نئولیبرالیسم و اقتصاد رانتی جمهوری اسلامی، کارگر را قربانی می‌کند
⚠️
🚧 اقتصادنیوز می نویسد که مسئله نیروی انسانی مازاد در دو خودروساز بزرگ حاد شده است. در سال ۱۴۰۰ مجموع کارکنان در مجموعه اصلی و شرکت‌های تابعه ایران‌خودرو و سایپا ۹۹ هزار و ۵۰۰ نفر بود. در سال ۱۴۰۵ تعداد کارکنان سایپا به کمتر از ۴۵ هزار نفر رسید. در ایران‌خودرو نیز تعداد کارکنان گروه از ۶۶ هزار نفر به ۶۱ هزار و ۵۰۰ نفر در ۱۴۰۴ رسید.
⚖️گزارش اقتصادنیوز، مسئله را در قالب «نیروی انسانی مازاد» و «بهره‌وری پایین» می‌بیند و راه‌حل را در کوچک‌کردن ساختار سازمانی جست‌وجو می‌کند. اما مسئله اصلی، نه مازاد بودن کارگر، بلکه اقتصاد نئولیبرالیستی-رانتی حاکم بر کشور است که تولید را به حاشیه رانده و کارگر را به هزینه‌ای برای حذف دگرگون کرده است.
🏭 به‌جای تولید، کارگر را کنار می‌گذارند
نکته کلیدی این است که در اقتصاد نئولیبرالیستی-رانتی، تولید—حتی در سطح مونتاژ—به حاشیه رانده می‌شود و در عوض، سود از مسیر رانت، سپرده بانکی، زمین و دارایی غیرمنقول ساخته می‌شود. در چنین اقتصادی، کارگر نه سرمایه اصلی، بلکه هزینه‌ای برای حذف است. به‌جای آنکه خودروساز با افزایش تولید، بهبود کیفیت و گسترش زنجیره تأمین، ظرفیت اشتغال را بالا ببرد و بهره‌وری را از مسیر تولید واقعی افزایش دهد، مسیر آسان‌تر را برمی‌گزیند: کنار گذاشتن کارگر.
✊ راه نجات، تولید است، نه حذف کارگر
اقتصاد ایران تنها در صورتی نجات می‌یابد که بر پایه تولید بنا شود، نه رانت. بدون چنین شرایطی، هر برنامه‌ای برای «اصلاح ساختار» تنها به گسترش فقر و ناامنی می‌انجامد. کارگرانی که سال‌ها در خط تولید و در بخش‌های خدماتی جان کندند، امروز نه امنیت شغلی دارند، نه چشم‌انداز روشنی برای بازنشستگی. راه نجات خودروسازی ایران، نه کوچک‌کردن ساختار به بهای حذف کارگر، بلکه بازگرداندن تولید به مرکز اقتصاد، بهبود شرایط کار، و دادن نقش واقعی به کارگر در اداره بنگاه است.