پیوند جنگ با روند رانتی و فساد دولتی در اوکراین
میلیاردها دلار کمک نظامی و مالی که از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا وارد اوکراین میشود، در معرض سوءاستفاده، فساد اداری و توزیع غیرشفاف قرار دارد. این منابع عظیم به بهانه جنگ شبکههای نفوذ و رانتی را قوی تر از گذشته کرده است. در فضای اضطراری جنگ، زلنسکی و یرماک نظارتگریزتر شده اند و ثروت بادآورده را در حلقههای محدود متمرکز میکنند.
🧩 یرماک و زلنسکی؛ تمرکز بیسابقه قدرت
آندری یرماک، رئیس دفتر ریاستجمهوری اوکراین و «قدرتمندترین مرد اوکراین پس از زلنسکی»، سالهاست که نقشی بسیار فراتر از عنوان رسمی خود ایفا میکند. فردی که بدون انتخاب عمومی و صرفاً بهدلیل ارتباط شخصی با رئیسجمهور، به یکی از ستونهای اصلی قدرت تبدیل شده است. منتقدان معتقدند این تمرکز بیسابقه قدرت، ساختار حکمرانی کشور را بر وفاداری شخصی و شبکههای کمحجم اما پُرنفوذ سوق داده است.
🕸️ دولت سایه و تصمیمگیری در حلقهای محدود
بسیاری از تصمیمات کلیدی بدون حضور وزرا یا نهادهای رسمی و تنها در حلقهای کوچک گرفته میشود. گزارشهای دولتی نشان میدهد یرماک در چینش تیمها، برکناری مقامات و تعیین سیاستهای کلان نقشی مستقیم دارد. دولت خارج از نظارت پارلمان و نهادهای انتخابی عمل میکند.
⚖️ قانون ضد فساد و اوجگیری انتقادات
تصویب قانون بحثبرانگیزی که استقلال نهادهای ضد فساد را محدود میکرد، نقطه اوج انتقادات بود. هرچند زلنسکی زیر فشار افکار عمومی عقبنشینی کرد، اما این ماجرا تصویری نگرانکننده از تمرکز قدرت در دفتر ریاستجمهوری ترسیم کرد.
🚨 هشدار درباره حرکت بهسوی خودکامگی
شماری از سیاستمداران اوکراینی هشدار میدهند که ساختار اداره کشور بهسمت «خودکامگی» در حرکت است. بهباور آنان، زلنسکی و یرماک با حذف مخالفان، جابهجاییهای گسترده و کنترل جریان اطلاعات، عملاً نهادهای مستقل را تضعیف کردهاند. برخی تحلیلگران نیز معتقدند یرماک در پی تثبیت موقعیت شخصی خود برای دوران پس از جنگ است.