جدال درونی بورژوازی انگلی؛ شریکان پنهان بحران؛ نقدی بر روایت جهانگیری و رقبایش

📊

اظهارات اسحاق جهانگیری در اقتصادنیوز امروز، تصویری روشن از شکاف‌های درونی طبقه حاکم و لایه‌های گوناگون بورژوازی در ایران است؛ شکافی که امروز بیش از هر زمان دیگری به سطح آمده است. 🧩

🔹 بورژوازی بوروکراتیک و مالی؛ متهم‌سازی از بالا
جهانگیری، به‌عنوان نماینده شاخص بورژوازی بوروکراتیک و مالی، از «جریانی مخالف توسعه» سخن می‌گوید؛ جریانی که به‌زعم او از رفاه عمومی هراس دارد و وضعیت «نه جنگ، نه صلح» را به کشور تحمیل کرده است. در این روایت، اقتصاد ایران نه به‌دلیل ناتوانی ساختاری دولت‌های تکنوکرات و سیاستی کلان نئولیبرالیستی، بلکه به‌سبب مداخله و سلطه بورژوازی تجاری و نظامی از حرکت ایستاده است. ⚙️💰
این لایه از بورژوازی، با تکیه بر گفتمان توسعه، اصلاحات اقتصادی و ادغام در اقتصاد جهانی، می‌کوشد بن‌بست کنونی را محصول سیاست‌های امنیتی و ماجراجویانه معرفی کند. جهانگیری با هشدار «هیچ‌کس نمی‌داند برای آینده چه باید بکند»، درواقع ناکارآمدی نظم موجود را به رقیب درون‌طبقاتی خود نسبت می‌دهد. 📉🔒

این درست است که بورژوازی تجاری و نظامی، که پایگاه اجتماعی‌اش در میان مذهبیان میانه و لایه‌های پایین‌تر جامعه قرار دارد، به‌دنبال رفاه لایه‌های بالایی و میانی جامعه‌ای نیست که از نگاه آنان «رفاه‌طلب»، «غرب‌گرا» و بی‌اعتنا به ارزش‌های مذهبی معرفی می‌شوند. 🕌🛒
اما جهانگیری در روایت خود اشاره نمی‌کند که لایه‌های بورژوازی انگلی و بوروکراتیکی که او به آن‌ها وابسته است نیز دغدغه‌ای برای کاهش شکاف طبقاتی عظیم ندارند. واقعیت این است که تمامی لایه‌های بورژوازی انگلی—چه تجاری و نظامی، چه بوروکراتیک و مالی—در پیامدهای شرایط ناگوار اقتصاد نئولیبرالی و رانتی شریک‌اند و هر یک به‌نحوی از این ساختار بهره‌مند می‌شوند.
در چنین چارچوبی، نزاع امروز نه صرفاً جدال سیاسی، بلکه کشمکش درونی میان بخش‌های مختلف بورژوازی است؛ کشمکشی که در آن هر لایه می‌کوشد دیگری را مسئول بحران معیشت و آینده مبهم جامعه معرفی کند. ⚔️📌