تسهیلات بانکی و کمک‌های دولتی برای زالوها، نه برای تولید

🩸

🏦 مهراد عباد، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، در گفت‌وگو با اقتصادنیوز پرده از یک واقعیت تلخ برمی‌دارد: در ایران، تسهیلات بانکی و کمک‌های دولتی عمدتاً به شرکت‌های بزرگ می‌رسد و بنگاه‌های کوچک و نوپا از آن بی‌بهره می‌مانند. او می‌گوید: «روند اعطای تسهیلات در ایران به‌گونه‌ای است که دریافت آن معمولاً یا نیازمند ارتباطات خاص با رؤسای شعب است یا شرکت‌های بزرگ از طریق لابی‌گری و دستورات تکلیفی، وام‌های کلان دریافت می‌کنند و اکثر تسهیلات به دست شرکت‌های کوچک نمی‌رسد» .
🔍 عباد حتی به طرح اخیر وزارت اقتصاد نیز اشاره می‌کند: «به شرکت‌های زیر ۵۰ نفر پرسنل که تعدیل نیرو نداشته باشند، مبلغی اعطا می‌شود. اما زمانی که شرکت‌های کوچک مراجعه کردند، مشاهده شد که همانند گذشته وثایق و ضمانت‌نامه‌های ملکی برای دریافت وام طلب می‌شود؛ در حالی که اگر این بنگاه‌ها از تضامین ملکی برخوردار بودند، اصولاً نیازی به دریافت چنین مبالغی برای تأمین سرمایه در گردش نداشتند» .
💸 اما مشکل فقط توزیع ناعادلانه نیست. عباد می‌گوید بسیاری از این تسهیلات کلان «به شبکه بانکی بازپرداخت نمی‌شود و معوقات سنگینی ایجاد می‌کند؛ در حالی که افزایش سرمایه این شرکت‌های بزرگ به دلیل وجود ظرفیت‌های خالی متعدد در صنایع، لزوماً منجر به رشد تولید در کشور نمی‌شود» . به بیان دیگر، پول به شرکت‌هایی می‌رود که نه تنها آن را برنمی‌گردانند، بلکه ظرفیت خالی دارند و تولید را هم افزایش نمی‌دهند.
📉 نتیجهٔ این سیاست برای تولید و اشتغال ویرانگر بوده است. عباد تأکید می‌کند: «بخش اعظم اشتغال‌زایی پایدار و سهم عمده‌ای از تولید ناخالص داخلی کشور متعلق به بنگاه‌های کوچک و متوسط است» . اما همین بنگاه‌ها هستند که در صف آخر تسهیلات ایستاده‌اند.
🩸 این اقتصاددان هم بیماری را تشخیص داده است، ولی نمی داند که داروی آن قطع اقتصاد نئولیبرالیستی- رانتی و برپایی یک اقتصاد ملی و تولیدی است.