تحول بزرگ در سازمان همکاری شانگهای؛ تغییر موازنه قدرت در اوراسیا
🌍
سفر ولادیمیر پوتین به بیشکک نقطه عطفی برای سازمان همکاری شانگهای (SCO) خواهد بود؛ اتحادی که پس از ۲۵ سال فعالیت، اکنون آماده است نقش امنیتی و ژئوپلیتیکی خود را در قاره اوراسیا گسترش دهد. حضور رهبران چین، هند، ایران و دیگر اعضا نشان میدهد که این ساختار به مرکز ثقل جدید «جنوب جهانی» تبدیل شده است.
SCO 🛡️ شبیه ناتو نیست، اما در مسیر تبدیل شدن به یک بلوک امنیتی
در حالی که SCO از ابتدا با هدف همکاری اقتصادی و ایجاد ثبات منطقهای شکل گرفت، تمرینهای مشترک نظامی مانند «ماموریت صلح» نشان میدهد که همکاری دفاعی میان اعضا در حال عمیقتر شدن است. سناریوهای اخیر شامل هماهنگی نیروهای زمینی، هوایی و پدافند بوده و ساختار ضدتروریسم سازمان (RATS) نیز نقش محوری دارد. اگرچه این سازمان تعهد دفاع جمعی مانند ناتو ندارد، اما افزایش تنشهای جهانی و احتمال خروج هند از QUAD میتواند مسیر آینده را تغییر دهد.
🧭 ایجاد مرکز امنیتی فراگیر؛ گامی مشابه اینترپل
در نشست پیشرو، «اعلامیه بیشکک» و اصلاح منشور سازمان مطرح خواهد شد. با گسترش اعضا از ۶ کشور اولیه به ۱۰ عضو دائمی، نیاز به ساختارهای فراملی جدید احساس میشود. قرار است «مرکز امنیتی فراگیر SCO» ایجاد شود؛ نهادی که وظایف RATS را توسعه داده و هماهنگی مستقیم میان نهادهای امنیتی کشورها را ممکن میسازد. امنیت در این چارچوب تنها به مبارزه با تروریسم محدود نیست و شامل انرژی، غذا، محیط زیست، زیرساخت دیجیتال، حملونقل و مقابله با تحریمها نیز میشود.
🚆 شبکه همگرایی اوراسیایی؛ از امنیت تا اقتصاد
SCO همچنین ایجاد «مرکز ضد مواد مخدر» در دوشنبه و آغاز روند تأسیس «بانک توسعه SCO» را دنبال میکند. این اقدامات همراه با پیوندهای روبهرشد میان اتحادیههای منطقهای مانند EAEU، CIS و ASEAN، در حال ساختن یک معماری جدید است: اوراسیایی یکپارچه، امن و مستقل از ساختارهای غربی.