فساد، رانت و بورژوازی در قدرت: وقتی دزد، دزدگیر میشود
🏛️
🔴 فساد ساختاری
به گزارش اقتصاد نیوز رئیس قوه قضائیه، تصویری از گستردگی و زنجیرهای بودن فساد در جمهوری اسلامی ارائه میکند. او میگوید فساد میتواند از حوزه اخلاقی به اقتصاد و سپس سیاست، امنیت و فرهنگ سرایت کند و بیش از ۲۰۰ منشأ فساد شناسایی شده است. از بانکهای خصوصی و کارتهای بازرگانی تا زمینخواری، تغییر کاربری، گمرک، تخصیص ارز و ورود و خروج کالا، مجموعهای از گلوگاههای فسادزا مطرح شدهاند.
🧾 دزدگیر شدنِ یکی از سران
وقتی رئیس قوه قضائیه یکی از چهرههای بلندپایهای که سالها در ساختار قدرت حضور داشته، از مبارزه با فساد سخن میگوید، یک تناقض سیاسی آشکار شکل میگیرد: ساختاری که خود باید درباره عملکرد اقتصادیاش پاسخگو باشد، در جایگاه مبارزه با فساد قرار گرفته است. بنابراین مسئله را نمیتوان فقط به چند فرد متخلف محدود کرد؛ باید درباره ساختاری پرسید که امکان شکلگیری رانت و مصونیت را فراهم میکند.
💰 اقتصاد رانتی و خصوصیسازی
فساد گسترده رابطه مستقیمی با اقتصاد غیرشفاف رانتی و خصوصیسازیها دارد. هنگامی که منابع عمومی، زمین، ارز، اعتبارات بانکی، شرکتها و امتیازات اقتصادی در اختیار شبکههای نزدیک به قدرت قرار میگیرد، فساد یک استثنا نیست؛ بخشی از سازوکار اقتصادی و توزیع ثروت است.
⚖️ برخورد با افراد
محاکمه چند وزیر یا مدیر، هرچند ضروری باشد، بهتنهایی ریشه فساد را از بین نمیبرد. اگر همان مناسباتی که رانت تولید میکنند باقی بمانند، افراد دیگری جای افراد قبلی را خواهند گرفت و چرخه فساد ادامه پیدا خواهد کرد.
🔴 بورژوازی در قدرت
مسئله اساسی، شکلگیری و تثبیت یک بورژوازی انگلی در پیوند با ساختار قدرت است؛ گروههایی که ثروت و موقعیت اقتصادی آنان از دسترسی به قدرت، امتیاز، انحصار، منابع عمومی و روابط سیاسی تغذیه میشود. تنها با برکناری این بورژوازی انگلی از مراکز قدرت و اقتصادی میتوان به مبارزه جدی و پایدار با فساد امیدوار بود.