سبزشویی: نیرنگهای محیطزیستی در دوران سرمایهداری نئولیبرال
سبزشویی (Greenwashing) یک مفهوم شناختهشده نوینی است که به نمادهای نادرست یا گمراهکننده که از سوی سیاستمداران و یا شرکتها برای پاسبانی از محیط زیست و پایداری بوم زیستی پخش میشود گفته میشود. بسیاری از دولتها و گروهها از استراتژیهای «نمایشی» سبز برای نشان دادن سبزاندیشی و کنشهای دروغ محیط زیستی خود سود میجویند. فرایندهای پنهانسازی روابط اجتماعی و بومشناختی با سبزشویی، برای سرمایهداری امروزی بسیار برجسته است. خُردهگیری از سبزاندیشی فراتر از این دروغ میرود و گستردهتر به سرمایهداری «سبز» و رویش سبز و پایدار میپردازد.
بحران انرژی ۲۰۲۲/۲۳ بهای گاز و نفت را افزایش داد اگر چه انحصارهای نفتی سودهای بیکرانی برده اند. روزنامه گاردین نشان داد که در هشت روز پیش از همگانی شدن سود ۷ میلیارد پوندی BP برای سهماهه دوم سال ۲۰۲۲، این شرکت ۵۷۰ هزار پوند برای سبزشویی تنها در اینستاگرام و فیسبوک به کار برد.
انحصارهای انرژی با شیپور و کرنا کنشهای کوچک نمادین که در برابر فروش سرچشمههای فسیلی انرژی بیاندازه ناچیز است را بزرگ نشان میدهند. با کاربرد واژهها و عکسهای سبز آنها خود را با محیط زیست و طبیعت پیوند میزنند. سبزشویان تنها بزهکارانی که خود را دوستدار محیط زیست مینمایانند و یا کسانی که به روی سبزگرایی مردم موج سواری میکنند نیستند. برخیها بر این باور هستند که بحرانهای زیستمحیطی با دگرگونی بازارها به بازارهای سبز و مصرف سبز حل خواهد شد. همه اینها فرایندهایی هستند که به سبزاندیشی نئولیبرالیسم میپردازد بدون آنکه خواهان دگرگونی روابط قدرت و روابط نابرابر اجتماعی باشد.
در اقتصادهای سرمایهداری نئولیبرال، سبزسازی برای فروش کالا انجام میشود، یعنی تلاشی است برای باوراندن ما در بارهی این که این کالاهایی که میخرید با شیوه سبز و با ارجمندی زیستمحیطی و اجتماعی تولید شده و فروخته میشود.