نخست‌وزیر پیشین پاکستان: جهان چندقطبی، چالش‌ها و فرصت‌های تازه
🌍
انور الحق کاکر، نخست‌وزیر پیشین پاکستان، تصویری روشن از جایگاه پاکستان در نظم جهانیِ در حال تغییر ارائه می‌دهد. کشوری که میان شرق و غرب، منافع ملی و اصول ایدئولوژیک خود در نوسان است.
کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) قلب تپندۀ روابط دو کشور است. کاکر می‌گوید: «این پروژه پرچمدار کل ابتکار کمربند و راه (BRI) است.» فاز نخست ساخت اولین نیروگاه خورشیدی پاکستان با ۱.۶ میلیون پنل. فاز دوم انتقال صنایع چینی به پاکستان. شرکت‌های داروسازی، نساجی و فناوری اطلاعات در راهند. پیش‌تر نیز شرکت‌هایی مانند اوپو ۲۹ کارخانۀ تولید موبایل در پاکستان راه‌اندازی کرده‌اند. «این یعنی اشتغال، سرمایه‌گذاری و تحول اقتصادی.»
آمریکا؛ دلتنگی برای «مدیر» جهانی
کاکر با صراحت از نقش سنتی آمریکا می‌گوید: «پاکستان در جنگ سرد در کنار جهان آزاد و بلوک سرمایه‌داری ایستاد.» اما امروز جهان تغییر کرده است. او توسعۀ چندقطبی را «چالش‌برانگیز» توصیف می‌کند، نه صرفاً مثبت. «پس از جنگ جهانی دوم، آمریکا نقش ناظر جهانی و مدیر بحران‌ها را داشت. حالا در غیاب یک کشتی لنگرانداز، بحران‌های بزرگ بسیار مخاطره‌آمیز می‌شوند.»
🔄 چندقطبی شدن؛ تهدید یا فرصت؟
با وجود هشدارها، کاکر دریچۀ امیدی هم می‌گشاید: «کشورهای متوسط می‌توانند ائتلاف‌ها و مشارکت‌های تازه‌ای تعریف کنند. دورانداختن کلیشه‌ها و بازتعریف روابط دوجانبه، آیندۀ سیاست جهانی را شکل خواهد داد.» پاکستان این مسیر را آغاز کرده است: از توافق دفاعی راهبردی با عربستان گرفته تا پیوستن به «شورای صلح» دونالد ترامپ برای غزه.
🌍 جهان در حال گذار
پاکستانِ کاکر، کشوری است در میان طوفان تحولات جهانی: همکاری عمیق با چین، روابط پرچالش با آمریکا، ائتلاف با قدرت‌های منطقه‌ای و پایبندی به آرمان فلسطین. در جهانی که «مدیر» یگانه ندارد، کشوری چون پاکستان ناگزیر است همزمان بر چند صفحه شطرنج بازی کند؛ گاه با محاسبات واقع‌گرایانه، گاه با اصول ایدئولوژیک. آینده نشان خواهد داد که این ترکیب پیچیده به کجا خواهد انجامید.