گرانی شیر، سقوط دستمزد و شکاف طبقاتی
📰
📈 خبر اول: کارگروه تنظیم بازار، قیمت هر کیلو شیر خام را با افزایش ۷٬۵۰۰ تومانی به ۶۸ هزار تومان رساند.
📉 خبر دوم: دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۶ افزایش متوسط ۳۵٪ حقوق کارکنان را پیشنهاد کرده، در حالی که تورم سالانه ۷۶.۸٪ و نقطهبهنقطه ۸۸.۷٪ است. اگر تورم ۸۰٪ بماند، این افزایش به معنای کاهش حدود ۲۵٪ قدرت خرید کارکنان دولت است.
🔍 اما این دو خبر جدا از هم نیستند. مسئله این نیست که دولت قیمت شیر خام را تعیین میکند. مسئله این است که وقتی قیمت شیر خام افزایش مییابد تا هزینه تولید و سود صنایع لبنی جبران شود، این هزینه به مصرفکننده منتقل میشود؛ اما دستمزد کارکنان — یعنی نیروی کار مولد و خدمات عمومی — متناسب با تورم بالا نمیرود. نتیجه این است که بار تورم بر دوش کارگر میافتد، نه سرمایه.
⚖️ شکاف طبقاتی: وقتی دستمزد حقیقی ۲۵٪ کاهش مییابد اما قیمت کالاهای اساسی ۱۲٪ بالا میرود، سفره کارگر کوچکتر و شکاف طبقاتی عمیقتر میشود. کاهش قدرت خرید، انگیزه و توان نیروی کار عادی را فرسوده میکند. کارکنانی که حقوقشان کفاف زندگی را نمیدهد، برای جبران به شغل دوم و فعالیتهای درآمدزای دیگر روی میآورند — یعنی نیروی کارشان مضاعف استثمار میشود — و زمان و انرژی کمتری برای کار اصلی خود دارند.
🏛 در نتیجه بهرهوری و کیفیت خدمات عمومی افت میکند و فشار کار بر دوش کارکنان باقیمانده بیشتر میشود. همزمان، مناسبات رانتی و روابط غیررسمی جای شایستگی و ضوابط قانونی را میگیرد؛ کسانی که به منابع و امتیازات غیررسمی دسترسی دارند موقعیت خود را حفظ میکنند و کارگران ساده که چنین دسترسی ندارند، بار سنگینتر را تحمل میکنند.
🔮 بدون اصلاح مناسبات رانتی، شایستهسالاری و نظارت، چرخه ناکارآمدی ادامه مییابد. و حقیقت این است که حاکمیت بورژوازی انگلی در جمهوری اسلامی نه توان و نه خواست اینکار را دارد.