سرمایه مرام ندارد؛ چرا اقتصاد ایران به قمارخانه بدل شد؟
📌
اتفاقی که در اقتصاد ایران رخ داده، تأییدی زنده بر یکی از بنیادیترین اصول مارکسیسم است:
سرمایه هیچ عقیدهای ندارد؛ تنها منطق آن انباشت و حداکثرسازی سود است.
تحلیلهای رسمی نیز نشان میدهند که چرا سرمایه از بخش مولد فرار کرده و به سمت بازارهای غیرمولد مانند ارز، طلا، مسکن و سفتهبازی سرازیر میشود.
🔻 سرمایه به دنبال سود بالاتر فرار میکند
سرمایه مانند آب است؛ به مسیری میرود که بیشترین سود را داشته باشد.
وقتی ساختار رانتی و ب و روکراتیک، تولید را با موانع سنگین (تحریم، بروکراسی، مالیات، بیثباتی) خفه میکند اما بازارهای دلالی را آزاد، امن و سودآور نگه میدارد، طبیعی است که سرمایه تولید را رها میکند و به سمت رانت و سوداگری میدود.
🔻 دشمن اصلی: ساختار رانتی-دولتی
طبقات مسلط امروز، همان بورژوازی کمپرادور و بورژوازی بوروکراتیکاند؛
گروههایی که قدرت سیاسی و اقتصادی را در انحصار گرفتهاند و نه از تولید، بلکه از رانت، رابطه و انحصار سود میبرند.
این طبقه هرگونه اصلاح واقعی را که منافعش را تهدید کند بلوکه میکند.
🔻 توهم نسخه نئولیبرالی
پیشنهادهایی مثل «مقرراتزدایی» و «بازار رقابتی»، آنگونه که وحید شقاقی شهری اقتصاددان در گفتگو با اقتصادنیوز پیشنهاد می کند، در چنین ساختاری فقط راه را برای چپاول آزادتر باز میکند.
آزادسازی بازار در اقتصادی رانتی، تولید را نجات نمیدهد؛ تنها ابزار قانونی جدیدی برای سلطه الیگارشی فراهم میکند.
نتیجه؟ تبدیل اقتصاد ملی به یک کازینوی بزرگ برای اقلیت قدرتمند.