حزب توده ایران و راه رشد غیرسرمایهداری پس از انقلاب
🏭
دلیل اینکه حزب توده ایران هوادار راه رشد غیرسرمایهداری بود، این است که این راه، به دلیل سرشت خود، در خدمت منافع رنجبران است. پس از پیروزی انقلاب بهمن، بخش بزرگی از نیروهای مذهبی خود را هوادار عدالت اجتماعی میدانستند. حزب توده ایران پیوسته میگفت که پیروزی انقلاب ملی و دموکراتیک وابسته به گزینش راه رشد اقتصادی مستقل و غیرسرمایهداری میباشد. بخش بزرگی از اصلهای اقتصادی قانون اساسی پس از انقلاب از دیدگاههای حزب توده ایران الهام گرفته شده بود.
📜 پلنوم هفدهم حزب خواهان یک خط اقتصادی غیرسرمایهداری بود و هشدار میداد که دستیابی به استقلال اقتصادی بدون یک بخش دولتی و بخش تعاونی گسترده، شدنی نیست. «تنها سمتگیری در راه رشد غیرسرمایهداری، یعنی پایهریزی اقتصاد مردمی، اقتصادی که هدفش برقراری عدالت اجتماعی، پایان بخشیدن به سلطه غارتگرانه بزرگمالکان و کلانسرمایهداران از یک سو و گسترش و پیشرفت همهجانبه اقتصاد کشور در جهت رسیدن به حداکثر خودکفایی و تامین رفاه اجتماعی از سوی دیگر است، میتواند تیرهبختیهای حاکم در جامعه کنونی ما را ریشهکن سازد.»
🏛️ حزب توده ایران خواستار سازماندهی دموکراتیک بخش دولتی اقتصاد، در کنار بخش تعاونی و خصوصی بود و آن را «نظام اقتصادی با خصلت ملی-دموکراتیک» ارزیابی میکرد که میتوانست فرمانروایی مردم را بیمه کرده و استقلال سیاسی و اقتصادی کشور را استوار کند. به باور حزب، شرط پیروزی انقلاب، فرارویی از دگرگونیهای سیاسی به جابجایی طبقاتی بود. در این راه، حاکمیت سیاسی در دست نیروهای پیشرو میبایست برای پایهگذاری راه رشد غیرسرمایهداری بهرهجویی میشد.