«پولداران فقیر»؛ پدیده جدید؛ فروپاشی طبقه متوسط در ایران

⚠️

📉 ورشکستگی اقتصادی جمهوری اسلامی فقط به فقیرترین لایه‌های جامعه ضربه نمی‌زند؛ یکی از پیامدهای مهم آن، فرسایش تدریجی موقعیت اقتصادی لایه‌های میانی است. علی سعدوندی اقتصاددان و متخصص سیاست‌گذاری اقتصاد کلان به اقتصادنیوز می گوید که گروهی که تا همین چند سال پیش خود را «متوسط» می‌دانستند، امروز ممکن است هنوز خانه، خودرو یا اندوخته‌ای داشته باشند، اما توان تأمین هزینه‌های جاری زندگی برایشان روزبه‌روز دشوارتر شود.
💸 پدیده «پولدار فقیر» دقیقاً از همین‌جا شکل می‌گیرد: دارایی وجود دارد، اما جریان نقدی کافی نیست. کارمند، بازنشسته، صاحب‌خانه یا حتی فردی با خودرو ممکن است در ظاهر فقیر نباشد، ولی تورم و کاهش قدرت خرید، امکان پرداخت هزینه‌های درمان، آموزش، تعمیرات، سفر و حتی برخی نیازهای ضروری را از او بگیرد.
🏚️ خطر اصلی برای لایه‌های میانی، سقوط تدریجی استاندارد زندگی است. خانواده ابتدا مصرف‌های غیرضروری را حذف می‌کند، سپس درمان، آموزش، تفریح و تعمیرات را به تعویق می‌اندازد و در نهایت ممکن است برای حفظ هزینه‌های ضروری، از پس‌انداز یا فروش دارایی استفاده کند. بنابراین، داشتن خانه یا خودرو لزوماً به معنای برخورداری از امنیت اقتصادی نیست.
📊 ریشه این وضعیت، به مجموعه‌ای از جنگ، تحریم، تورم، ناترازی بودجه و نظام بانکی و نااطمینانی اقتصادی بازمی‌گردد. نتیجه، کاهش تاب‌آوری خانوارهاست. حتی اگر هنوز آمار رسمی جدید و کامل در دسترس نباشد، نشانه مهم این است که درآمد واقعی و قدرت خرید بسیاری از خانوارها تحت فشار قرار گرفته است.
⚠️ اگر این روند ادامه پیدا کند، مرز میان «طبقه متوسط» و «گروه‌های کم‌درآمد» می‌تواند بیش از گذشته مبهم شود. مسئله فقط گسترش فقر نیست؛ مسئله، فرسایش آن بخش از جامعه است که زمانی با اتکا به درآمد ثابت، دارایی و پس‌انداز، خود را از سقوط به فقر مصون می‌دانست. بحران اقتصادی زمانی عمیق‌تر می‌شود که همین حاشیه امنیت نیز از میان برود.