شکاف طبقاتی
مارکس میگوید که در این سیستم، دارایی بهجای کاربرد آن برای برآورده شدن نیازهای واقعی رنجبران و تنگدستان، تنها بر پایه سود اقتصادی و رقابت پخش میشود. برایند این روند گرد آمدن دارایی تولید شده در دست شمار اندکی میشود که شکاف طبقاتی و نابرابری اجتماعی و اقتصادی را افزایش میدهد.
بر پایه گزارش مجله فوربز و Oxfam، در سال 2023، دارایی 10 تن از پولدارترین جهان بیش از 1.2 تریلیون دلار ، یعنی به اندازه 1.5 درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) همهی کشورهای جهان، بود. دارایی این ده تن برابر با تولید ناخالص ملی کشورهای میلیاردی مانند هند و چین هست. بر پایه آمارهای نهاد امپریالیستی مانند بانک جهانی، 700 میلیون تن در جهان هنوز تهیدست و یا تنگدست هستند.
بحرانهای اقتصادی
مارکس میگوید که سرمایهداری در سرشت خود با بحرانهای اقتصادی همراه است. این بحرانها ریشه در تضادهای درونی سیستم دارند. یکی از دلیلهای این بحرانها، ناتوانی دستگاه سرمایهداری برای فراهم کردن درخواست برای کالاهای تولید شدهاست. این روند مایه اضافه تولید، یعنی تولید بیشتر از نیاز مصرفکنندگان میشود.
بحرانهای اقتصادی (Great Depression) در دهه 1930 میلادی، یکی از برجستهترین نمونهها از چالش اضافه تولید در نظام کاپیتالیستی بود.
اضافه تولید در صنعت خودرو در دهه 1970 و 1980، نمونه دیگر این چالش است. برخی از خودروسازان بزرگ در کشورهای صنعتی مانند امریکا و ژاپن، به دلیل دگرگون شدن درخواست بازار، دچار بحران اضافه تولید شدند.
صنعت فنآوری پس از دورهای که تولید گوشیهای هوشمند کمتر از درخواست بازار بود، به تولید بیش از اندازه پرداخت. ولی به دلیل رکود اقتصادی و دگرگون شدن نیازهای مصرفکنندگان، شرکتها نتوانستند کالاها را به فروش برسانند.
در دنیای مُد، بسیاری از شرکتها به دلیل پیشبینی نادرست از نیاز بازار، به تولید بیش از اندازه پوشاک میپردازند که مایه به دور ریختن هزاران میلیون تن پوشاک میشود.
دیدگاهتان را بنویسید