هشتاد سال از تصمیم بمب اتمی ترومن: یادآوری، هشدار و مسئولیت انسانی
در روز ۲۵ ژوئیه، حدود ۱۰۰ نفر در میدان هیروشیما-ناگازاکی در پوتسدام-بابلزبرگ گرد هم آمدند تا یادآور شوند که ۸۰ سال پیش، در همین مکان، رئیسجمهور وقت آمریکا، هری ترومن، اجازه استفاده از بمب اتمی علیه ژاپن را صادر کرد.
اما چرا پوتسدام-بابلزبرگ؟ زیرا ترومن برای شرکت در کنفرانس سهجانبه پوتسدام، با استالین و چرچیل (که در ۲۸ ژوئیه جای خود را به اتلی داد) به این منطقه آمده بود. محل کنفرانس قصر سسیلیینهوف در پوتسدام بود، زیرا برلین ویران شده بود و در بابلزبرگ ویلاهایی امن مانند همان ویلای ترومن وجود داشت. در همین ایام، ترومن خبر موفقیتآمیز بودن آزمایش بمب اتمی در صحرای نوادا را دریافت کرد و در ۲۵ ژوئیه دستور استفاده از آن را داد.
اینکه بمبها در ۶ و ۹ اوت بر هیروشیما و ناگازاکی فرود آمدند، تصمیمی نظامی و وابسته به شرایط جوی و جغرافیایی بود. آسمان صاف هیروشیما امکان مستندسازی دقیق تأثیر بمب را فراهم کرد. سه روز بعد ناگازاکی هدف شد تا تأثیر موج بازتابی در منطقه کوهستانی نیز سنجیده شود.
چرچیل نیز در خاطرات خود از بمب به عنوان وسیلهای برای پایان سریع جنگ و حتی ابزاری در سیاست جهانی یاد کرده است. قربانیان هیروشیما و ناگازاکی – نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر کشته فوری و دهها هزار نفر قربانی پرتوها – در این تصمیمات جایی نداشتند.
امروز، حدود ۱۲۵۰۰ سلاح هستهای در جهان وجود دارد؛ ۹۰ درصد در دست آمریکا و روسیه. آلمان نیز میزبان برخی بمبهای آمریکایی است. برخی حتی خواهان سلاح اتمی آلمانی هستند.
همه اینها را میدانیم. اما چند نفر عمل میکنند؟ در ۲۵ ژوئیه تنها ۱۰۰ نفر مقابل ویلای ترومن ایستادند.