گرانیِ نان و کالاهای اساسی؛ فاجعهای برای زحمتکشان، سودی برای سرمایهداران
افزایش تورم و گرانی روزافزون کالاهای اساسی در ایران، دولت جمهوری اسلامی را به جای اتخاذ سیاستهای حمایتی از طبقات محروم، بیش از پیش به سمت اجرای نسخههای نئولیبرالی و آزادسازی قیمتها سوق داده است. نمونهی روشن این روند را میتوان در ماجرای نان مشاهده کرد؛ کالایی که در سفرهی مردم جایگاهی حیاتی دارد.
امیر کرملو، سخنگوی اتحادیه نانوایان سنتی تهران اعلام کرده است که در گذشته چند نوع آرد با نرخهای متفاوت عرضه میشد، اما اکنون با مصوبهی جدید، تنها آرد دولتی و آزاد در دسترس است. به این ترتیب اگر نانوایی از آرد آزاد استفاده کند، قیمت نان آن واحد مستقیماً تابع عرضه و تقاضا خواهد بود. این سخنان آشکارا نشان میدهد که دولت عملاً کنترل قیمت نان را کنار گذاشته و مکانیزم بازار آزاد را جایگزین کرده است.
دولت حتی پا را فراتر گذاشته و یارانهای که پیشتر به نانوایان میپرداخت حذف کرده است. بر اساس دستور جدید، ۴۰ درصد هزینهها به قیمت نان اضافه شده و سپس یارانه به شکل مستقیم به مردم پرداخت میشود. این روش نه تنها باعث افزایش قیمتها شده بلکه فشار مضاعفی بر مصرفکنندگان به ویژه اقشار کمدرآمد وارد میکند.
بر اساس همین تصمیمات، قیمت نان در ماههای اخیر به طور رسمی ۵۲ درصد افزایش یافته است. به گفتهی کرملو، هر کیلو نان بربری اکنون ۵۳۵۰ تومان، لواش ۱۴۰۰ تومان، تافتون ماشینی ۲ هزار تومان و تافتون سنتی ۲۳۰۰ تومان قیمتگذاری شده است. این در حالی است که طرح اولیه دولت، افزایش ۱۱۰ درصدی نرخ نان بود که تنها به دلیل مخالفت برخی نهادها کاهش یافت.