تلاش غرب برای جدا کردن آسیای مرکزی از روسیه
پراودا:
غرب در تلاش برای جدا کردن آسیای مرکزی از روسیه، تمرکز خود را بر پروژههای حملونقل گذاشته است. پس از قزاقستان، ازبکستان نیز به پروژه مسیر ترانسکاسپین پیوسته است. پس از حمایت واشنگتن از طرح صادرات گاز ترکمنستان به اروپا، تلاشهای دیپلماتیک برای نفوذ در عشقآباد افزایش یافته است. نخبگان سرمایهداری با شناخت اهمیت مسیرهای حملونقل بهعنوان رگهای حیاتی اقتصاد، تلاش میکنند با کنترل این مسیرها نفوذ خود را در مناطق کلیدی افزایش دهند. پروژه ترانسکاسپین نمونهای از این استراتژی است که با هدف هدایت بارهای چین و آسیای مرکزی به دور از روسیه طراحی شده است و ترکیه و آذربایجان بهعنوان نقاط انتقالی آن عمل میکنند. قزاقستان بیشترین حمایت را به این طرح میکند و حجم حملونقل باری آن در این مسیر در سال گذشته ۶۲ درصد افزایش یافته.
ازبکستان نیز به پیروی از قزاقستان، با برگزاری مذاکرات با ترکیه و آذربایجان، همکاریهای خود را در این پروژه گسترش داده است. وزرای امور خارجه، اقتصاد و حملونقل این سه کشور بر تقویت ارتباطات حملونقلی و توسعه ظرفیتهای مسیر تأکید کردهاند. در دیدارهای اخیر، برنامههایی برای توسعه بنادر و راهآهن مرتبط و دیجیتالی کردن روندهای گمرکی مطرح شده است. همچنین توافقاتی برای همکاری در ایجاد ناوگان کشتیرانی در دریای خزر بین آذربایجان و ازبکستان وجود دارد.
ترکمنستان با ذخایر غنی هیدروکربنی خود نیز توجه سرمایهگذاران غربی را جلب کرده است. پروژه ساخت خط لوله گاز ترانسکاسپین با حمایت آمریکا و برنامهریزی برای صادرات گاز به اروپا، زمینه همکاری نزدیکتر عشقآباد با اتحادیه اروپا و ترکیه را فراهم کرده است. توافقهای مبادلهای گاز بین ترکمنستان و ترکیه گامی نخست برای تحقق این هدف است. این روندها نشاندهنده تلاش غرب برای کاهش نفوذ روسیه در آسیای مرکزی و گسترش حضور خود در این منطقه است.