جهان در مسیر نادرست توسعه پایدار
–
گزارش تازه سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD) تصویری نگرانکننده از وضعیت کنونی جهان ترسیم میکند. طبق این گزارش، بشریت نهتنها از اهداف توسعه پایدار ۲۰۳۰ دور مانده، بلکه نابرابری، بیاعتمادی و بیثباتی اقتصادی نیز بهطور بیسابقهای افزایش یافته است.
UNCTAD تأکید میکند که پیامدهای همهگیری کووید-۱۹، تحولات ژئوپولیتیکی، تغییرات اقلیمی، بحران انرژی و انقلاب فناوریهای نو، همگی دستیابی به ۱۷ هدف توسعه پایدار را با تهدید جدی روبهرو کردهاند. آمارها نشان میدهد که در پنجاه سال گذشته، ۶۹٪ از قربانیان فجایع اقلیمی در فقیرترین کشورهای جهان ، جایی که ظرفیت سازگاری با بحرانها پایین است جان باختهاند.
بر اساس این ارزیابی، تنها ۱۷٪ از اهداف تعیینشده تا سال ۲۰۳۰ تحقق خواهند یافت. نرخ بهره بالا، تورم جهانی، جنگها و تمرکز بیسابقه ثروت در دستان اقلیت کوچک، مانع پیشرفت عدالت اقتصادی شدهاند. نیمی از مردم کره زمین هنوز تنها هفت درصد از درآمد جهانی را در اختیار دارند؛ در حالی که ده درصد ثروتمندترین افراد، ۴۸ درصد از تولید ناخالص داخلی آمریکا را در دست دارند.
بسیاری از کشورهای آفریقایی و درحالتوسعه همچنان به صادرات مواد خام وابستهاند و این وابستگی تاریخی، اقتصاد آنان را آسیبپذیر و کمدرآمد نگه میدارد. فقط شرق و جنوب شرق آسیا با کشورهایی چون چین، هند و اندونزی توانستهاند ساختار تولیدی خود را متنوع و دانشبنیان کنند.
وابستگی بیش از حد به صادرات مواد اولیه موجب شده دوسوم کشورهای درحالتوسعه نتوانند به سوی صنعتیشدن واقعی حرکت کنند. این وضعیت نهتنها مانع رشد پایدار و ایجاد اشتغال مولد است، بلکه در شرایط بحرانهای جهانی، مردم این کشورها را در برابر نوسانات قیمت و بیثباتی اقتصادی بیدفاع میگذارد.
جمهوری اسلامی در طول نزدیک به پنجاه سال، با وجود درآمدهای کلان حاصل از فروش نفت و گاز، فرصت تاریخی و استثنایی برای صنعتیسازی کشور را از دست داد.