اردن فعالیت اخوانالمسلمین را به دلیل خرابکاری ممنوع کرد و دفاترش را تعطیل شدند. قطر و ترکیه از حمایت کنندگان اخوانالمسلمین هستند و عربستان از مخالفان. این ممنوعیت بدون تردید برای خشنودی عربستان از بزرگترین کمک کنندگان مالی اردن انجام شده است.
اخوانالمسلمین و انجمن حجتیه، اسلام را به عنوان اساس هویت و عمل سیاسی و اجتماعی میدانند و به دنبال تحقق ارزشهای اسلامی در جامعه هستند. هر دو گروه نسبت به نفوذ فرهنگی چپ منتقد هستند و به دنبال مقابله با تأثیرات سکولار در جوامع اسلامی میباشند. هر دو بر اهمیت آموزش دینی و تبلیغ اسلام تأکید دارند.
انجمن حجتیه به طور خاص بر مسئله مهدویت و ظهور امام زمان تمرکز دارد، در حالی که اخوانالمسلمین نیز به ایدههای مشابه در سنیگرایی (مانند عدالتخواهی جهانی در آخرالزمان) معتقد است.
برخی از نظریهپردازان و محققان معتقدند که دولت بریتانیا در شکلگیری و حمایت از جنبشهای اسلامی مانند اخوانالمسلمین و انجمن حجتیه نقش داشته است. این ادعاها عمدتاً بر پایه اسناد تاریخی، روابط استعماری و اهداف ژئوپلیتیک انگلیس در خاورمیانه استوار است.
پس از جنگ جهانی اول، انگلیس به دنبال کنترل جریانهای ضداستعماری در مصر بود. نگرانی از رشد حزب وفد (ناسیونالیست سکولار) و جریانهای چپ، انگلیس را به حمایت از اخوان به عنوان یک نیروی اسلامگرای میانهرو سوق داد. برخی از اعضای اولیه اخوان، مانند سید قطب، در ابتدا تحت تأثیر اندیشههای غربی بودند. همچنین، ارتباطاتی بین برخی رهبران اخوان و مقامات بریتانیایی در دوره استعمار مصر گزارش شده است.
برخی تحلیلگران میگویند که انجمن حجتیه با حمایت غیرمستقیم ساواک و نیروهای وابسته به غرب ایجاد شد تا در برابر جریانهای انقلابی مارکسیست قرار گیرد. انجمن حجتیه با تبلیغ عدم دخالت در سیاست، عملاً به تثبیت رژیم پهلوی کمک میکرد. این موضع با اهداف انگلیس برای جلوگیری از انقلاب چپ همسو بود.
دیدگاهتان را بنویسید