خودروهای برقی و برتری چین در زنجیره ارزش
اتحادیه اروپا با هدف کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، برنامهای بلندپروازانه برای حذف تدریجی خودروهای سنتی و جایگزینی آنها با خودروهای برقی آغاز کرده است. اما این سیاست، بدون ارزیابی دقیق زیرساختهای لازم مانند ظرفیت شبکه برق، تأمین مواد اولیه و مدیریت بازیافت، در حال اجراست.
در حالی که اروپا بر روی مدلهای لوکس و گرانقیمت تمرکز دارد، چین از سال ۲۰۰۹ با اجرای «برنامه تعدیل و احیای صنعت خودرو» مسیر متفاوتی را در پیش گرفت. این کشور ابتدا زنجیره ارزش باتریها را ایجاد کرد، از استخراج نیکل، کبالت و لیتیوم تا توسعه فناوری نسل جدید باتریهای سدیمی که ارزانتر و کمآلایندهتر از باتریهای لیتیومی هستند.
امروزه باتریها حدود ۴۰٪ از هزینه یک خودروی برقی را تشکیل میدهند و ۴۰٪ دیگر مربوط به نرمافزار و سیستمهای کنترلی است. چین در هر دو بخش پیشتاز است. شرکت BYD توانسته است از نظر سهم بازار جهانی، حتی از تسلا پیشی بگیرد و در اروپا نیز به بزرگترین فروشنده خودرو برقی تبدیل شود.
برتری چین فقط در فناوری و مقیاس تولید نیست، بلکه در رقابت شدید داخلی و حضور دهها تولیدکننده مستقل ریشه دارد. این ساختار مانع شکلگیری انحصار میشود و نوآوری را تسریع میکند. در مقابل، بازار اروپا و آمریکا زیر سلطه چند شرکت بزرگ است که به دلیل منافع مشترک، رقابت واقعی را محدود کردهاند.
علاوه بر این، چین در بخش بازیافت نیز پیشروست؛ حدود نیمی از ظرفیت بازیافت باتری جهان در سال ۲۰۲۱ در این کشور متمرکز بود. این مزیت نهتنها هزینهها را کاهش میدهد بلکه پایداری زیستمحیطی را تضمین میکند.
اروپا برای رقابت، نیازمند بازنگری اساسی در سیاستهای صنعتی خود و ایجاد زنجیره ارزش کامل است، وگرنه در این میدان نیز مانند انرژی خورشیدی، میدان را به رقیب شرقی واگذار خواهد کرد.