استه تيك نبرد طبقاتي در با پچپچه پاييز!

مقاله شماره: ۱۸ ( ۶ اردیبهشت ۱٣۹۷ )
واژه ی راهنما: سیاسی– تئوری

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5555

 

 

براي درك ارزش تاريخي و استه تيك ديالكتيكي مصوبه حزب توده ايران در كنگره ي ششم سال ١٣٩١ كهخواستار «تغيير بنيادين» در ايران است، مي توان از “با پچپچه ي پاييز” كمك گرفت.

زنده ياد احسان طبري مضمون «تغيير بنيادين» را همانجا (٥) «دوران چرخش» مي نامد كه در آن «گردبادخون بر خاك. طوفان نوح در روح» در هستي عيني و ذهني جامعه برقرار است و «رزمي است كه رُستمانشبايستي. بحري است كه سَندبادانَش شايستي ..».

آن جا كه طبري بلافاصله اشاره اي به مقاومت منفي، به نبرد مسالمت آميز در اين شرايط طوفاني مي كند،اشاره، اشاره ي تاييدآميز نيست، شرطي است. شرطي است كه «بدخواهان» خواستار آنند!

«بدخواهان ننگرانند كه تا كي از فشار دشنه بر سينه فرياد برآورم»!

 

آيا پاسخ طبري نبرد رفيق زنداني در اعتصاب غذا گلرخ ايرايي كه هفتادوچهارمين روز اعتصاب را پشت سرگذاشت تداعي نمي شود؟ تداعي نمي شود كه «رزمي است كه رُستمانش بايستي»؟

توصيف اين «رزم رُستمانه ..» گويا ست:

«و سروشي مي گويد با تمام توان رسَن هاي آينده را بكش تا اين سفية گوهرآمود، از درون موج هاي كف آلودفراتر و فراتر آيد. .. سيمرغ را بال ها از پرواز است»! (٥)

همانجا در بند ٧، انديشه ي فلسفي زنده ياد طبري ديالكتيك استه تيك نبرد طبقاتي را با اسلوب مبارزاتي آن پيوندمي دهد. قانون ديالكتيكي “نفي در نفي”، نويد ادامه ي هستي و زندگي است: «با مشت درشت انساني، گريبانلُعبت ساز را مي گيرم: مرا به صندوق هاي نيستي سرازير مي كن!»

اما نپدار كه اين پايان من است. گرچه «به نبرد مي روم و شمشيرم چوبينه است .. شمشير واژه ها» (٦)، «باخود و عناد خود براي كاري بزرگ به سراي وجود آمده ام. .. خَوَرنَق نيلگون را براي سراسر انسانيت بر پاداشتن؛ از خود به در آمدن؛ در هوس هاي عبث نپوسيدن.» (٧)

«سرِ آن دارم كه غوغايي به راه اندازم. ..

وِرد خود را هزاران بار تكرار كن تا زبانت چوبيه شود، رودها بخشكد، فلبت چون اسفنجي مرده بچروكد.مغزت به خاك و سينه ات به خون بدل شود. از دار لعنت بياويزندت. چشمانت را بر كن و چون وزغي كورجستن كُنان به دنبالشان برو و آن ها را از طلسم شيطان بر حذر دار!» (٨) «دروازة ي شهرهاي ناگشوده رابگشاييم!» (٩) «از پل “عمل” گذشتن . كاري ارزنده را سزنده بودن. ..

جهان را در بوتة عمل مي گدازند و در انبيق عمل تقطير مي كنند.» (١٠)

پس از ترسيم “چگونه پولاد آبديده مي شود”، رفيق طبري انگار از “عسگر” سخن مي گويد تا استه تيك نبردطبقاتي را ترسيم كند: «اين چشم هاي درخشان، اين خطّ نودَميده، اين چهرة آرزومند را ببين كه چنين خود رابه ضربِ دردآور و سوزاننده، به تكانِ سخت خمپاره ها سپرد.

آري، ما از كشور شهيدانيم. از كشور حجله هاي تابناك.

آري، ما از قبيلة رزمندگانيم. از قبيلة سوختگان و ذعال شدگان.

آري، ما شعرهاي بنفش گون خود را بر تابوت ها مي گذاريم.

آري، ما سرهاي سپيد خود را در برابر گورها خم مي كنيم.

آري، ما با مادران سياه پوش بانگ مي كشيم.

آري، ما از سامان آغازيم.

آري، ما به كاروان آينده جويان پيوسته ايم.

شعر در اين ريگ داغ چون خارپشتي مي خزد و ديوانة بوي هراس انگيز خون و دود است. گاه به شورياشك، گاه به طنين سرود، گاه به تركش توپ، گاه به گل آلودي “كارون”.

انسان بودن و ايراني بودن و به دگرگوني ها و شگفتگي هاي انقلاب دل سپردن و خو را مُنادي تاريخ شمردن؟

غريب روزگاري! غريب كاري!

دشمن سنگ دل است، ولي ما مغروريم!» (١١)

 

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5555

 

 




استه تيك نبرد منفي- مسالمت آميز
“نوید نو” ستاره ای در حال افول!

سخن روز شماره: ۱۱ ( ۳ اردیبهشت ۱٣۹۷ )

 

فيلسوف ماركسيست معاصر ايتاليايي دومينكو لوزوردو در كتابي با بيش از ٢٥٠ صفحه تاريخ نبرد مسالمتآميز- منفي را در جهان مورد بررسي قرار داده است. كتاب با طرح پرسش درباره ي مقاومت بدون استفاده اززور نزد مسيحيان دوران آغازين تا نظرات تولستوي، گاندي، مارتين لوتر كينگ، دالي لاما، و ..‏، به بررسيتجربه ي مبارزه ي منفي در تاريخ بشري مي پردازد و پيامدهاي آن را به كمك اسناد تاريخي نشان مي دهد.لوزوردو تجربه هاي مبارزات منفي- مسالمت آميز- بدون اعمال زور را در نبرد رهايي بخش ملي مردمكشورهاي مستعمره با برداشت لنيني در همين زمينه مقايسه مي كند و به نتيجه گيري از تجارب مي پردازد.

او با لنين، راه حل فعال و آگاهانه ي مشخص را براي شرايط مشخص لحظه ي تاريخي به عنوان نتيجه گيريماركسيستي از تحقيقات پژوهشگرانه خود اعلام مي كند و مخالف مطلق كردن شيوه ي منفي مبارزه است!

وظيفه ي اين سطور بيان مضمون چشم گير كتاب ارزشمند نيست كه علاقمندان مي توانند آن را به آلماني وايتاليايي و احتمالاً انگليسي مطالعه كنند (ISBN 978-3-86754-105-3). وظيفه، كمك گرفتن از مضمونمورد نظر كتاب براي بررسي پديده اي است كه صفحه وزين “نويدنو” گرفتار آن است.

امروز كه ايميل اين صفحه با مطالب سه شماره ي متوالي به دستم رسيد و آن ها را ورق زدم، واقعيتي كه مدتياست مرا به خود مشغول داشته، با آن چنان شفافيتي در برابر چشم ذهن جان گرفت كه بلافاصله ضرورت بحثدرباره ي استه تيك نبرد منفي را تفهيم كرد.

 

آيا مي توان با توجه به شرايط حساس كنوني در نبرد طبقاتي در ايران، به شيوه ي مبارزه ي منفي در جامعهو به ويژه در مبارزه ي درون حزبي قانع بود؟

 

بديهي است بدون نگرش مجدد به “با پچپچة پاييز” نمي توان به توصيف استه تيك وضع حاكم بر نويدنوپرداخت. با لذتي غبطه برانگيز كتاب را باري ديگر خواندم و برخي از نكته ها را ياداشت كردم كه به طورمجزا ارايه مي شود. اكنون مي خواهم در ابتدا به اصل موضوع بپردازم. به وضعي كه رفيقي آن را «فرار ازبيهودگي» ناميد.

 

بايد همين جا توجه را به نظر رفيق عزيز اميد جلب كنم كه در ابرازنظر امروز او طرح شده است. او بهدرستي مي نويسد: «به صرف درهم تنيدگي سه تضاد كنوني نمي توان تفاوت تضاد عمده (و در شرايطمخاطره آميز كنوني تضاد خلق با امپرياليسم) با دو تضاد ديگر را ناديده گرفت و با همه برخورد يكسانداشت.»

استه تيك پديده، موزوني ساختار ديالكتيكي آن را قابل شناخت مي سازد. آيا نبرد عليه شيوه ي مبارزه ي منفيكه برخي از توده اي ها دنبال مي كنند، بدون آن كه به ريشه ي ضرورت پناه بردن به «فرار از بيهودگي»برخورد كنند، يكي از آن «عمده هاي مبارزه با خطر تجاوز امپرياليستي» نيست كه رفيق عزيز آبرهاميانبراي آن هشدار و رفيق اميد آن را در ابرازنظر خود بازتاب مي دهد؟

 

براي درك استه تيك نبرد طبقاتي، بايد شرايط مشخص تاريخي حاكم بر نبرد مورد توجه قرار گيرد و زمينه يانديشيدن در اين باره باشد. به سخني ديگر، نمي توان ارزش كار “سياه” ترجمه ها را در نويدنو دريافت،بدون آن كه شرايط نبرد طبقاتي در ايران زمينه ي بررسي را تشكيل دهد.

استه تيك ديالكتيكي هر پديده، ازجمله چگونگي خرج كردن توانِ در اختيار مبارزان، تنها در هم نوايي آن بادرك شرايط نبرد طبقاتي در ايران قابل شناخت است. اين نكته را مي توان در كتاب “ماترياليسم تاريخي” اثر«باليني» (توده اي ها- رفيق محسن) كه زنده ياد رفيق هوشنگ ناظمي نگاشته دريافت. اگر هم شيوه ي مبارزهي منفي در لحظاتي در تاريخ كمك است و شايد مجاز، تنها آن هنگام از استه تيك ديالكتيكي برخوردار است كه انتخاب آن پيامد ضرورت شرايط نبرد طبقاتي باشد.

زنده يادجوانشير در كتاب “حماسة داد”، بدون آن كه از استه تيك سخني گفته باشد، اين استه تيك را در ارتباطبا مرگ سهراب و افراسياب ترسيم و قابل دريافت مي كند. او اين دو داستان را در شاهنامه براي توصيفمضمون تراژيك در تاريخ ايران به كمك مي گيرد. اما با اين پرسش كه در دوران «فروپاشي اجتناب ناپذيردموكراتيسم دودماني» و زوال نقش پهلوانان در جامعه، چگونه مي توان در كنار رستم، سهراب نيز در صحنهي تاريخ باقي بماند، «اگر قدرت رستم دو برابر شود، با چنين نيرويي چه بايد كرد»، معرفت به ساختارديالكتيكي استه تيك در اين دو تراژدي و لذا در نبرد طبقاتي ممكن مي گردد.

زنده ياد جوانشير با توانايي مضمون استه تيك متفاوت دو تراژدي را در شاهنامه ي فردوسي تفهيم مي كند.

به اين منظور رفيق جوانشير جايگاه تاريخي دو تراژدي را در شاهنامه در كنار هم قرار مي دهد، مرگسهراب و مرگ افراسياب. با اين مقايسه به درك «بينش سياسي- اجتماعي فردوسي و محتواي واقعي شاهنامه»دست مي يابد. رفيق جوانشير مي نويسد: «از برخورد فردوسي نسبت به لحظات تراژيك و گسترش آن ها ميتوان دريافت كه او كدام تضاد اجتماعي- تاريخي را در زمان مورد بحث خود غيرقابل حل مي دانسته و ازميان رفتن كدام ارزش ها را دردناك مي شناخته است؛ دردي كه تا عمق جان فردوسي را مي سوزاند.» (ص٣٣٣).

 

تاكيد شود، گفتگو تاكنون درباره ي ضرورت جستجو و شناخت استه تيك يك پديده يا شيوه در نبرد طبقاتياست!

آيا پذيرفتن مبارزه ي منفي در سيماي «فرار از بيهودگي» از طريق روي آوردن به ترجمه مطالب مثبت،بدون ايجاد ارتباط مضمون آن با شرايط نبرد طبقاتي كنوني در ايران، از استه تيك ديالكتيكي برخوردار است؟مضمون «هم نوايي» در رابطه ي ديالكتيكي ميان دو متضاد در كليت پديده ي مورد بررسي را قابل شناختمي سازد؟ آيا استه تيك بزرگي گوش و يا چشم نزد اين يا آن حيوان ناشي از شرايط هستي او نيست؟

 

اكنون كه حزب توده ايران شرايط حاكم بر كشور را با شرايط سال هاي ٥٥ و ٥٦ مشابه ارزيابي مي كند،وظايفي در برابر انتشارات و فعاليت هاي ديگر توده اي قرار دارد، كه پاسخ واقع بينانه به چگونگي آنپراهميت است. رفيق عزيز ناهيد استه تيك اين نكته را در ابرازنظر اخير خود برجسته مي سازد و مي نويسد: «آيا .. رسالت ما اين است كه هر دو هفته يكبار، سه شنبه ها، سرمقاله خواني كنيم و بي چون و چرا [مضمونآن را] بپذيريم؟ .. بايد بي وقفه بين مردم بود و پژواك فريادها و دردهاي آنان بود»!

آيا با اين جمله توضيح بيش تري براي شناخت مضمون استه تيك هم نواي نبرد توده اي ها با نبرد طبقاتي درجامعه ايران ضروري است؟

آيا با اين توضيح مي توان براي شيوه ي منفي «فرار از بيهودگي» تفاهم داشت؟ آيا شناخت نادرستي اين شيوهما را موظف نمي سازد علل پديدار شدن آن را جستجو كنيم و رفع نمايم؟

 

شناخت اين استه تيك در ابرازنظر رفيق عزيز ناهيد لذت بخش است، اما هدف نيست. اهرم است برايانديشيدن به اين پرسش كه چرا بايد به عادت دو هفتگي كه برمي شمرد تن داد، هنگامي كه شرايط انقلابي درجامعه با سرعت رشد مي كند؟ اهرم است براي ارتقاي آگاهي طبقاتي در شرايط كنوني حاكم بر ايران. استهتيك ابرازنظر رفيق ناهيد از اين رو پراهميت است كه مسئوليت زاست!

نيرو و توان بالايي كه در نويدنو وجود دارد، بايد هدفمند براي وظايف روز تجهيز شود كه در برابر حزبطبقه ي كارگر قرار دارد. هنگامي كه به جاي بحث و گفتگو شيوه ي “سكوت” اعمال مي شود بدون آن كهدرباره ي ضرورت آن توضيحي داده و يا استدلالي ارايه گردد، خشن ترين شكل ممكن نقض وظيفه و استه تيك كاركرد انقلابي حزب توده ايران خود مي نمايد.

 

خبري كه مرا بسيار نگران كرده است و اميدوارم نادرست باشد، اين خبر است كه گويا رفيق گرامي نويدشمالي خواستار محدود بودن مقاله ها در صفحه ي نويدنو به ترجمه ي مقالات و بيانيه ها و غيره شده است.اميدوارم كه اين رفيق گرامي اين خبر را تكذيب كند و نظرش را درباره ي وظيفه ي نويدنو در شرايط كنونيكه در بيانيه ي كميته مركزي حزب توده ايران كه او دبير دوم آن است، مشابه شرايط سال هاي ٥٥ و ٥٦اعلام شده ابراز دارد.

 

هنگامي كه رفيق عزيز آرش وجداني تصميم كميته مركزي حزب توده ايران را درباره ي برگزاري نشست باتوده اي ها اعلام مي كند، استه تيك ضرورت ها را در نبرد طبقاتي كنوني در ايران قابل شناخت مي سازد.هنگامي كه مسئولان درجه اول حزبي با سكوت و توضيح ندادن درباره ي ضرورت بازپس گرفتن اين تصميم،آن را يك «گاف» كميته ي مركزي قلمداد كردن، بي توجهي به استه تيك اين ضرورت ها نيست؟

آيا راه لنيني خروج از اين تنگناي تاريخي شفاف سازي در اين زمينه نيست؟ آيا شيوه ي مبارزه ي منفي درسيماي «فرار از بيهودگي» شيوه ي لنيني است؟

آيا رفقاي گرامي محمد اميدوار و نويد شمالي با سكوت خود دستاورد گذراندن حزب را از معبر پرخطر نابوديكه با موفقيت انجام داده اند، با سكوت متكبرانه و ناشي از سردرگمي به خطر نمي اندازند؟ آيا آن هنگام كه درهر مورد ممكن تجربه ي رهبري جمعي دوران انقلاب بهمن را «اشتباه آميز» ناميدن، نبايد به اين نكته نيزانديشد كه آيا شيوه ي تك روانه ي كاركرد امروز و پافشاري غيرمستدل بر آن از طريق شيوه ي سكوت ميتواند «اشتباه آميز» باشد؟

 

 




اقتصاد نئوليبرال را چگونه تعمير كنيم؟!
مقاله ي منتشر شده در نامه مردم

مقاله شماره: ۱۶ ( ۲ اردیبهشت ۱٣۹۷ )
واژه ی راهنما: سیاسی– تئوری

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5546

مقاله ي “جايگاه نوليبراليسم در سياست اقتصادي” نوشته ي پروفسور جاناتان ميچي كه در صفحه دوم آن عكس نوام چوامسكي درج شده است را كه در نامه مردم، ارگان مركزي حزب توده ايران شماره ١٠٤٩، ٢٧ فروردين ماه ١٣٩٧ انتشار يافته، با دقتِ پروسواس و با نگراني مطالعه كردم. نگراني از اين رو با خواندن عنوان مقاله در ذهنم ايجاد شد، زيرا در توضيح سه سطري مقاله ي شش صفحه اي، «اسميت، ماركس وكينز» در كنار هم و گويا هم وزن و هم عيار ذكر شده است.

عنصر نگران كننده ي اصلي در انتشار اين مقاله در ارگان مركزي حزب توده ايران، نكته ي پيش نيست. علت اصلي نگراني انتشار مقاله ي اقتصاد سياسي در ارگان مركزي حزب توده ايران است، بدون آن كه همزمان نظر انتقادي حزب طبقه كارگر ايران درباره ي موضوع مقاله ذكر شود. بدون آن كه توضيحي روشنگرانه درباره ي مضمون آن و جايگاه آن در انديشه ي ماركسيستي- توده اي ارايه شود. بدون آن كه مضمون آن درارتباط با شرايط مشخص براي ايران گوشزد و برقرار گردد.

چنين مقاله اي نمي تواند و مجاز نيست حتي در “دنيا”، ارگان سياسي- نظري حزب توده ايران بدون موضعگيري هيئت تحريريه آن انتشار يابد. چنين نمونه اي را نمي توان در گذشته نشان داد. انتشار اين مقاله درشرايط كنوني يك ابداع است، بدون آن كه كوچك ترين بحث قبلي درباره ي آن مطرح شده باشد. ذكر نشدن نام ارگان انتخاب كننده ي مقاله و يا مترجم آن، مقاله را به سطح موضع حزب توده ايران و يا لااقل موضع كميته ي مركزي آن ارتقا داده و حزب و يا كميته مركزي را پاسخگوي نكته و مساله هاي طرح شده در آن مي كند ونموده است. اين در حالي است كه ذكر نام رفيق انتخاب كننده ي مقاله، او را پاسخگو در برابر پرسش ها ميكند.

به سخني ديگر، ضرورت ايجاد شفافيت درباره ي چگونگي راه يافتن و انتشار اين مقاله در ارگان مركزيحزب توده ايران و موضع روشنگرانه ي دبيران حزب رفيق عزيز محمد اميدوار و نويد شمالي در اين باب انكارناپذير است. روند تصميم گيري براي انتشار اين مقاله در ارگان مركزي حزب توده ايران بدون هرموضع گيري رسمي نسبت به آن، چگونه بوده است؟!

عنوان “خنثيِ” مقاله، “جايگاه نوليبراليسم [را] در سياست اقتصادي” در نظام سرمايه داري دوران افول براي خواننده شفاف نمي سازد. عنوان و مضمون مقاله، برنامه نئوليبراليسم را به مثابه يك “اشتباه تاريخي” مي نماياند و نه به عنوان “ماسك” سرمايه در دوران افول نظام استثمارگر سرمايه داري. عنوان و مضمون مقاله حتي به خود زحمت نمي دهد برنامه پيشنهادي تعميراتي طرح شده را در ارتباط با نبرد طبقاتي در جامعه مطرح سازد. زيرا خود ظاهراً به اين امر واقف است كه صاحبان “سرمايه مالي” كه توانسته اند سلطه ي خودرا به اقصي نقاط جهان سرمايه داري و وابسته تسري دهند و خواست خود را به خلق هاي بسياري تحميل كنند،استدلال سوسيال دمكراتيكِ “چپ” را براي “بهينه ساختن” شرايط به شوخي هم نمي گيرند.

سرشت پوزيتويستي مقاله را عنوان آن شفاف نمي سازد. شفاف نمي سازد كه مضمون مقاله از موضع “خوانش جديد ماركس” به تعمير برنامه ي نئوليبراليسم از موضع “كينزي چپ” مي پردازد. شفاف نمي سازد كه مضمون مقاله عليه برداشت ماركسيستي- توده اي از «دوران گذار از سرمايه داري به سوسياليسم» استدلال مي كند. شفاف نمي سازد كه مضمون مقاله كوشش براي ايجاد اين توهم “چپ” نزد خواننده است كه گويا ميتوان به حكم لنين، لوكزامبورگ و ديگران كه در شعار “سوسياليسم يا بربريت” تبلور مي يابد، پاسخي جزجايگزين سوسياليستي (در مورد ايران ملي- دمكراتيك) ارايه داشت.

عنوان و مضمون مقاله شفاف نمي سازد كه اين موضع گيري عدول خشن از مصوبه ششمين كنگره ي حزب توده ايران است كه راه خروج ايران را از بحران اقتصادي- اجتماعي حاكم پس از اجراي اين برنامه در سي سال گذشته در ايران، تدارك و عملي ساختن برنامه اقتصاد ملي متكي بر اقتصاد سياسي ملي- دمكراتيك است!

مضمون مقاله مستدل نيست و تزهاي طرح شده در آن به علت ساده اي قابل به ثبوت رساندن نيستند. علت ساده ي مستدل نبودن تزهاي طرح شده اين واقعيت است كه براي تحقق بخشيدن به پيشنهادهاي طرح شده، بايدانقلاب كرد، بايد قدرت سياسي را از دست سرمايه مالي امپرياليستي خارج نمود، بايد «با سلب مالكيت از سلب مالكيت كنندگان» شرايط نوين و ترقي خواهانه را براي عملي ساختن «مالكيت عمومي [دمكراتيك] (دولتي)،مالكيت مشاركتي و تعاوني پويا و كارآفرين» ايجاد نمود كه نويسنده ي مقاله آن را «عامل كليدي» مي نامد.

نظرات نوام چامسكي را من از ديرباز مي شناسم و براي شخصيت او احترام بسيار قايل هستم. اين امر اما به معناي صدور اجازه براي برخوردي غيراصولي- غيرانتقادي به نظرات او و يا نظراتي كه بايد با عكس و نظراو مقبول گردند نيست.

پرفسور نويسنده مي كوشد براي شرايط آمريكا زمينه مبارزاتي اي را ارايه دهد. مي توان در ابن باره صحبت نمود. اما نمي توان اين نظرات را بدون برخورد انتقادي در ارگان حزب مطرح ساخت. شرايط حاكم بر آمريكابا ميهن ما بسيار متفاوت است. اِعمال اين نسخه ضد مردمي در ايالات متحده ي آمريكا نيز بزرگ ترين وعميق ترين درّه را ميان فقر و ثروت ايجاد كرده است. كوشش براي “تعديل” لحظه اي و حتي چند درجه اي ازپيامدهاي آن مي تواند تجهيز كننده براي نيروهاي مبارز آمريكايي باشد. آيا مي توان بدون برداشت ديالكتيكي ازاين برداشت، آن ها را يك به يك به شرايط ايران منتقل نمود؟ كدام استدلال براي چنين برداشتي مي توانندرفقاي مسئول حزبي و يا مترجم مقاله ارايه دهند؟

در ايران بدون قطع قاطع اجراي برنامه ي نئوليبرال امپرياليستي، كه حذف رژيم ديكتاتوري پيش شرط آن استكه آن را برنامه رسمي خود و دولت هاي ايران اعلام كرده است، نه تنها تغييري به سود توده هاي مردم ممكننخواهد بود، بلكه روند تعميق وابستگي نواستعماري ايران ادامه خواهد يافت و استقلال ملي و حق حاكميت ملي ايران برباد خواهد رفت. تجربه ي ليبي، عراق، افغانستان و و و هشدار دهنده است.

در اين مقاله كه در آن موضع انقلابي ماركس در نقد اقتصاد سياسي سرمايه داري ناديده باقي مي ماند و تضاد ماهوي نظرات انتقادي نزد ماركس با نظرات كينز و اسميت ناگفته باقي مي ماند و پرده پوشي مي شود،نظراتي درباره ي اشكال مالكيت در جامعه آينده مطرح مي شود كه انديشه هاي جدي و قابل تأمل هستند. براي تحقق بخشيدن به اشكال مناسب مالكيت در ايران نيز بايد به طور مشخص به بحث و گفتگوي پژوهشگرانه پرداخت.

برنامه اقتصاد ملي براي ايران براي مرحله ملي- دمكراتيك فرازمندي جامعه، برنامه اي خاص است كه بايد برپايه ي شرايط مشخص در ايران تنظيم گردد. مي توان با جديت و پروسواس درباره ي ضرورت جستجوي«اقتصاد سياسي نويني» براي ايران به گفتگو نشست كه نويسنده به درستي يافتن آن را «چالشي [تاريخي] ..به چاي اقتصاد نوكلاسيك مرسوم و سنتي شكست خورده» اعلام مي كند. مي توان از نظرات طرح شده بهره برد، اما نمي توان آن را يك به يك به شرايط ايران منتقل نمود.

پس از روشن شدن شرايط انتشار اين مقاله در ارگان مركزي حزب توده ايران، مي توان به طور مشخص درباره ي وظيفه ي روشنگرانه- فرهنگي در برابر حزب طبقه كارگر و همه ي توده اي ها به طور عام وانتقال نظرات نظريه پردازان به مطبوعات حزبي به طور مشخص سخن گفت. وظيفه اي كه بايد داراي نظم شناخته شده در تاريخ حزب توده ايران باشد. به اين منظور پايان دادن به سياست غيرشفاف در اين زمينه نزدمسئولان حزبي كه با سكوت متكبرانه اي اعمال مي شود نيز مساله روز را تشكيل مي دهد.

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5546

٢٩ فروردين ١٣٩٧ – ١٨ آوريل ٢٠١٨




اتحاد در مبارزه عليه اقتصاد سياسي نئوليبرال!

سخن روز شماره: ۱۰ ( ۱ اردیبهشت ۱٣۹۷ )

 

يكي از پايه گذاران حزب چپ ايران (فداييان خلق) با نام نادر عصاره در مصاحبه اي (اخبار روز ٢٨فرودرين ١٣٩٧) برخي از نظرات اين حزب را توضيح مي دهد. وظيفه ي اين سطور بررسي سرشت اين مواضع و جايگاه تاريخي- اجتماعي آن در شرايط كنوني در جهان و به ويژه در ايران نيست. وظيفه، بررسي نقطه هاي مشترك براي نبرد اتحادي عليه رژيم ديكتاتوري است.

به برخي از نشانه هاي سرشت اين نظرات كه رفيق فرخ نعمت پور در “كارانلاين” مطرح كرده است در مقاله ي “انديشه هايي درباره ي نبرد طبقاتي جاري در ايران و وظايف پيش روي” مورد بررسي قرار گرفت وسرشت پوزيتويستي آن نسان داده شد.

در كليت مي توان مدعي شد كه در مضمون مواضع، تاييد پوزيتويستي نظام سرمايه داري به ويژه نزد نعمت پور و هم نزد عصاره در ارتباط با “شكل” گذار از ديكتاتوري در ايران است. بايد آن را پرداختن كفاره ي چپ روي هاي گذشته تاريخي فعاليت جنبش چريكي ارزيابي نمود.

 

مبارزه ي مشترك عليه سياست نئوليبراليستي

سرشت نظرات طرح شده توسط رفيق نعمت پور در كارانلاين و رفيق عصاره در اخبار روز درستي موضع حزب توده ايران را مورد تاييد قرار مي دهد كه امكان وحدت ميان حزب توده ايران، حزب طبقه كارگر ايران و حزب چپ ايران در حال حاضر وجود ندارد. وظيفه حزب توده ايران براي حفظ ارتباط و تبادل نظر با حزب چپ ايران به منظور يافتن زمينه مشترك نظري- تئوريك و تدارك شرايط وحدت اما به قوت خود باقي است.

 

جدا از اين نكته، همان طور كه حزب توده ايران در نامه مردم اعلام كرده است، امكان فعاليت مشترك در شرايط كنوني ايران با حزب چپ ايران (فداييان خلق) به منظور گذار از ديكتاتوري وجود دارد و بايد فعالانه مورد توجه قرار گيرد. فعاليت مشترك به منظور «نفي كليت نظام جمهوري اسلامي ايران» كه حزب چپ ايران آن را به بيان رفيق نادر عصاره «نظامي ارتجاعي، استبدادي، تبعيض آميز، مخرب و خطرناك براي كشور ما مي داند».

اين جنبه ي مبارزه ي مشترك مي تواند ازجمله موضوع تبادل نظر و يافتن پراتيك انقلابي در مبارزه ي اتحادي مشترك باشد.

بيان «پراتيك انقلابي» به “شكل” تغيير باز نمي گردد، بلكه با واژه ي «پراتيك انقلابي»، اشاره به سرشت كيفي مبارزه به منظور تغيير حاكميت كنوني مورد نظر است. شكل نهايي ضروري براي تغييرات، اگر به طور اراده گرايانه از پيش تعيين نشود، در تحليل نهايي متناسب با تناسب قوا در لحظه گذار – كه مي تواند از نظر زماني طولاني نيز باشد – پديدار خواهد شد. بحث اضافي در اين باره غيرضروري است و اگر به مثابه پيش شرط مطرح شود، انحرافي متقابل از انحراف قديمي است كه چريك هاي فدايي خلق سال ها گرفتار آن بودند.

 

بدون ترديد يكي از عمده ترين نكته هاي مورد توافق و زمينه مبارزه مشترك اتحادي، نكته اي است كه رفيق نادر عصاره در مصاحبه خود مطرح ساخته است. اين رفيق مورد تاكيد قرار مي دهد كه «حزب چپ ايران(فداييان خلق) خود را بخشي از جنبش چپ جهاني عليه سرمايه داري و براي سوسياليسم مي داند.» بر اين پايه است كه «مبارزه با سياست نئوليبراليستي در داخل كشور» را حزب چپ ايران وظيفه ي خود ارزيابي مي كندكه در هماهنگي با همين وظيفه در سطح «جنبش جهاني در انديشه و هم در عمل» قرار دارد. «تغيير تناسب قوا در سطح جهان عليه ايدئولوژي نئوليبراليسم و جايگزيني آن .. تلاش اين حزب در جهت سوسياليسم خواهدبود.»

 

اين موضع شفاف و صريح حزب چپ ايران (فداييان خلق) را كه رفيق نادر عصاره مطرح مي سازد، حزب توده ايران بسيار مثبت ارزيابي مي كند و آن را براي همكاري مشترك زمينه عملي مهمي مي داند. پيشنهاد ميشود در كميسيوني مشترك مضمون، شعارها و تاكتيك هاي مناسب و متناسب در اين زمينه جستجو گردد.

رفيق عزيز ناصر موذن كه مسئوليت طرح نظرات حزب توده ايران را در نشست پايه گزاري حزب چپ ايران به عهده داشت، مي تواند مواضع حزب طبقه كارگر ايران را در اين زمينه منتقل ساخته و بر سر شيوه هاي همكاري و مبارزه ي مشترك با رفقاي حزب چپ ايران به توافق نايل گردد.




انديشه هايي درباره ي نبرد طبقاتي جاري در ايران و وظايف پيش روي

سخن روز شماره: ۹ ( ۳۱ فروردین ۱٣۹۷ )

 

ديروز پس از شنيدن سخنان رفيق عزيز فرخنده آشنا در تلويزيون سازمان راه كارگر، در نوشتاري توجه به موضع انتقادي اي جلب شد كه اين رفيق كارگر مبارز درباره ي مبارزات كارگري در صنعت نفت ايران هنگام انقلاب بهمن ٥٧ از صحبت كرد. بازگشت به اين نكته براي درك اهميت مبارزات كارگري كنوني در ايران براي گذار از ديكتاتوري و نوسازي جامعه پراهميت است.

رفيق آشنا با اشاره به مبارزات اعتصابي كارگران صنعت نفت ايران در جريان انقلاب بهمن و نقش آن در كوبيدن ميخ آخر به تابوت رژيم سلطنتي، اظهار تاسف كرد كه كارگران پس از پيروزي انقلاب به مبارزه ي اعتصابي خود براي تعميق انقلاب ادامه ندادند. مبارزات كارگري و اعتصاب ها تحت تاثير سنت هاي مذهبي و جو ايجاد شده با رنگ مذهبي كه دفاع از «دست پينه بسته» را بر پرچم خود نگاشته بود، ادامه نيافت. انقلاب از تكانه ي اصلي ناشي از نبرد طبقاتي محروم شد. روند بازتوليد جريان زنده و فعال جنبش انقلابي كارگري در ماه هاي بعد، با توطئه جنگ عراق عليه ايران و به ويژه با يورش ناجوانمردانه به حزب توده ايران و ديگر نيروهاي چپ، محدود شد.

اين ارزيابي براي شرايط نبرد طبقاتي امروزي در ايران و نقش اعتصابات كارگري كه چندين ماه است ادامه دارد، توسعه مي يابد و به حركتي بهم پيوسته و سراسر بدل مي شود، و بايد بشود تا موثر گردد، نيز پراهميت است.

پيش تر نيز در نوشتاري در ارتباط با مبارزات اعتصابي در مصر در سال هاي ٢٠٠٣ تا ٢٠٠٩ به همين وضع اشاره شده بود. آن جا هم اين مبارزات با علل مشابه ي متاسفانه ادامه نيافت. جنبش فعال كارگري در مصر در اين دوران كه مي رفت مُهر خود را بر وقايع بزند، در جريان “بهار عربي” در مصر به زائده ي فعاليت “اخوان المسلمين” بدل شد.

بدين ترتيب، توجه دادن رفيق عزيز آشنا را به مساله ي نقش مبارزات كارگري در كوبيدن ميخ پاياني به رژيم سلطنتي و همين كاركرد براي شرايط كنوني، بايد جدي گرفته شود. بايد درباره ي آن و گام هاي ضروري براي جلوگيري از پديدار شدن تجربه ي منفي گذشته، انديشيد و شيوه هاي مناسب مبارزه را شناخت و به مورد اجرا گذاشت.

نكته ي نخست براي درك اهميت توجه رفيق آشنا به مساله ي مبارزات كارگري براي آينده و نوسازي جامعه ايراني در دوران پيش رو، در ارتباط بي واسطه قرار دارد با دو تجربه گذشته در جهان. يكي تجربه ي كمون پاريس كه ماركس نتايج از آن را در “جنگ داخلي در فرانسه” تئوريزه كرده است و ديگري تجربه ي انقلاب اكتبر كه در تزهاي آوريل ١٩١٧ لنين تبلور مي يابد. (تز پنجم، به نقل از اووه- ينز هئير، مساله قدرت و تصاحب قدرت امروز- كنفرانس علمي در ارتباط با صدمين سالگرد انقلاب اكتبر)

هر دو تجربه مساله ضرورت داشتن تصور روشن و صريح از شكل دولت و مضمون دمكراتيكِ حاكميت انقلابي را نشان مي دهد. به نظر ماركس در بررسي پيش گفته، بدون تحقق بخشيدن به هژموني حاكميت انقلابي و شكل مناسب با مضمون انقلاب، آينده ي تحولات انقلابي بي دورنما از كار در مي آيد. تجربه ي انقلاب اكتبر روسيه كه در آن به اين نظر ماركس توجه دقيق شد، در واقع پل انتقال مضمون نظر ماركس و پراتيك لنيني را براي شرايط كنوني ايران تشكيل مي دهد. و همچنين اهميت توجه دادن رفيق عزيز فرخنده آشنا را قابل شناخت مي سازد كه با ابرازنظر خود بحث درباره ي اين نكته را به كانون توجه و موضوع اين سطور بدل كرده است.

هدف طرح موضع و ارزيابي انتقادي از شرايط سال ٥٧ ايران را نبايد به عنوان اعتراض به “كم كاري” كارگران صنعت نفت ايران در آن دوران و يا در مصر ارزيابي نمود. و همچنين نبايد آن را به معناي نواختن شيپور انقلاب سوسياليستي در شرايط كنوني ايران فهميد. بايد آن را جستجوي علل عيني و ذهني بي توجهي به تجربه كمون پاريس و انقلاب اكتبر در ايران ارزيابي نمود. اين جستجو بايد با هدف پاسخ به وظيفه ي روز مبارزه طبقاتي طبقه كارگر ايران درك گردد. بايد به معناي كوششي براي گذار از ديكتاتوري و بازسازي مردمي- ملي- ضدامپرياليستي جامعه ي ايراني درك شود.

ضرورت پرداختن به چگونگي باز و نوسازي اقتصادي- اجتماعي جامعه ايراني پس از گذار از ديكتاتوري، و ازجمله انديشيدن درباره ي مساله “شكل” حاكميت و “مضمون” برنامه فرازمندي جامعه را مي توان براي نمونه از نظرات به شدت پوزيتويستي دريافت كه فرخ نعمت پور در “كارانلاين” انتشار داده است كه ظاهراً مضمون نظرات “حزب چپ ايران (فداييان) را نيز تشكيل مي دهد.

ضرورت دفاع از اقتصاد سياسي امپرياليستي در اين نوشتار با توانايي «نئوليبراليسم به توليد ثروت و ارزش اضافي» به اصطلاح “مستدل” مي شود. “جايگزين ناپذير” بودن تسليم “چپ” به اين برنامه و تبديل شدن آن را به مجري برنامه امپرياليستي از قبيل سيريزا در يونان‏، توسط نعمت پور از طريق اعلام تاييدآميز ادعاي تاچر و ريگان و مركل و شركا عملي مي گردد. مدعي است كه اين برنامه خصوصي سازي و آزادي سازي اقتصادي كه سازمان هاي مالي امپرياليستي اِعمال مي كنند، براي زحمتكشان “كار و درآمد” ساز است و لذا بايد برنامه “چپ” پس از ديكتاتوري در ايران باشد.

او مدافع تغيير «روبنا» است كه رفيق عزيز فرخنده آشنا نسبت به توطئه آن در سخنانش كه در نوشتاري ديگر به آن اشاره شد، هشدار مي دهد و خاطر نشان مي سازد كه سپردن ماهواره ي مجاني به ايران با هدف القاي آن عملي شده است! به اين نظرات به طور مجزا پرداخته خواهد شد.

“عدالت” اين نوشتار مدافع صريح اقتصاد سياسي نئوليبرال را انتشار داده است. متاسفانه اما توضيح و افشاگري و روشنگري ضروري درباره ي آن را انجام نمي دهد. اين در حالي است كه در اين گروه، رفيقاني كه آمادگي ابرازنظر منطقي عليه اين مواضع دارند، حضور دارند. آن ها متاسفانه به نظاره گرهاي تنها غرولند كن بدل شده اند.

 بايد اميدوار بود كه با انتقال دعوت كميته مركزي حزب توده ايران براي بحث و گفتگو ميان توده اي ها درباره ي برنامه اقتصاد ملي متكي بر اقتصاد سياسي ملي- دمكراتيك فرازمندي جامعه از صحبت هاي مجازي به واقعيت عيني- ماترياليستي، كه خبر آن را رفيق آرش وجداني منتقل كرد، مواضع ماركسيستي- توده اي در اين زمينه تنظيم و مشخص گشته و به مثابه اهرم پرتوان جنبش كارگري و همه مردم ميهن دوست ايراني از لايه هاي ديگر جامعه براي نبرد به منظور گذار از ديكتاتوري و نظام سرمايه داري وابسته به اقتصاد جهاني شده امپرياليستي بدل گردد.

نگرانی و انتظار توده ای ها برای به راه افتاد عینی و واقعی نشستی که کمیته مرکزی حزب توده ایران برگزاری آن را اعلام نموده است انکارناپذیر است. شعر زیبا و پرمعنایی که رفیق عزیز ابی ارسال کرده است در این باره بسیار گویاست

دختران بنشسته بر روزن
مادران غمگین کنار در
چشم ها در انتظار کاروانی با صدای زنگ

اين وظيفه ي ضروري- تاريخي در برابر حزب طبقه كارگر ايران، همه ي توده اي ها و جنبش پرتوان و مبارز كارگري ايران قرار دارد.

٢٩ فروردين ١٣٩٧ – ١٨ آوريل ٢٠١٨

 




سیاست، شكل بروز آگاهی اجتماعی بر كلیت هستی جامعه است (عینی- پایه و ذهنی- روبنایی)!

مقاله شماره: ۱۵ ( ۳۰ فروردین ۱٣۹۷ )
واژه ی راهنما: سیاسی– تئوری

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5487

 

عنوان نوشتار حاضر برگرفته شده است از مضمون درس های ٩٢ و ٩٣ كتاب “ماتریالیسم تاریخی” اثر زنده یاد رفیق هوشنگ ناظمی (امیر نیك آیین). او همانجا ظرافت استه تیك سیاستِ ماركسیست- لنینیستی را توجه به «تمام بغرنجی ها، مراحل واسطه ای، تاثیرات متقابل و چگونگی تاثیر علت و راه و نحوة انجام این تاثیر» اعلام می كند(ص ٤١٧). همانجا آموزگار توده ای ها توجه را به نقش «واسطه بودن سیاست به مثابه شكل آگاهی اجتماعی» جلب می كند. نكته ای كه اشاره است به دقت بیان و توجه به همه ی سویه ها و شرایط لحظه ی تاریخی.

به سخنی دیگر، سرشت ماركسیستی- توده ای سیاست مستقل حزب طبقه كارگر ایران آن هنگام به طور شكوفا تبلور می یابد و به قله ی اندیشه ی دیالكتیكی فرامی روید كه«تمام» نكته های برشمرده را، «تمام بغرنجی ها، مراحل واسطه ای، تاثیرات متقابل و چگونگی تاثیر علت و راه و نحوة انجام این تاثیر» را در هستی اجتماعی در بیان خود بنماید.

اینك می توان به اهمیت ابرازنظر رفیق عزیز آرش وجدانی – و رفیق عزیز محسن – پی برد كه به درستی می نویسد: «جامعه ما با سه تضاد از لحاظ دیالكتیكی به هم تنیده در گیر است. وظیفه نیروی آگاه طبقه كارگر پاسخ عملی در عرصه جامعه به آن هاست. این سه تضاد عبارتند از ١- تضاد خلق با امپریالیسم؛ ٢- تضاد خلق با استبداد یاروبنای سیاسی غیرمعاصر و ٣- تضاد كار با سرمایه.»

او سپس به درستی رابطه ی دیالكتیكی میان این سه تضاد را برجسته می سازد و می نویسد: «این سه تضاد در شرایط كنونی ایران و جهان چنان به لحاظ دیالكتیكی درهم تنیده اند كه هر گونه اولویت هر یك از آن ها بدون درك ارتباط منطقی و دیالكتیكی آن با دیگر تضادها عملاً به ضد خود تبدیل می شود.»

رفیق آرش صحت توضیح نظری را با نمونه ی مشخص تكمیل می كند: «برای نمونه هم اكنون وضعیت میهن در شرایط مخاطره آمیزی قرار دارد.» او با ذكر آدرس سرمقاله ی پراهمیت نامه مردم كه در آن شرایط مخاطره آمیز مورد بررسی قرار گرفته است، اضافه می كند: «حزب توده ایران در سرمقاله خود با تشریح این وضعیت”چه باید كردی” را پیش پای مبارزان قرار داده است كه می توان این هشدار را با هشدار حزب پس از فتح خرمشهر در جنگ تحمیلی همانند دانست.»

صلابت درستی و صحت نظری مواضع اعلام شده در انطباق كامل است با مواضع نقل شده از كتاب “ماتریالیسم تاریخی” و لذا مایه ی سربلندی توده ای هاست كه پایبند به سخنان بانیان سوسیالیسم علمی در مانیفست كمونیستی هستند: «كمونیست ها شرم دارند نظر خود را از توده ها پنهان دارند»!

 

در واقع هم سرمقاله ی نامه مردم، ارگان مركزی حزب توده ایران با عنوان: پیامدهای ویرانگر سیاست خارجی مبتنی بر «شونیسم اسلامی»، و موقعیت خطرناك میهن ما،عمق فاجعه ای را قابل شناخت می سازد كه نظام حاكم سرمایه داری وابسته برای میهن و سرزمین همه ی خلق های ساكن ایران تدارك می بیند. فاجعه ای كه ممانعت از تحقق آن تنها با گذار از این نظام و رژیم دیكتاتوری در خدمت منافع سرمایه سوداگر داخلی و خارجی ممكن می گردد.

خواست گذار از رژیم دیكتاتوری كه حزب توده ایران آن را به درستی گام نخستِ مبارزه ی انقلابی در پیش رو ارزیابی می كند، از رابطه ی علت و معلولی برای ایجادشدن خطر ناشی از سیاست ضد مردمی و ضد ملی نظام حاكم نتیجه می شود كه «شوینیسم اسلامی» را به ابزار ایدئولوژیك تحمیل آن بدل ساخته است.

باید اذعان داشت كه توجه به خطر و تهدید خارجی در گفتگوهای در جریان میان توده ای ها كمتر موضوع بررسی و توجه قرار داشته كه سرمقاله ی نامه مردم آن را به درستی برجسته ساخته. بدون تردید بزرگ ترین نقطه ی قوت سرمقاله این نكته است كه خطر جنگ پوشیده و عریان امپریالیستی را علیه ایران مورد توجه قرار می دهد وچاره اندیشی می كند. بدین ترتیب سرشت میهن دوستی حزب طبقه كارگر ایران را برجسته می سازد.

بهم تنیدگی تضاد مردم میهن ما با سیاست تهاجمی امپریالیسم، به سخنی دیگر تضاد خلق با امپریالیسم با تضادهای دیگر خلق، با رژیم دیكتاتوری و نظام سرمایه داری وابسته به اقتصاد امپریالیستی، كه رفیق عزیز آرش به درستی برجسته می سازد، باید چگونه در سیاست مستقل حزب توده ایران تبلور یابد تا سرشت ماركسیستی- تودهای این سیاست را قابل شناخت ساخته و آگاهی اجتماعی را از كلیت هستی جامعه (عینی- پایه و ذهنی- روبنای) قابل درك نماید؟

 

بررسی دقیق این نكته به منظور یافتن پاسخی علمی از این رو ضروری است، زیرا باید از درون آن «پراتیك انقلابی» بیرون كشیده شود. به سخنی دیگر وظیفه و چگونگی مبارزه ی تاكتیكی حزب توده ایران در لحظه ی تاریخی كنونی تعیین شود.

 

در بررسی مجزایی مواضع نظریه پرداز محمد كیانوش راد كه مدافع نظریه «راه میانه» است نشان داده شد. خطری كه می تواند با عدول از موضع انقلابی حزب توده ایران در ارتباط با وظیفه ی حذف رژیم دیكتاتوری ایجاد شود، در ابعادی چند نشان داده شد. نشان داده شد كه در سمت راست و تسلیم گرای طیف «مدارا با اصولگرایان»، كوشش و تاكتیك تسلیم طلبانه برای «در دل دوست بهر حیله رهی باید جست» قرار دارد. كوششی كه با بهره گیری از ابزار “تهدید با چماق ارتجاع” گویا مستدل می گردد.

این تهدید در نظر تسلیم طلبان، با هشدار برای خطر كودتای نظامی و «اقتدارگرایی نظامی و شبه نظامی»، به ابزار علیه مبارزه توده ها در نبرد طبقاتی و نفی ضرورتآن بدل می گردد. كوشش می شود، علت تعمیق نبرد طبقاتی و ژرفش دو تضاد مردم با استبداد و با غارت و استثمار نظام حاكم سرمایه داری، جا به جا گشته و به مثابه ی معلول ایجاد شدن خطر كودتا القا شود.

سیاست مستقل حزب توده ایران كه مبتنی است بر شناخت و درك سه تضاد توامان و بهم تنیده ی كه رفیق عزیز آرش برمی شمرد و مضمون سرمقاله ی پراهمیت نامه مردم را نیز تشكیل می دهد، بنا به سرشت مردمی و میهن دوستانه خود به چنین راه تسلیم طلبانه تن نمی دهد. چنین «راه میانه» را كه به استحاله ی رژیم دیكتاتوری دل بستهاست، نادرست ارزیابی می كند.

سیاست انقلابی حزب توده ایران با توجه به بهم تنیدگی سه تضاد برشمرده شده، راه واقع بینانه و ممكن مبارزه با خطر امپریالیستی را از مبارزه با خطر ناشی از اقتصادسیاسی دیكته شده توسط سازمان های مالی امپریالیستی جدا نمی سازد. بهم تنیدگی خطری را كه از دیكتاتوری رژیم ولایی علیه منافع مردم و ملی كشور ایجاد شده است ازخطر امپریالیسم و اِعمال سیاست اقتصادی امپریالیستی جدا نمی سازد.

بر این پایه است كه سیاست مستقل طبقاتی حزب توده ایران بر ضرورت مبارزه برای به پیروزی رساندن مرحله ملی- دمكراتیك انقلاب پای می فشارد كه راه حل واقع بینانه و انقلابی برای حل سه تضاد بهم تنیده است كه رفیق عزیز آرش برجسته ساخته و بهم تنیدگی آن ها خاطر نشان نموده است.

سیاست مستقل حزب توده ایران در دفاع از مرحله ملی- دمكراتیك فرازمندی جامعه ایرانی از این رو واقع بینانه و انقلابی است، زیرا درست این سه تضاد و بهم تنیدگی آنرا مورد توجه قرار می دهد. زیرا سیاست حزب طبقه ی كارگر ایران، شكل بروز آگاهی اجتماعی بر كلیت هستی جامعه ایرانی در شرایط كنونی است.

تنها دو نكته را باید به مواضع اصولی طرح شده در سرمقاله ی پراهمیت نامه مردم افزود، تا نگرش ماتریالیست دیالكتیكی به اوج «كاكل بلند كوه» این اندیشه بتابد «كه اولین تماشاگر سپیده دمانند، و اولین آشیانة زمینی اشعه خورشید» (اط، به آن كس كه به او می اندیشم، سروده ی زندان).

اول- بدون طرح برنامه اقتصاد ملی جایگزین برای اقتصاد سیاسی دیكته شده توسط امپریالیسم، طبقه كارگر ایران و همه مردم میهن دوست و ضد سیطره ی امپریالیسم ازپرچم ضروری در نبرد برای حل تضاد با امپریالیسم و حل تضاد با زیربنای اقتصاد وابسته نظام سرمایه داری حاكم محروم خواهند بود. مبارزه علیه رژیم دیكتاتوری كه اجرای سیاست امپریالیستی را به برنامه رسمی دولتی بدل ساخته است، از مضمون مردمی و ملی تهی خواهد بود. مبارزه علیه دیكتاتوری به مبارزه برای “آزادی” تقلیل خواهد یافت كه نارسایی آن در تجربه ی طولانی اصلاح طلبان به اثبات رسیده است.

ناگفته نماند كه در گفتگوها میان توده ای ها با طرح ضرورت ارایه این جایگزین، مضمون بهم تنیدگی سه تضاد مورد نظر رفیق آرش، همیشه مورد توجه قرار داشته است، حتی آن جا كه خطر تجاوز علنی و عریان امپریالیسم موضوع اصلی سخن نبوده است.

دوم– موضع میهن دوستانه حزب توده ایران جای تردیدی باقی نمی گذارد كه مبارزه علیه دشمن اصلی، یعنی علیه امپریالیسم و تجاوز پوشیده و به ویژه عریان آن، وظیفه خطیر و مداوم حزب توده ایران، حزب طبقه كارگر ایران است. به ویژه در شرایط تجاوز عریان، مساله دفاع از میهن اولویت تام در انجام وظیفه ی میهنی داراست.

برای ممانعت از ایجاد شدن این خطر، مواضع درست و واقع بینانه سرمقاله ی نامه مردم و خواست پایان دادن به سیاست ضد ملی «شوینیسم اسلامی» سخن شایسته و بایسته مطرح شده است و نباید به آن نكته ای در این سطور افزود. باید با تمام توان از آن دفاع و برای درك صحت آن توسط توده ها مبارزه نمود. این وظیفه خطیر همه ی توده ای ها است.

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5487




دغدغه ی نبرد طبقاتی روز در ایران!

سخن روز شماره: ۸ ( ۲۹ فروردین ۱٣۹۷ )

رفیق عزیز محسن كه همیشه با نظر و راهنمایی ها راهگشاست، در دو ابراز نظر گذشته به مساله ارتباط با سازمان راه كارگر اشاره دارد و آن را نزدیك ترین جریان به حزب طبقه كارگر ایران ارزیابی می كند. آدرسی را به ابراز نظر ضمیمه كرد كه در ارتباط است با ابتكار ایجاد تلویزیون اینترنتی این سازمان.

با دقت و وسواس برنامه ٢٢ فروردین این تلویزیون را گوش دادم. رفیق فرخنده آشنا، رفیق كارگری سخن گفت كه بسیار دلنشین و آشنا بود. سخنان رفیق ارژنگ بامشاد به توصیف شرایط بسنده كرد.

چكیده ی سخن رفیق فرخنده آشنا برجسته ساختن ضرورت توجه به نبرد طبقاتی جاری در ایران و شرایطی است كه نبرد در آن جریان دارد. رفیق آشنا «این مبارزه را متعلق به من» اعلام كرد. او اضافه كرد كه جنبش از این مرحله «گذر كرده است كه بخواهیم درباره ی دزدی ها، ضربه به محیط زیست و .. افشاگری كنیم»!

این رفیق مبارز كارگر هشدار داد كه «آلترناتیو را می خواهند به تغییر روبنا محدود سازند». «برای طبقه كارگر بیم و امید» مطرح است. «طرح نشدن مشكل های كارگری [در افكار] به چشم می خورد». «امید، نیروی عظیم ماست. تنها نیروی كه توان تغییر دارد اگر با هشیاری، اهرم پیشبرد خواست هامان را ایجاد كنیم، تشكل های قدرتمندمان را به وجود بیاوریم، سازماندهی را انجام دهیم».

بدین ترتیب این رفیق مبارز كارگر با سطح والا و زیبای آگاهی طبقاتی- اجتماعی طبقه ی كارگر ایران بركمبود مضمون راهبردی در نبرد طبقاتی كنونی در ایران انگشت گذاشت. او خواستار برجسته ساختن مضمون ضد كارگری این ترفند دشمن طبقاتی شد كه می خواهد «آلترناتیو را به تغییر روبنا محدود سازد». ترفندی كه با در اختیار گذاشتن «ماهواره ی مجانی در اختیار ج ا می خواهد توده ها را بگرداند»!

رفیق عزیز فرخنده آشنا با اشاره به مبارزات كارگران صنعت نفت در انقلاب بهمن ٥٧، هشیار داد كه تنها«هشیاری طبقه كارگر» می تواند در مبارزه ی طبقاتی كنونی نتایج مثبتی برای زحمتكشان و تمام مردم به همراه داشته باشد. او هشدار داد كه طبقه كارگر ایران باید از «تجربه آن دوران» دوری كند. باید برخلاف آنزمان كه پس از پیروزی انقلاب صحنه مبارزات كارگری را قطع نمود، با جدیت به مبارزه ی اعتراضی-اعتصابی ادامه دهد. وظیفه ای كه طرح و روشنگری درباره ی برنامه آلترناتیوی كه زیربنای جامعه را متغیر می سازد و باید با هژمونی طبقه كارگر به سرانجام رسانده شود، نتیجه گیری عقلایی از آن است.

بدیهی است كه مواضع رفیق عزیز فرخنده آشنا بی كم و كاست وظیفه ی طبقه كارگر ایران و حزب آن است و سیمای مضمون نبرد نزدیك ترین متحد برای حزب توده ایران را قابل شناخت می سازد، آن طور كه رفیق محسن اشاره دارد.

رفیق ارژنگ بامشاد در “تحلیل سیاسی” توصیف ظاهر پدیده های سه گانه ای را به عهده گرفت. مساله یارز، نقش اقتصادی سلطه ی «بیت» و خطر كودتای نظامی را بررسی با در برابر هم قرار دادن خطر«دولت نظامی .. و مرد قدرتمند» كه آن را به درستی در ارتباط با «دیكتاتوری» مطرح نمود، در برابر سیاست «اصلاح طلبان با برنامه آشتی ملی» آن ها، بحث را در سطح وقابع منجمد نمود.

رفیق بامشاد بر ضرورت «سازمان داد نیروی مردم، معلمان، كارگران، زنان، دانشجویان» تاكید داشت و استفاده از «شبكه های قدرتمند شده ی عمومی» را توصیه نمود. اما متاسفانه كلمه ای درباره ی مضمون برنامه اقتصاد سیاسی ای سخن نگفت و اشاره ای به آن نداشت كه رفیق آشنا آن را تلویحا به مثابه «آلترناتیو» ترقی خواهانه در برابر «آلترناتیو محدود به روبنا» مطرح ساخته است.

بدین ترتیب وظیفه حزب طبقه كارگر ایران در برابر جریان پایبند به مبارزه ی طبقاتی كه رفیق عزیز فرخنده آشنا مطرح و درباره ی آن روشنگری كرد، و هم در برابر كمبود ارزیابی انقلابی در سخنان رفیق ارژنگ بامشاد تردیدناپذیر است. طرح آلترناتیو انقلابی، طرح برنامه اقتصاد ملی مبتنی بر اقتصاد سیاسی ملی-دمكراتیك توسط حزب توده ایران، گره ای را تشكیل می دهد كه بدون گشودن آن، مبارزه ی طبقاتی در ایران از مرحله ی كنونی فراتر نخواهد رفت.

از این روست كه گفتگوهای ایجاد شده میان توده ای ها از اهمیت تاریخی برخوردار است تا با توافق بر سرمواضع نظری- تئوریك درباره ی استقلال سیاست طبقاتی حزب توده ایران، با توانی به مراتب بالاتر به وظیفه ی اصلی برای تجهیز و سازماندهی مبارزه زحمتكشان و دیگر نیروهای میهن دوست وارد صحنه ی عملی وپراتیك انقلابی گردد.

رفیق محسن عزیز، رفقای دیگر دست اندركار كه ذكر نام یك یك غیرضروری است، لطفن كمك كنید تا گفتگوها میان توده ای ها با موفقیت به پیش برده شود تا بتوانیم جمعی به وظیفه ی اصلی بپردازیم. به گفته رفیق ناهید، ما «حرفی برای گفتن داریم ..».

«و از چه رنگین كمان ها و از چه دوزخ ها گذشتیم!» (اط، با پچپچه پاییز، ١٢).

٢٨ فروردین ١٣٩٧ – ١٧ آوریل ٢٠١٨




«راه میانه» و «تقابل دو حركت»

مقاله شماره: ۱۴ ( ۲۸ فروردین ۱٣۹۷ )
واژه ی راهنما: سیاسی– تئوری

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5469

نظریه پرداز محمد كیانوش راد در مقاله ای كه در مجله ی چشم انداز ایران منتشر كرده است، مواضع خود رادر دفاع از راه «تثبیت دموكراسی در ایران» برمی شمرد و «نقشه ی راه» را برای دسترسی به آن تفهیم میكند. دقیق تر، می كوشد تفهیم كند. او این «نقشه ی راه» را با پذیرفتن «ضرورت انتخاب مسیرهای تغییراتآرام و تدریجی» و دوری از «تمامیت خواهی آرمانی» تعریف می كند.

به نظر او با چنین شیوه ای كه مضمون «راه میانه» برای «تثبیت دموكراسی در ایران است»، باید «.. باتبعیت از سیاست “یك گام به پس و دو گام به پیش”، و پذیرش سیاست میانه روانه، ضمن تثبیت دستاوردهایواقع بینانه، راه برای تغییر و پذیرش در اصول گرایان هم گشوده گردد.» و اضافه می كند كه به نظر میرسد، كه «اصول گرایان هم بزودی خواهند پذیرفت كه حكومت امری زمینی و از آن مردم و بدست مردم وبرای مردم است»!

بدین ترتیب نظریه پرداز «اصول گرایان» را استحاله پذیر ارزیابی می كند و هم بخشی از «راه حل میانه»می پندارد! كیانوش راد برای اثبات این آرزوی های «تمامیت خواهی آرمانی» خود، سند و فاكت و نشانی ازكاركرد «اصول گرایان» ارایه نمی دهد كه در تایید برداشت او باشد. بلكه برداشت ذهنی خود را در یك “تز”اثبات نشده به جای واقعیت عینی مطرح می سازد.

ناتوانی در به ثبوت رساندن “تز” ذهن گرایانه را نظریه پرداز با جمله معروف «سخت است، اما راهی جزاین نیست» توجیه می كند. او برای این توجیه به منبع فرهنگ ملی ایرانی نیز چنگ می زند و می نویسد: «دردل دوست بهر حیله رهی باید جست»!

او كه مخالف «ظهور اعتراضات و آشوب های اجتماعی» است، اهرمی را برای توجیه تن دادن خواننده به«راه حل میانه» به خدمت می گیرد كه مضمون آن را می توان تنها با تهدید با چماق ارتجاع” تعریف ومشخص كرد.

محمد كیانوش راد با صراحت و شفافیت «ظهور اعتراضات و آشوب های اجتماعی» را علت تشدید خطركودتای نظامی ارزیابی می كند و هشدار می دهد كه «اندك سالارانِ ضد دموكراسی» برای اجرای برنامهتبهكارانه خود به «ظهور اعتراضات و آشوب های اجتماعی» نیاز دارند! و اضافه می كند: «انگیزه لازم میاننظامیان برای ورود و در دست گرفتن امور كشور وجود دارد. این سناریویی است كه بالقوه وجود دارد وعلائم آن نیز آشكار است»!

به سخنی دیگر، مردم عاصی و گرسنه و كارگرانی را كه به جای دریافت دستمزدِ عقب افتاده ی پنج بار زیرمرز فقر، با پشت خونین زیر ضربه ی شلاق و زندان به اعتراض و اعتصاب رو آورده اند، مسئول تبهكاری«اقتدارگرایی نظامی و شبه نظامی» اعلام می كند!

او در موضع گیری خود برای تعویض علت و معلول پیگیر است. نبود «دموكراسی» در ایران را ناشی ازسلطه ارتجاع غارتگر و سركوبگر و قانون شكن نمی داند، بلكه آن را ناشی از «وزن سیاسی- اجتماعی كم بیطرفان» ارزیابی می كند كه گویا یك “بلیه آسمانی” و “خواست خداوندی” است و نه پیامد كاركرد ضد مردمیمذهب حاكم ارتجاعی. «ضعف جامعه مدنی و نهادها و انجمن های داوطلبانه را در ایران» – و نه سركوبقانون شكنانه سازمان های دمكراتیك را توسط ارتجاع حاكم نظام سرمایه داری علت نبود «دموكراسی» درایران می داند و مردم زیر فشار استبدادی را برای این نبود مسئول اعلام می كند!

صحت تهدید كردن مردم و حكم برای پایان دادن به «اعتراضات و آشوب های اجتماعی» صادر كردن رانظریه پرداز با “تز” «بی نیازی و استقلال حكومت از مردم» توجیه می كند. این «بی نیازی» را نادرستارزیابی و محكوم نمی كند، بلكه آن را با “تز” بقای ارتجاع حاكم كه از “نورث” به عاریه گرفته است، بهعنوان نیاز به «امنیت» به اصطلاح مستدل می سازد. بدون آن كه بگوید «امنیت» برای چه كسی؟

 

عجیب هم نیست كه متكی بر اسلوب جا به جا كردن علت و معلول، بتوان خطر تجاوز امپریالیستی به ایران رانیز ناشی از انقلاب بهمن ٥٧ و مبارزه ی مردم برای تثبیت دستاوردهای آن ارزیابی نمود. و از آن به ایننتیجه رسید كه باید خواست حذف دیكتاتوری قانون شكن را كنار گذاشت، زیرا گویا خطر خارجی را می افزاید.و یا خواست پایان بخشیدن به اجرای سیاست خصوصی سازی و آزاد سازی اقتصادی را كنار گذاشت، زیراامپریالیسم با آن مخالف است و «در دل دوست بهر حیله رهی باید جست»!

به نظر نظریه پرداز محمد كیانوش راد كه از نظرات نظریه پرداز دیگری با نام “پاتنام” كمك می گیرد و میكوشد «علت ماندگاری نظام های اندك سالار را در [نیاز به] امنیت باید جستجو كرد. پاداش [!] حفظ امنیت،تملك انحصاری قدرت سیاسی و ثروت است». در این سخن كه تزی دلبخواهی است، روشن نیست صحبت ازامنیت برای چه كسی است. اگر صحبت از امنیت برای حاكمان و ارتجاع حاكم است، شكستن و نابود ساختناین امنیت ضروری نیست، به جای مدارا كردن با آن كه اصلاح طلب دلسوز خواستار آن است؟

عجیب هم نیست كه چنین اندیشه و برداشت تسلیم طلبانه نتواند وحدت منافع ارتجاع حاكم داخلی با ارتجاعامپریالیستی را برای اجرای برنامه اقتصادی- اجتماعی خصوصی سازی و آزاد سازی اقتصادی، به مثابهعلت تعمیق بحران اقتصادی– اجتماعی كنونی دریابد. نتواند این وحدت منافع «اصول گرایان» را با منافعامپریالیسم به مثابه علت تعمیق وابستگی نواستعماری ایران به سرمایه مالی امپریالیستی دریابد. نتواند نابودیتولید داخلی، تشدید بیكاری و فقر ووو را در ایران ناشی و پیامد چنین وحدت منافع دریابد. نتواند دریابد كهفاجعه ی تحمیل بحران اقتصادی- اجتماعی به هستی مردم، علـت «آشوب ها و اعتراض ها» است، علـت آمادهشدن شرایط داخلی برای كودتای نظامی ها است، علـت تشدید خطر تجاوز امپریالیستی و تجزیه ی ایران است.فهرستی كه می توان باز هم بیش تر به آن افزود.

پایان بخشیدن به شرایط ضد مردمی و ضد ملی حاكم بر ایران كه پیامد سلطه ی بلامنازع «اصول گرایان»است می تواند تنها به دست توانای مردم و در مركز آن طبقه ی كارگر مبارز و زنان دلاور مبارز عملی گردد. «راه میانه» را «اصول گرایان» خود مسدود ساخته اند.

باید به ذهنی گرایی غیرمستدل و غیرمسئولانه پایان داد. باید با مبارزه ی سخت كوشانه و هوشمندانه به تغییرشرایط حاكم پرداخت، پیش از آن كه ارتجاع داخلی و امپریالیسم جهانی به امیال خود دست یابند.

به این منظور باید پرچم اقتصاد ملی- دمكراتیك را برای نبرد جانفشانانه توده های زحمت به اهتزاز درآورد!

 

٢٥ فروردین ٩٧ – ١٤ آوریل ١٨

نشانی اینترنتی این مقاله: https://tudehiha.org/fa/5469