سخن روز شماره: ۵۰ (۱۸ مرداد ۱٣۹۷)

 

در روز گذشته (١٤ مرداد) محمد خاتمي، رئيس جمهور اصلاح طلب پیشین در جمع نمايندگان اصلاح طلب ادوار مجلس باري ديگر برنامه ١٥ ماده اي خود را با تغييراتي مطرح ساخت. هدف پیشنهاد حفظ نظام جمهوري اسلامي است كه به گفته ي او «از انقلاب برآمده» است. او اما نمي خواهد اين نوزاد انقلاب را با زنده كردن دستاوردهاي انقلاب حفظ كند. بلكه او می‌خواهد به این هدف با تداوم اجراي سياست اقتصادي اي دست یابد كه نوزاد انقلاب را با مرگ روبرو ساخته است.

خواست آزادي زندانيان سياسي و پايان دادن به «حصر» كه خاتمي طلب مي كند، خواستي به جا و شايسته است، اما كافي و جامع براي دفاع از سرشت مردمي- دمكراتيك و ملي انقلاب بزرگ بهمن ٥٧ مردم ميهن ما نيست. استه تيك ناشايستگي و ناهنجاری پيشنهاد ١٥ ماده اي خاتمي آن جا متبلور مي شود كه نسبت به اقتصاد سياسي اسلامي- امپرياليستي سكوت برقرار است. او درباره ي دستاورد انقلاب بهمن که هدف آن برپايي جامعه اي با رشد موزون و مداوم عدالت اجتماعي است، سخن نمي راند كه در اصل هاي اقتصادي در سطح قانون اساسي تثبيت شد و پامال منافع طبقات حاكم رانت خوار كنوني گشته است كه دستگاه ولايت فقيه نماينده و سود بر آن است و دستِ ريزه و كلان خواران ديگر را نيز برای غارت باز گذاشته است.

اقتصاد اسلامي- امپرياليستي نئوليبرال حاكم، اقتصاد ضد مردمي و ضد ملي وارداتی كه علت علّي نابساماني و بحران فزاينده ي اقتصادي- اجتماعي- فرهنگي در ايران است، در سخنان و پيشنهاد ١٥ ماده اي خاتمي جايي ندارد.

او در این باره سکوت می‌کند که «اقتصاد اسلامی» با پیامدهای فاجعه آمیز آن برای زحمتکشان یدی و فکری میهن ما که زنان اولین قربانیان آن هستند، توسط سازمان های مالی امپریالیستی دیکته شده است و رژیم دیکتاتوری ولایی آن را با «حکم حکومتی» غیرقانونی خود در سال ۱۳۸۵ به برنامه رسمی همه ی دولت های نظام سرمای داری بدل ساخته است.

خاتمی که به نابسامانی زندگی توده های مردم اذعان و اعتراف دارد، در این باره سکوت می‌کند که برنامه خصوصی سازی و حراج ثروت‌های مردم و ملی دستور صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی به حاکمان ارتجاعی کنونی است که پیامد آن وابستگی نو استعماری به اقتصاد جهانی امپریالیستی است که ضربه پذیری کنونی اقتصاد ایران را موجب شده است؛

خاتمی سکوت می‌کند که نابودی حقوق زحمتکشان در برخورداری از قراردادهای رسمی و جمعی، رشد ۵۰ درصدی فقر مطلق را در ایران موجب شده است که رسول خضری، نماینده مجلی کنونی به آن اعتراف دارد؛ و بسیاری نکته ی دیگر که با سکوت برگذار می شود که افشاگر ناهنجاری استه تیک ژست دمکرات مآب محمد خاتمی اصلاح طلب در پیشنهاد ۱۵ ماده‌ای اوست.

 

بر اين پايه است كه برنامه ١٥ ماده اي پيشنهاد شده تنها به بررسي  در سطح غلطيده اي نزول مي كند كه تنها مي تواند به اين نتيجه غير مستدل فرارويد كه گويا با حل مساله ي «خودي و غيرخودي» و يك سري نكته ها در اين سطح، روند انقلابي در جريان و يورش توده هاي مردم به مواضع دشمن طبقاتي پايان خواهد يافت.

خاتمي با دفاع نيم بند از «ايجاد فضاي باز و امن و آزاد سياسي»، به دفاع از «حقوق ملت» نمي پردازد كه در اصل ٢٦ و ديگر اصل هاي مربوطه ی قانون اساسی تثبيت شده اند و پامال سلطه ي ارتجاع و مذهب ارتجاعي شده اند. او از حق فعاليت آزاد احزاب سياسي، در مركز آن حزب توده ايران و ديگر نيروهاي چپ دفاع نمي كند كه محك برقراري آزادي در ايران است. او از آزادي زنان براي برخورداري از حق تعيين سرنوشت خود دفاع نمي كند كه محك كيفيت آزادي در جامعه است.

او در اين بند و در بندهاي ديگر پيشنهاد خود (مانند تغيير نگاه رسانه هاي ملي، محدود كردن دايره غيرخودي، رفع محدوديت هاي بي جا در انتخابات، پايان دادن افراط و تندروي)، حفظ نظام را با حفظ شرايطي دنبال مي كند كه علت علّي بحران حاكم كنوني را در همه ي سطوح هستي اجتماعي مردم ميهن ما تشکیل می دهد. علت بحران اقتصادي- اجتماعي- فرهنگي- امنيتي و بحران در حفظ منافع ملي و تماميت ارضي كشور.

رئيس جمهور پيشين اذعان دارد كه مردم زير بار ستم اقتصادي و سياست «رياضت اقتصادي» گرفتارند و از اين رو بپاخواسته اند، اما راه حل اصلاح طلبانه اي كه مطرح مي سازد، كوچكترين اشاره اي به سياست اقتصادي حاكميت ندارد و راه حلي براي آن ارايه نمي دهد. «شنيدن اعتراض مردم»، تاييد «خطر جدي براي زندگي مردم»، تاييد «اعتراضات به حق» مردم وغيره به سطح ارايه ي پيشنهاد جايگزين براي سياست اقتصادي اسلامي- امپرياليستي فرانمي رويد. بلكه برعكس، با چماق ««فضاي پيچيده امروز» كه ساخته خود حاكمان است، تسليم «معترضان دلسوز» را به اين شرايط خواستار مي شود. او مي خواهد جنبش زحمتكشان يدي و فكري را براي تغيير شرايط فلج کرده و به تسليم وادارد.

گفته شد كه خواست آزادي زندانيان سياسي و پايان دادن به «حصر» كه خاتمي طلب مي كند، خواستي به جا و شايسته است، اما كافي و جامع نيست. استه تيك ناشايستگي و ناهنجاری اين خواست در پيشنهاد ١٥ ماده اي خاتمي آن جا متبلور مي شود كه نسبت به اقتصاد سياسي اسلامي- امپرياليستي سكوت برقرار است. اقتصاد ضد مردمي و ضد ملي اي كه علت علّي نابساماني و بحران فزاينده ي اقتصادي- اجتماعي- فرهنگي در ايران است.

 

 بايد به اصلاح طلبان و شخص خاتمي هشدار داد كه دستشان را در دست آخرين نخست وزير شاه نگذارند!

گذار از ديكتاتوري، بدون گذار از اقتصاد نئوليبرال، راه اصلاحات بنيادين را در ايران مي بندد. تحولات انقلابي توسط توده هاي زحمتكش و محروم در روند متين و هوشمندانه ي انقلابي تحقق خواهد يافت! اين نيازي تاريخي است. در اين امر ترديدي روا نيست.

اصلاح طلبان صادق مي توانند و بايد در اين رود اصلاح طلبانه ي بنيادين و مسالمت آميز توده ها نقشي سازنده ايفا سازند. به اين منظور مي توانند آن ها با پذيرش نيازها و خواست هاي به حق اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي توده ها، به مبارزه ي آنان بپوندند. به خواست پایان دادن به‌خصوصی سازی و آزاد سازی اقتصادی!

بايد خواستار گذار از ديكتاتوري و اقتصاد ضد مردمي و ضد ملي اسلامي شد كه ديكته شده توسط سازمان هاي مالي امپرياليستي از قبيل صندوق بين المللي پول و بانك جهاني است.

بايد با دفاع از «وحدت ملي» خواستار يك بحث و بررسي عمومي و آزاد درباره ي آينده ي اقتصادي- اجتماعي جامعه ايراني شد. حزب توده ايران به اين منظور برپايي جبهه متحد خلق را پيشنهاد مي كند كه با تنظيم چنين برنامه مردمي- دمكراتيك و ملي براي اقتصاد كشور، شرايط آزادي انتخاب را در جامعه براي مردم ايجاد می سازد.

سخن روز شماره: ۴۹ (۱۷ مرداد ۱٣۹۷)

 

ترامپ را دیوانه خواندند، و او را بی برنامه و هدف پنداشتند. او یک ملی گرای افراطی و نژادپرست و زن باز است، ولی همه ی این ارزیابی ها به معنای درک سیاست طبقاتی ترامپ و طبقات حاکم امپریالیسم آمریکا نیست! پاسخ وزیر دفاع این کشور به اعتراض ها به سیاست تحریم اقتصادی و برنامه ی تجاوز نظامی امپریالیسم به ایران، اجازه می دهد، سرشت برداشت‌های  سطحی گفته پیش را دریابیم.

همچنین سرشت جنگ زرگری ای را دریابیم که در روزها و هفته‌های اخیر میان خامنه ای و روحانی از یک سو و ترامپ و دیگران از سوی دیگر جریان داشت، تازمینه ی آغاز مذاکرات میان دو کشور را ایجاد سازد. مذاکرات در همین روزها در کشور سومی میان فرستادگان دو طرف آغاز شد و یا می شود. به این نکته بازمی گردم.

 

همان‌طور که در رسانه‌ها مطرح شد، وزیر دفاع آمریکا روز جمعه ی گذشته اعلام نمود که این کشور سیاست سقوط یا تغییر رژیم ایران را در پیش ندارد. این اظهارات آخرین سندی است که در تأیید این ارزیابی است که طبقات حاکم امپریالیسم آمریکا سیاست تحقق بخشیدن به هدف‌های اقتصادی- سیاسی- نظامی خود را دنبال می‌کنند و برای تحقق بخشیدن به آن در جهان به متحدانی نیاز دارند. متحدانی سر به راه و مجری برنامه‌های آن ها.

این اما به معنای نبرد بر سر سهم میان متحدان نیست. نبرد میان آمریکا و حاکمان جمهوری اسلامی ایرانی و یا عربستانی و یا خانم مرکل آلمانی جای خود را در سهم خواهی داراست که نباید از آن به نتیجه‌گیری ذهنی پرداخت.داد.

به سخنی دیگر نمی توان رقابت و تناسب وابستگی متحدان را به یکدیگر، خارج از برنامه کلی نظام سرمایه داری جهانی شده ارزیابی نمود. خانم مرکل با سپردن تعهد برای ارتقای هزینه‌های نظامی در چارچوب سازمان تجاوزگر ناتو، که به معنای خریدن سلاح و ابزارهای نظامی از امپریالیسم آمریکا است، باید همان قدر به تغییر وضع تناسب بازرگانی میان آلمان و آمریکا تن دهد و تناسب وابستگی خود را به آمریکا تنظیم کند که جمهوری اسلامی حاکم بر ایران باید چنین کند. خرید صد میلیاردی سلاح توسط عربستان سعودی از امپریالیسم آمرکا در اولین دیدار با ترامپ و ولیعهد این کشور نمونه ی دیگری در این رابطه ی نواستعماری و استثمارگرانه است.

 

نظام سرمایه داری حاکم بر ایران که مجری برنامه ی اقتصادی دیکته شده توسط سازمان های مالی امپریالیستی است، برنامه‌ای که با حکم حکومتی غیرقانونی آیت الله خامنه ای در سال 1385 به برنامه رسمی دولت های ایران جمهوری اسلامی بدل شده است، نمونه‌ای از رژیمی را تشکیل می‌دهد که به متحد طبیعی سیاست اقتصادی- اجتماعی امپریالیسم تبدل شده است. چنین رژیم وابسته به اقتصاد جهانی امپریالیستی می‌تواند تنها بر سر سهم خود از غارت مردم ایران و ثروت‌های ملی کشور با امپریالیسم به مذاکره بنشیند.

خواست آمریکا که گویا می‌خواهد با فشار و تهدید تنها به محدود کردن رفتارهای تهدیدآمیز ایران دست یابد که وزیر دفاع این کشور در همان سخنان مطرح می سازد، به معنای خواست تسلیم بلاشرط رژیم دیکتاتوری ولایی است.

 

نامه ی هشدارآمیز گروهی از ایرانیان میهن دوست مقیم آمریکا به وزیر امور خارجه این کشور در هفته ی پیش (در توده‌ای ها انتشار یافت) مبنی بر دفاع از حق توده های مردم ایران برای تعیین سرنوشت خود و کشورشان، از اهمیت بزرگی برخوردار است و باید آن را ارج نهاد. مضمون این نامه که هدف حذف دیکتاتوری و باز و نوسازی خانه ی ویران شده ی همه ی ایرانیان را دنبال می‌کند که به دنبال سیاست ضد مردمی و ضد ملی رژیم ولایی به وظیفه ی همه ی میهن دوستان بدل شده است، گامی درست و روشنگرانه است.

این گام میهن دوستانه نشانی است بر احساس و درک مبارزان بر ضرورت تاریخی برپایی یک جبهه گسترده ی ضد دیکتاتوری و پایه ریزی برنامه برای اقتصادی ملی و مردمی- دمکراتیک برای نوسازی و رشد ترقی خواهانه ی ایران توسط همه ی مبارزان میهن دوست و در مرکز آن زحمتکشان یدی و فکری ایران.

برپایی چنین جبهه گسترده ی ضد دیکتاتوری را حزب توده ایران تنها اهرم موثر برای هدفی ارزیابی می‌کند که به نیاز تاریخی جامعه ی ایرانی بدل شده است. این نیاز هر روز بیش تر توسط گروه و محافل بیش تری شناخته و ضرورت مبارزه برای دستیابی به آن درک می شود. بدون برپایی چنین جبهه ی مردمی و میهنی، مذاکره با آمریکا توسط رژیم ولایی و دولت آن، به

معنای تعمیق وابستگی ایران به اقتصاد امپریالیستی و برنامه‌های جهانی تجاوزگرانه آن است.

سخن روز شماره: ۴۹ (۱۵ مرداد ۱٣۹۷)

 

«ميثم ١٢ ساله از شاگردان ممتاز مدرسه بود». به گزارش شهروند، ميثم در بعد از ظهر سه شنبه ١٩ تيرماه امسال با اين پيام كه «خودكشي عشق منه»، به دست جلاد فقر به «دار» آويخته شد.

خبر اين تراژدي كه در صفحه ي توده اي ها هم بازانتشار يافت، پرده از روي پيامدهاي بحران اقتصادي- اجتماعي اي برمي دارد كه آگاهانه و به دست حاكمان ديكتاتور و رئيس جمهورهاي آن به توده هاي ميليوني مردم ميهن ما تحميل مي گردد. از اين طريق تحميل مي گردد كه برنامه ي وارداتي «رياضت اقتصادي» را بر سرنوشت مردم ميهن ما مستولي ساخته اند.

برنامه اقتصاد سياسي ديكته شده توسط سرمايه ي مالي امپرياليستي عامل اصلي ايجاد فقر است، زيرا همان طور كه رفيق عزيز سيامك نيز در مقاله ي: اقتصاد نئوليبرالي كشور ما را نو مستعمره خواهد كرد، نشان مي دهد، انباشت سود و سرمايه براي ثروتمندان بدون ايجاد فقر براي توده ها ممكن نيست. نزول نسبي سود سرمایه در چرخه ي اقتصادي در نظام سرمايه داري دوران افول نمي تواند توسط این نظام جز با تحميل فقر به توده هاي ميليوني و ميلياردي در جهان جبران شود.

تكرار وضعي كه بر ايران حاكم است را مي توان در سطوح ديگري در تمام كشورهاي زير سلطه ي اقتصاد نئوليبرالي مشاهده نمود. براي نمونه به وضع فقر در برخي از كشورهاي سرمايه داري متروپل نظري بيافكنيم.

طبق گزارش اخير فيليب آلستون، گزارشگر ويژه ي سازمان ملل براي فقر و حقوق بشر در جهان به سي و هشتمين دوره ي ارگان مربوطه در ژنو در هفته ي گذشته (٢٢ ژوئن ٢٠١٨)، كه با اعتراض و تهديد نماينده ي ترامپ در شوراي امنيت هم روبرو شد، ٤٠ ميليون آمريكايي «در فقر» زندگي مي كنند. ٥ر١٨ ميليون از آن «دچار فقر شديد» هستند. ٣ر٥ ميليون آمريكايي «در شرايط زندگي مردم در كشورهاي جهان سوم زندگي مي كنند».

آمريكا در ميان گروه كشورهاي او اِ سه دِ  – سازمان همكاري اقتصادي و رشد -، داراي بالاترين سطح مرگ كودك است. داراي بالاترين سطح فقر جوانان است.

سياست رياضت اقتصادي براي مردم ايالات متحده آمريكا به ابزار كمكي براي انباشت سود و سرمايه در اين كشور از اين طريق تبديل شده است كه تنها در سال ٢٠١٧، ثروتمندان از تقليل ماليات ها برخوردار بودند كه بالغ بر يك و نيم بليون دلار بود. پرداخت اين هديه ي مالياتي از طريق صرفه جويي در هزينه براي خدمات اجتماعي عملي شد، آن طور كه در گزارش ذكر مي شود كه نماينده دولت آمريكا را به اعتراض و تهديد واداشت.

طبق اين گزارش، ١٤٠ ميليون از مردم آمريكا، يعتي قريب به شست درصد مردم اين كشور در شرايط نابساماني اجتماعي زندگي مي كنند (Prekär).

در چنين شرايط است كه شعار تظاهرات در ٧٠ شهر آمريكا، تنها در واشنگتن روز ٢٣ ژوئن ٢٠١٨ با شركت ٥٠ هزار نفر، شعار «مبارزه با فقر و نه يورش به فقرا» است كه بر روي پرده ها حمل مي شد.

نمونه اي ديگر. علت آتش سوزي وحشتناك در يونان در چند روز پيش، آن طور كه افشاگري هاي ماموران آتش نشاني برملا ساخت، اجراي همين سياست رياضت اقتصادي است. مامور آتش نشاني در كرتا، جزيره ي بزرگ يوناني افشا نمود كه در اين جزيره تنها دو هلكوپتر قديمي براي مبارزه با آتش وجود دارد. او اضافه كرد كه اگر در دو منطقه همزمان بايد به خاموش كردن آتش پرداخت، باید «به خدا پناه برد»! در شهر ديگر نزديك آتن كه ٣٠٠ هزار جمعيت دارد، ٩ ماشين آتش نشاني وجود دارد كه تنها نيمي از آن قابل استفاده است! آتش سوزي با «دار»زدن بيش از ٨٢ تن همراه شد.

در برابر اين وضع، بخش اعظم آخرين وديعه كشورهاي اروپايي به يونان بالغ بر ١٥ ميليارد يورو، براي بازپرداخت سود بانك هاي قرض دهنده مصرف شد: ١٣ ميليارد يورو!

به نمونه ي كشور آلمان كه ثروتمندترين دوران تاريخ خود را مي گذراند و ثروتمند ترين كشور در اتحاديه اروپاست بنگريم: «در حالي كه در سال ١٩٦٥ هر ٧٥ مين كودك نياز به دريافت كمك هاي اجتماعي داشت، امروز هر پنجمين كودك نيازمند چنين كمكي است. .. اكنون وضع چنين است كه هر كودكي كه در يك خانواده كم درآمد بزرگ مي شود، به احتمال ٧٠ درصد در بزرگ سالي دچار وضع نابسامان اجتماعي است. .. لااقل نيمي از مردم جمهوري فدرال آلمان در فقر و يا در وضع عدم امنيت اجتماعي زندگي مي كند.» (ورنر زپمان، آينده ي دزديده شده).

 

سرنوشت «كودكان كار»، «آدامس فروش ها»، «شيشه پاك كن ها» و «ميثم»هاي ديگر در ايران دور از سرنوشت كودكان در ايالات متحده و آلمان نيست. شرايط تحميل شده به همه ناشي از سياست اقتصادي به سود برنامه نئوليبرال خصوصي سازي و آزاد سازي اقتصادي است در تمام كشورهاي زير سلطه سرمايه مالي امپرياليستي. براي كشورهاي جهان سوم به ويژه ايران، وابستگي نواستعماري كشور عنصري فراتر از در كشورهاي متروپل سرمايه داري است.

 

با چنين ارزيابي از سياست ضد مردمي و ضد ملي حاكم بر ايران كه آن را رژيم ديكتاتوري ولايي «اسلامي» مي نامد، بايد خواست زحمتكشان ميهن ما را براي پايان دادن به خصوصي سازي و حراج ثروت هاي متعلق به مردم و نسل هاي آينده و همچنين پايان دادن به نابودي حقوق اجتماعي زحمتكشان يدي و فكري، مورد تاييد قرار داد و از آن دفاع نمود.

خواست پايان بخشيدن به سياست اقتصادي «اسلامي» بدون گذار از ديكتاتوري ولايي كه ضامن اجراي اقتصاد ديكته شده ي امپرياليستي است ممكن نخواهد بود. با توجه به اين نياز تاريخي مردم ميهن ما براي خروج از فقر و بي ساماني، بايد براي برپايي جبهه گسترده ي ضد ديكتاتوري كه حزب توده ايران خواستار آن است، با ديگر نيروهاي ضد ديكتاتوري كوشيد.

برنامه جايگزين مردمي- دمكراتيك و ملي براي اقتصاد «اسلامي» می تواند راه رشد اقتصادي اجتماعي آينده را ترسيم و به پرچم مبارزه ی توده های جان به لب رسیده برای تحقق بخشیدن به «آزادي، ميوه شيرين عدالت اجتماعي  بدل شود» که خواست توده های میلیونی مردم میهن ماست.

سخن روز شماره: ۴۸ (۱۱ مرداد ۱٣۹۷)

 

در ابرازنظر خود رفيق عزيز ابي ازجمله مساله ي آموزش انديشه ي بانيان سوسياليسم علمي و «افكار و ادبيات سوسياليستي و مبارزات حال و گذشته ي طبقه ي كارگر ايران و جهان» را براي تربيت نسل جديد توده اي ها مورد تاكيد قرار مي دهد، و با اشاره به «وظيفه ي تك تك ما كمونيست هاي قديمي» و حزب توده ايران، بر ضرورت انتقال «افكار انقلابي در ميان نسل جوان، خصوصن نسل كارگران جوان» انگشت مي گذارد.

اين مواضع صريح و قاطع انقلابي براي نگارنده تكانه و انگيزه اي بود، باري ديگر جزوه ي باليني هر توده اي را به دست گيرم، سيماي مردمي حزب توده ايران را و باري ديگر مطالعه كنم. در اين اثر جاوداني، زنده ياد رفيق جوانشير (فرج الله ميزاني)، دبير فراموش نشدني كميته مركزي حزب توده ايران، «وفاداري به ماركسيسم- لنينيسم» را مشخصه حزب توده ايران اعلام مي كند و برجسته مي سازد كه دشمن و دوست به پايداري حزب طبقه كارگر ايران در انجام اين وظيفه اعتراف دارند. از سرهنگ زيبايي گرفته تا جريان هاي سال هاي اخير كه با نام ”خوانش جديد ماركس“ به تجديد در آموزش بانيان سوسياليسم علمي مي پردازند، وفاداري حزب توده ايران را به وظيفه خود نمي بخشند. اولي ها به عبث مي خواهند از حرب توده ايران چهره ي يك ”خائن“ را بنمايند، و دومي ها به نفي مبارزات انقلابي حزب توده ايران مي پردازند، تا شايد بتوانند، تاريخ جنبش كارگري ايران را با فراموشي اين مبارزات به فراموشي بسپارند. غافل از آن كه تاريخ حزب توده ايران، تنها تاريخي است كه جنبش كارگري ايران داراست و زدودني نيست. ”در مسجدي است كه كندني نيست“ (١).

 

زنده ياد جوانشير در تعريف سرشت انقلابي حزب توده ايران، دو سويه از هستي حزب طبقه كارگر ايران را برجسته مي سازد: «نخست اين كه اصول اساسي و انقلابي ماركسيسم را كه احزاب انترناسيونال دوم به فراموشي سپرده بودند، از نو زنده كرده؛ دوم اين كه ضرورت هاي ناشي از آغاز دوران نوين در جامعه بشري – دوران گذار از سرمايه داري به سوسياليسم –  را منعكس مي كند ..» (همانجا ص١٠)

زنده ياد جوانشير با تكيه بر اين نكته كه «بدون تئوري انقلابي، جنبش انقلابي وجود ندارد و حزب طبقة كارگر تنها از طريق پيوند اين تئوري انقلابي با جنبش كارگري پديد مي آيد» (همانجا ص ٣٠)، سه زمينه ضروري را در مبارزه ي نظري- آموزشي حزب توده ايران براي «وفاداري به تئوري انقلابي» چنين برمي شمرد:

الف- انتشار و ترويج ماركسيسم- لنينيسم در ميان زحمتكشان؛

ب-  كاربرد ماركسيسم- لنينيسم براي درك درست دوران تاريخي، مبارزات طبقاتي و تحول اوضاع سياسي- اجتماعي كشور و جهان و قرار دادن اين تحليل در پايه و اساس برنامه و مشي حزب؛

پ-  نبرد با انواع جريان هاي ضد ماركسيستي و ضد لنينيستي و دفاع از سلامت تئوري انقلابي.

 

بي ترديد براي دستيابي به سطحي از توانايي كه پاسخگوي وظايف پيش باشد، بايد همه ي توده اي ها و حزب توده ايران حركتي فعال و خلاق ديگري را ايجاد سازد. خوشبختانه از گذشته ارثيه ي بزرگي در اختيار ماست كه به همت حزب توده ايران آثار زيادي از آن تجديد چاپ شده است و با كيفيتي بسيار شايسته در اختيار است. دسترسي الكترونيكي به متن آن ها ممكن است. باوجود اين بايد حركتي براي پخش و فروش وسيع آن ها سازمان داده شود.

توليد آثار و ترجمه هاي جديد نيز مي تواند در اين زمينه كمك بزرگي باشد كه امكان سازماندهي تحقق يافتن آن را بايد مورد بررسي قرار داد و دست به كار شد.

نهايتاً كوشش براي آن بخش خاص از وظيفه است كه رفيق جوانشير آن را با بيان «نبرد با انواع جريان هاي ضد ماركسيستي و ضد لنينيستي و دفاع از سلامت تئوري انقلابي» مطرح مي سازد. اين بخش پراهميت به وظيفه ي مبارزاتي روز براي توده اي ها بازمي گردد كه در آن مي تواند نقش تك تك رفقا و هواداران و همچنين ارگان مربوطه سازمان حزبي با اوج گيري بيش تر موفقيت سياست حزب توده ايران را تضمين كند.

مبارزه با نظرات تئوريك- سياسي انحرافي ضد ماركسيستي و ضد لنينيستي اكنون از ابعادي برخوردار شده است كه بدون سازماندهي دقيق و هشيارانه براي آن، صرف نيروي موجود از تاثير كاركردي ضروري برخوردار نخواهد شد. شايد ارگان هاي مسئول حزبي بتوانند در اين زمينه گام هاي مثبت بيش تري را ممكن ساخته و سازمان دهند.

 

خودآموزي- شركت در نبرد عليه توده اي ستيزي

در كنار چنين برنامه اي در كاركرد حزب توده ايران مي توانند توده اي ها در هر كجا كه هستند، فعال تر از گذشته نقش مثبت و سازنده ي خود را متبلور سازند. اين فعاليت مي تواند در دو صحنه تبلور يابد.

اول- در صحنه ي نبرد براي خودآموزي؛

دوم- در صحنه نبرد ترويجي- روشنگرانه و تبليغي عليه جريان هاي مخالف و ضد توده اي. در اين زمينه افشاگري عليه سياست و مواضع طبقات حاكم از جاي ويژه اي برخوردار است كه بايد به طور مشخص درباره ي آن سخن گفت.

 

در صحنه ي نبرد براي خودآموزي، شايد اين پيشنهاد كمك باشد كه رفقا براي خود و يا در حوزه و سازمان حزبي به طور جمعي برنامه ي مطالعاتي را تنظيم و به مورد اجرا بگذارند كه به طور سختگيرانه با اين هدف همراه باشد، از مطلب مطالعه شده و يا بخش و جنبه هايي از آن، خلاصه اي در نوشتاري بازتاب يابد.

بدون ترديد چنين گامي آسان نيست و به زمان و ممارست نياز دارد. اما مي تواند امكان عملي اي را براي هر رفيقي تشكيل دهد، در ارتقاي و تدقيق نظر خود بكوشد، آن را در جريان بازتاب نظرِ مطالعه شده تقويت و رشد دهد و نقشي خلاق در آموزش ديگران ايفا سازد.

صحنه ي اين كاركرد انقلابي بسيار فراخ است. براي نمونه من اين روزها مقاله ي جالبي را درباره ي شرايط حاكم فقر بر سرنوشت كودكان در آلمان مطالعه كرده ام كه در آن ازجمله اين جنبه مورد توجه قرار گرفته است كه نقش فقر حاكم بر كودكان در آلمان ثروتمند، چه پيامدهاي تمدني در اين جامعه سرمايه داري پيش رفته ايجاد ساخته است و به كدام خطرات روحي- روانيِ اجتماعي و فردي دامن مي زند.

با مطالعه ي اين مقاله، ذهن من مشغول به پاسخ به چنين پرسشي در ارتباط با شرايط هستي كودكان كار در ايران است. چنانچه فرصت براي دنبال نمودن اين صحنه از نبرد اجتماعي را بيابم، چه بسا بتوانم نقشي سازنده در اين زمينه ايفا سازم. ازجمله در پاسخ به همين پرسش و موضوع در برنامه اقتصاد ملي براي مرحله ملي- دمكراتيك فرازمندي جامعه.

چنين نبردي را مي تواند و لطفن بايد هر رفيق به طور شخصي سازمان دهد. ماركس در پاسخ به نقش فرد در رشد اجتماعي، اين نقش را نقشي ارزيابي مي كند كه حامل و تحقق بخشنده به گام ترقيخواهي در جامعه است. به نظر او، ترقي اجتماعي بر دوش فرد قرار دارد!

لذا مي توان مدعي شد كه نبايد در انتظاري مبهم نشست. از همين امروز و هم اكنون بايد كار را آغاز نمود. كاري كه انگيزه ي آن مي تواند نسبت به علايق فردي و همچنين مطالعه ي اتفاقي در لحظه ي تاريخي آغاز گردد. بي ترديد مي توان در طول زمان و ايجاد شدن شرايط سازماني لازم براي آن در حزب طبقه كارگر، به ارتقاي سطح و كيفيت انجام اين وظيفه كمك بسيار نمود.

 

نكته ي پراهميت ديگر كه مي توان آن را به طور فردي آغاز نمود، شركت و بررسي نظرات مخالفان و حاكمان است. چنين كوششي مي تواند نقش بسيار پراهميتي را در نبرد طبقاتي جاري ايفا سازد. خوشبختانه در اين زمينه رفقاي بسياري فعال هستند كه بازتاب مثبت آن هر روز بيش تر در صفحه هاي هوادار حزب توده ايران از قبيل نويدنو ديده مي شود و مايه خوشنودي است.

بديهي است كه هر رفيق با سبك كار خود در اين زمينه فعال است و رنگارنگي و پرسويه بودن كوشش ها را به ارمغان مي آورد. سازماندهي چنين نبردي در حوزه و سازمان حزبي كمك بزرگي به رشد آموزش در فعاليت توده اي ها داراست.  بازتاب وقايع و مبارزات گذشته بخش پراهميتي از اين نبرد روشنگرانه- تبليغي را تشكيل مي دهد. بخش ديگر برخوردهاي پولميكي- افشاگرانه است كه در آن بايد هم جنبه ترويجي و هم تبليغي مورد توجه قرار گيرد.

 

”خبرنگاري انقلابي“

حتي طرح و ارسال عنوان و آدرس الكترونيكي نوشتارها كه به نظر رفيقي بايد نسبت به آن واكنش نشان داده شود به صفحه هاي توده اي، نقش مثبت و خلاقي است كه امكان دسترسي به نظرات ها را توسعه داده و امكان بررسي و پاسخگويي به آن ها را مي گشايد. نام اين كوشش را مي توان ”ژورناليسم و خبرنگاري انقلابي“ گذاشت.

 

اسلوب فكر و مبارزه

با طرح جنبه ي ترويجي «در نبردِ فرهنگي در سنگر»(گرامشي) منظور ايجاد ارتباط مشخص موضوع بررسي و بحث است با انديشه ي نظري- تئوريك ماركسيستي- لنينيستي. ايجاد چنين پل تفهيمي براي صلابت منطق نوشتار و هم به منظور اقناع مخاطب ضروري است. زنده ياد احسان طبري درباره ي فن چنين نوشتاري بسيار نكته ها مي آموزاند كه تكرار آن ها در اينجا سخن را به درازا مي كشاند. نكته پراهميتي كه او برجسته مي سازد، آموزش درست قوانين حركت در طبيعت و اجتماع است. اين نكته را ازجمله در «اسلوب فكر و مبارزه» (ص ٨٥،  گزيده اي از آثار) برمي شمرد. فرد مبارز بايد:

اولا، قوانين حركت طبيعت و اجتماع را به درستي بشناسد، يعني داراي جهانبيني دقيقي باشد؛

ثانياً، بتواند معرفت فلسفي خود را بر واقعيات خارجي تطبيق كند ..؛

ثالثاً، از اغراض و خود پسندانه شخصي عاري باشد و با شيفتگي علمي خاصي در قضايا دقت كند، نه با يك نظر سود جويي انفرادي.

بدين ترتيب مطالعه ي سيستماتيكِ انديشه ي ماركسيستي- لنينيستي در آثار موجود و آموختن براي انتقال مشخص آن به صحنه نبرد روزانه است كه زنده ياد طبري، آموزگار چند نسل از توده اي ها توصيه مي كند. من به نوبه خود با مطالعه آثار حزب توده ايران و انديشمندان آن در اين زمينه كوشيده ام، به وظيفه و نياز دل و ذهن خود به عنوان يك توده اي جانبدار و پيگير پاسخ دهم. اين مطالعه را كوشيدم با مطالعه آثار نظريه پردازان ديگر كشورها و احزاب كارگري توسعه دهم. يكي از آثاري كه به من براي درك مشخص و به كارگيري انديشه ي و تحليل ديالكتيكي كمك بسيار نمود، مطالعه كتاب تاريخ و ديالكتيك، اثر ماركسيست لهستاني- آلماني لئو كفلر است. كتاب را به فارسي برگرداندم و انتشار يافت كه در توده اي ها قابل دسترسي است.

 

مضمون‌«ديالكتيك مشخص» را كه احسان طبري نيز به كار مي گيرد و آن را در جمله «معرفت فلسفي خود را بر واقعيات خارجي تطبيق» دهد بيان مي كند، كه ذكر شد، من چنين درك مي كنم و به كار مي گيرم:

هنگام مطالعه ي مقاله يا كتاب يا بررسي ي پديده اي و يا سخنان افراد، دو تضادي را در آن جستجو مي كنم كه حل آن، رشد ترقي خواهانه ي اي را ممكن مي سازد كه مضمون دو تضاد را در پديده تشكيل مي دهد.

اين دو متضاد مي تواند يا به طور شفاف مطرح و قابل شناخت باشد. و يا نظريه پرداز و سخنگو مي كوشد آگاهانه و يا ناآگاهانه جايگزيني براي آن مطرح سازد، تا به هدفي كه دنبال مي كند دست يابد. تضادها مي تواند ناشي از بغرنجي و چندلايگي پديده نيز در ابهام قرار داشته باشد و بيرون كشيدن آن ها نياز به كنار زدن لايه ها و سويه هايي در پديده دارد كه روند اصلي رشدِ پديده را در لحظه ي تاريخي مي پوشاند. شناخت اين لايه ها و سويه ها هميشه آسان نيست، زيرا ممكن است كه در پديده مواضعي چشم و نظرگيري دارا باشد و رنگ و ظاهر خود را به پديده تحميل كرده باشد. از اين روست كه طبري مي گويد بايد «تنه اصلي درخت را حتي از شاخه هاي تنومندي نيز تميز داد، كه روند اصلي رشد آن را تحت تاثير قرار مي دهد.»

در چنين شرايطي بايد هميشه به اين پرسش پاسخ داد كه ماركس- انگلس مطرح مي سازند. آن ها مي پرسند، نيازهاي هستي پديده چگونه، با چه ابزاري توليد مي شود؟ روند رشد پديده با پاسخ به اين پرسش روشن مي شود. چرخ چوبي دوران عتيق براي گاري، و چرخ هواپيماي فانتوم آمريكايي مرحله و شيوه ي توليد تاريخي حاكم را قابل شناخت مي سازد.

 

به منظور شناخت روند رشد پديده بايد شرايط تاريخي هستي و رشد پديده را در حركت آن مورد توجه قرار داد. حركتي كه مي تواند در لحظه بررسي، از ثبات برخوردار باشد و در بي حركتي، خودبنمايد. به سخني ديگر، بايد پديده را در بطن شرايط ماترياليسم تاريخي هستي و رشد و شدن آن جاي داد و مورد توجه و پژوهش قرار داد.

در سفري به جزيره ي تنريف، با قايق از برابر صخره اي به بلندي ٦٠٠ متر عبور كردم. بر روي سطح مشرف به دريا در صخره از بالا به پايين، ديوارهايي از سنگ به طور عمودي وجود دارد كه روند پديدار شدن كليت صخره را در طول زمان قابل شناخت مي سازد. قابل شناخت مي سازد كه صخره لايه به لايه با مواد مذاب خارج شده از كوه آتشفشانِ تئيده در جزيره پديدار شده است. ديوارهاي عمودي در زمان هاي بعدي آبشارهاي سنگ مذاب را تشكيل مي دهد كه از صخره سرد شده به پايين سرازير شده است. اين «سنگ نوشته ها» (اط) با ثبات خود، روند رشد طولاني و مرحله اي صخره را قابل شناخت مي سازد.

با روشن شدن جايگاه تاريخي پديده در متن انديشه ي فلسفه ي ماترياليسم تاريخي، مي توان آن هنگام به كمك اسلوب ديالكتيك ماترياليستي جايگاه مشخص منافع طبقاتي حاكم را در پديده ي اجتماعي نيز بازشناخت. در اين لحظه است كه انسان به مضمون پديده ي مشخص مورد بررسي در جامعه دست يافته است.

با شناخت منافع طبقاتيِ طبقات متفاوت، يافتن تضادهاي موجود در پديده از ديدگاه انديشه جامعه شناختي علمي ماركسيستي آسان و ممكن مي گردد. براي نمونه، در جامعه سرمايه داري كنوني در ايران، طبقه كارگر از منافع خود دفاع مي كند. اين منافع در شرايط سلطه ي اقتصاد سياسي نئوليبرال امپرياليستي- اسلامي، در گام نخست، منافع دمكراتيك انسان زحمتكش است. دفاع از حقوق قانوني طبقه كارگر است. مبارزه اي است عليه هدف هاي ضد انساني و ضد ملي اقتصاد سياسي حاكم. بدين ترتيب، دفاع از حق قانوني برخوردار شدن زحمتكشان از سنديكاي آزاد و يا دستمزد شايسته، نبردي عليه اقتصاد سياسي نئوليبرال است كه از يك سو تشديد استثمار نيروي كار و از سوي ديگر نابودي قوانين ملي را در دفاع از حقوق طبقه كارگر دنبال مي كند.

در چنين شرايط است كه حقوق دمكراتيك طبقه كارگر، از داشتن سنديكاي آزاد تا تقليل ساعات كار و خواست قراردادهاي رسمي وغيره، به دفاع از حقوق ملي كليه ي مردم ميهن فرامي رويد. حل تضاد ميان كار و سرمايه در شرايط سلطه ي روابط نواستعمارانه ي امپرياليستي، راه خروج از بحراني را مي گشايد كه كليه ي هستي اقتصادي- اجتماعي- فرهنگي مردم ميهن ما را به خطر انداخته است.

 

بدين ترتيب، طبقه ي كارگر ايران با دفاع از منافع خود، به دفاع از منافع انساني و ملي همه مردم ميهن مي پردازد و با حل آن راه فرازمندي ترقي خواهانه را به روي كليت جامعه ايراني مي گشايد. با شناخت منافع طبقه كارگر، از طريق شناخت راه حل تضاد اصلي در جامعه ميان طبقه ي كارگر و سرمايه داري وابسته به اقتصاد امپرياليستي، روند رشد ترقي خواهانه كليت جامعه در مرحله ي تاريخي كنوني شناخته و درك مي شود.

 

همين شناخت را مي توان براي نمونه در بررسي سطوري كه در مقاله ي: وحدت مبارزه براي مالكيت عمومي- دمكراتيك و عليه استعمار- امپرياليسم، در ارتباط با سخنان خامنه اي نگاشته شد، نيز بازشناخت.

از ديدگاه ماترياليسم تاريخي، بورژوازي وابسته به اقتصاد استعماري- نواستعماري در ايران كنوني، همچنان كه گروه هاي ديگر آن در گذشته، با اين تضاد براي رشد تاريخي خود روبرو بوده و است كه نتوانسته است از استقلال ضروري براي رشد بي بند خود برخوردار شود. آن ها نتوانستند، استقلال اقتصادي خود را تثبيت كنند، گرچه توانستند در دوران هايي از استقلال نسبي سياسي برخوردار شوند. نتوانستند تاثير استعماري- نواستعماري سلطه ي امپرياليسم را از گردن خود دور ساخته و به از بين ببرند.

بدين ترتيب بورژوازي ايران نتوانست در طول دو قرن حق حاكميت ملي ايران را با توانمندي و به طور پيگير تحقق بخشد و تثبيت كند. تضاد ميان حق حاكميت ملي از يك سو، و وابستگي سياسي- اقتصادي از سوي ديگر نسبت به استعمارگران- امپرياليسم به مثابه ي بندي بر گردن بورژوازي ايراني باقي ماند و مانده است.

خامنه اي در سخنان خود مي كوشد اين تضاد عيني را لاپوشاني كرده و تضادي ديگر را جاي آن قرار دهد. تضادي كه او «ديپلوماسي ايدئولوژيك» مي نامد و آن را در زرورق «منافع ملي» مي پوشاند.

با شناخت تضاد عيني ناشي از سطح رشد ماترياليسم تاريخي جامعه ي ايراني  – كشور نيمه مستعمره در نظام سرمايه داري جهاني شده ي امپرياليستي -، تضاد طبقاتي اي به آساني قابل شناخت مي گردد كه مي توان آن را «نبرد كه بر كه» در سطح جهاني نيز ناميد، براي دستيابي به سهم در مرحله رشد مشخص ماترياليست- تاريخي در نظام جهاني سرمايه داري توسط بورژوازي حاكم بر ايرانِ جمهوري اسلامي عليه سودجويي امپرياليسم!

اين تضاد، «تضاد ملي» جامعه ايراني نيست، آن طور كه خامنه اي مدعي است، بلكه تضاد ميان لايه هاي غارتگران داخلي و خارجي است!

بدين ترتيب براي افشاگري درباره ي سياست ضد مردمي و ضد ملي حاكميت بورژوازي كنوني در ايران، نبايد سخنان بسياري از آن ها را در مقاله هاي خود منتقل نمود كه ”ژورناليسم مدرن“ آن را توصيه مي كند، تا نوشتار گويا با فاصله از وقايع و وضع حاكم، نقشي ”دمكراتيك“ ايفا و رنگي ”علمي“ به خود بزند.

ژروناليسم مدرن كه در دانشگاه هاي بورژوايي آن را مي آموزانند، ابزار تحميق توده ها از اين طريق است، كه درست امكان شناخت و درك تضاد اصلي را در ابهام قرار مي دهد. در برابر اين اسلوب طبقاتي، زنده ياد طبري، به نقل از بانيان سوسياليسم علمي، دقت در مرحله فاكتوگرافي را ضروري مي داند. انگلس از آن صحبت مي كند كه هر چقدر جمع آوري داده ها و اطلاعات موثق همه جانبه تر و دقيق تر باشد، تدارك بررسي ماترياليست تاريخي با اسلوب ديالكتيك ماترياليستي موفق تر خواهد بود. اما یک خبرنگار انقلابی اگر چه که فاكتوگرافي ژرف و گسترده دارد ولی توانایی او در کاربرد آن ها در تحلیل پدیده ها و رویدادها است و  نه در بازتاب آن ها. پس از تحلیل خبرنگار انقلابی راه حل انقلابی تضادهای نهان شده در پدیده ها را هم نشان می دهد. يك بخش در كتاب تاريخ و ديالكتيك را لئو كفلر در توضيح اين نكته نگاشته است كه مطالعه ي پروسواس آن سودمند است.

بدين ترتيب مي توان با شناخت دو تضاد حاكم بر پديده (سخن و غيره)، نبرد ترويجي- روشنگرانه و تبليغي توده اي را با كيفيتي انقلابي و خلاق و زنده و در عين حال با تدارك همه جانبه و بي طرفانه ي داده ها كه ”ژورناليسم و خبرنگاري انقلابي“ خواستار آن است («از اغراض و خودپسندانه شخصي عاري باشد و با شيفتگي علمي خاصي در قضايا دقت كند، نه با يك نظر سود جويي انفرادي» اط) عملي ساخت و نقش پراهميتي را در انتقال آگاهي طبقاتي به كارگران جوان كه رفيق عزيز ابي با واقع بيني خواستار آن است عملي نمود.

١– تاريخ جنبش كارگري ايران، تاريخ حزب توده ايران است!