📊
مقاله جدید «هاشم پسران» و «ران اسمیت» از دانشگاه کمبریج، دو سناریوی پیش روی اقتصاد ایران را بررسی کرده اند.
💰 طی ۴۵ سال گذشته، ریال سالانه ۱۹٪ کاهش ارزش داشته، تورم متوسط ۱۹.۸٪ و رشد تنها ۲.۳٪ بوده. اما در سالهای اخیر، کاهش ارزش به ۳۹٪ و تورم به ۳۵٪ رسیده است.
⚔️ سناریوی تداوم جنگ:
محاصره اقتصادی، کمبود ارز، کاهش صادرات نفت، تشدید تورم و در نهایت سهمیهبندی کالاهای اساسی. خطر گذار به ابرتورم (تورم ماهانه بالای ۵۰٪) در صورت تداوم بحران ارزی و از بین رفتن اعتماد به پول ملی، جدی میشود.
🕊️ سناریوی پایان جنگ:
امکان ثبات ارزی، کاهش تورم، بازگشت رشد و آزادسازی داراییهای مسدودشده. اما حتی در این حالت، بازسازی نیازمند بسیج گسترده منابع است و صرف پایان جنگ، مشکلات ساختاری را حل نمیکند.
📉 یارانه پنهان نرخ ترجیحی ارز سالانه ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده که عمدتاً به نفع ثروتمندان است. حذف آن در سال ۱۴۰۴ باعث تورم ۸۰ تا ۹۰٪ در مواد غذایی شد.
🔄 آنچه این دوره را از بحرانهای قبل متمایز میکند، همزمانی، استمرار و تعامل شوکهاست. یک بحران ارزی به بحران بعدی منجر میشود و تورم از شوک موقت به ویژگی پایدار تبدیل شده است.
🧩 اقتصاد ایران از مرحله «تحمل شوک» به مرحله «سازگاری نهادی با بحران دائمی» وارد شده. سال ۱۳۹۷ نقطه عطف این تغییر بود.
⚠️ آینده اقتصاد ایران بیش از هر چیز به پایان پایدار درگیری، امنیت در تنگه هرمز، ثبات ارزی و اصلاحات تدریجی وابسته است.
🔑 مقاله علائم (تورم، کاهش ارزش، رکود) را درست تشخیص میدهد، اما علت را اشتباه میگیرد. مشکل مدیریت بحران نیست، بلکه اقتصاد نئولیبرالیستی و رانتی است. منافع طبقاتی حاکمیت اجازه حل های ریشه ای را نمی دهد. بقای بورژوازی انگلی به همان بحرانهایی وابسته است که نویسندگان میخواهند با اصلاحات تکنوکراتیک «درست» کنند.
دیدگاهتان را بنویسید