گرانی کمرشکن میوه و خشکبار؛ شکاف طبقاتی و بیعدالتی اقتصادی در سایه دلالی و واردات
در ماههای اخیر، بازار میوه و خشکبار ایران با افزایش بیسابقه قیمتها مواجه شده است، بهطوری که بسیاری از اقلام اساسی و محبوب مانند موز و آجیل از دسترس قشر متوسط و کمدرآمد جامعه خارج شدهاند. قیمت موز به دلیل مجوز فروشی و دلالی به کیلویی ۱۵۰ هزار تومان رسیده است، در حالی که پیش از این با قیمت ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان عرضه میشد. این افزایش قیمت ناشی از نوسانات ارزی، دلالی و تغییر روش واردات از ارز دولتی به ارز نیمایی است. واردات موز سالانه ۶ تا ۸ میلیون دلار هزینه دارد، در حالی که این منابع مالی میتوانست برای توسعه کشاورزی داخلی و احداث گلخانهها استفاده شود.
از سوی دیگر، بازار آجیل و خشکبار نیز با افزایش قیمتهای سرسامآور مواجه شده است. قیمت پسته اکبری به کیلویی ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و فندق خام به کیلویی ۹۷۰ هزار تا ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش قیمتها ناشی از خشکسالی، کمآبی، صادرات بیرویه و افزایش هزینههای تولید و حملونقل است. نظارت ضعیف دولت و عدم حمایت کافی از تولیدکنندگان داخلی نیز به تشدید این بحران دامن زده است.
در این میان، قشر مرفه و متصل به نظام جمهوری اسلامی بدون توجه به گرانیهای کمرشکن، همچنان از میوهها و خشکبار گرانقیمت و وارداتی استفاده میکنند. این شکاف طبقاتی و بیعدالتی اقتصادی باعث نارضایتی گسترده در میان زحمتکشان و اقشار کمدرآمد شده است. دولت نه تنها نتوانسته است با سیاستهای کارآمد از تولیدکنندگان داخلی حمایت کند، بلکه با توزیع ناکافی و نامناسب کالاها، نتوانسته است قیمتها را کنترل کند. این وضعیت نشاندهنده یک بحران اقتصادی عمیق است که زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار داده و نیازمند به تغییرات اساسی در سیاستهای اقتصادی و توزیع عادلانهتر منابع است که در چارچوب نظام سرمایه داری- رانتی جمهوری اسلامی غیرممکن است.