تسهیلات اشتغال‌زایی؛ پول زیادی که به اشتغال پایدار نرسید
📉
🏛️ گزارش مجلس چه می‌گوید؟
مرکز پژوهش‌های مجلس عملکرد تسهیلات اشتغال‌زایی را در فاصله ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ بررسی کرده است. نتیجه: با وجود تزریق منابع مالی، میانگین تعداد شاغلان و درآمد مشاغل آزاد در سه دهک پایین درآمدی تغییر معناداری نداشته است.
👥 خانوارهای فقیر، همان‌جا که بودند
تعداد شاغلان در فقیرترین دهک‌ها تقریباً ثابت مانده و شمار خانوارهای بدون فرد شاغل در دهک‌های بالاتر حتی افزایشی بوده است. درآمد مشاغل آزاد هم رشد چشمگیری نداشته؛ نشانه‌ای از ناپایداری شغل‌ها و پایین بودن کیفیت آن‌ها.
❓ پس چرا نتیجه نگرفتیم؟
گزارش به مجموعه‌ای از کاستی‌ها اشاره می‌کند: توزیع منابع بدون ارزیابی عملکرد، اثرگذاری چانه‌زنی‌های سیاسی بر تخصیص تسهیلات، بی‌توجهی به آموزش و مشاوره شغلی، ضعف در شناسایی گروه‌های هدف و نبود زیرساخت لازم برای کسب‌وکار پایدار.
🗣️ حرف اصلی را باید از زبان خودشان شنید
اما دلیل اصلی این شکست، همان چیزی است که نایب‌رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی گفت: دولت تولید را نابود کرده است. تا وقتی یک تولید قوی صنعتی نداشته باشیم، تزریق پول به بخش‌های انگلی اقتصاد، اشتغال پایدار نمی‌سازد.
🧩 ریشه، همان ریشهٔ همیشگی است
مشکل نه در میزان اعتبار، بلکه در ساختار است: اقتصاد نئولیبرالیستی-رانتی جمهوری اسلامی، تولیدزدایی، و اتکا به واردات و صادرات مواد خام. تا این ساختار اصلاح نشود، تسهیلات اشتغال‌زایی تنها پول بیشتری است که در همان چرخهٔ معیوب می‌چرخد.
✍️ پرسش پایانی
آیا می‌توان بدون سرمایه گذاری هنگفت در اقتصاد تولید ملی و افسار زدن بورژوازی بزرگ تجاری، انتظار داشت تسهیلات اشتغال‌زایی به کاهش محرومیت منجر شوند؟