژادهای پایینتر را متمدن کنند.»
الجزایر
استعمار فرانسه عربی را سرکوب کرد. اما این سرکوب، آتش انقلاب را شعلهور ساخت. شاعر الجزایری گفت: «آنچه الجزایر را از من جدا میکند، زبان عربی است.»
🎓 آمیلکار کابرال
کابرال زبان پرتغالی را هم ابزار سلطه و هم ابزار رهایی میدید. او گفت: «زبان مانند سنگی است که داوود به سوی جالوت پرتاب کرد.»
✊ فرانتس فانون
فانون نشان داد تسلط بر زبان استعمارگر هم پل همبستگی و هم مایهٔ بیگانگی است. او نوشت: «مبارزه برای فرهنگ ملی، مبارزه برای آزادی ملت است.»
🔚 نتیجه
نه رد کامل زبان استعمارگر و نه پذیرش بیچون و چرای آن، بلکه استفادهٔ طبقاتی از زبان، کلید پیروزی است.