جاهطلبی آمریکا در قفقاز؛ سفر ونس چه معنایی برای روسیه و ایران دارد؟
⚠️
سفر جیدی ونس به ارمنستان و آذربایجان یک پیام روشن داشت: واشنگتن به دنبال نفوذ دائمی در قفقاز جنوبی است. پروژه TRIPP (کریدور ترامپ) بهانه این حضور تازه است.
🎁 هدایای آمریکایی
ارمنستان ابررایانههای انویدیا، سامانههای هوش مصنوعی، پهپاد و پدافند هوایی دریافت میکند. آذربایجان شناورهای گشتی و ۱۷۵ میلیون دلار سرمایهگذاری در TRIPP خواهد دید. هدف: خروج منطقه از انحصار نفوذ روسیه و ایران.
⚔️واکنش مسکو
پسکوف با دیپلماسی گفت: «ارمنستان و آذربایجان حق دارند سیاست خارجی خود را تعیین کنند.» اما پشت این اظهارات، نگرانی عمیق مسکو از کاهش نفوذش در قفقاز پنهان است.
اهرمهای فشار روسیه
🔹 انرژی: توقف تعمیرات شبکه گاز (متعلق به گازپروم)، نیروگاههای تأمینکننده ۴۰٪ برق را از مدار خارج میکند.
🔹 اتم: قطع سوخت نیروگاه متسامور (۳۰٪ برق). پروژههای اتمی آمریکا ۱۰ سال دیگر راهاندازی میشوند.
🔹 راهآهن: شبکه راهآهن ارمنستان تا ۲۰۳۸ در اختیار RZD روسیه است. توقف قطارها، حملونقل داخلی را فلج میکند.
🔹 مرزها: تنها راه زمینی ارمنستان به جهان از طریق گرجستان و روسیه (ورخنی لارس) میگذرد.
⚔️ گزینههای ایران
ولایتی این کریدور را «خفقان ژئوپلیتیکی» خوانده: «با روسیه یا بدون آن، ایران این ابتکار را خنثی خواهد کرد.» نگرانی اصلی: کریدور از سیونیک (مرز ایران) میگذرد.
تهران کارتهای قدرتمندی دارد: بیثباتسازی سیونیک از طریق گروههای نیابتی، مسدود کردن مسیرهای ترانزیتی به روی ارمنستان، فشار بر پروژه پیش از تکمیل.
⚠️ آسیبپذیری آمریکا؛ زمان
اگر تا ۲۰۲۸ دولت بعدی آمریکا تمرکز خود را به تایوان معطوف کند، ارمنستان با کریدوری نیمهکاره، همسایگان خشمگین و روابط تیره با روسیه تنها میماند.
کریدورها و اهرمهای فشار، مرزهای تازهای را در این منطقه تعریف میکنند. سرنوشت این بازی پیچیده را صبر و تدبیر بازیگران تعیین خواهد کرد.