با گام گذاشتن به بریکس، جمهوری اسلامی نمی تواند از سراشیبی فروپاشی بگریزد!

چاپ

مقاله ۲۲/۱۴۰۲
۱۰ شهریور ۱۴۰۲، ۱ سپتامبر ۲۰۲۳

پیش گفتار

جمهوری اسلامی با چالش های فراوانی روبرو است که ریشه در چند دهه پیاده سازی اقتصاد نئولیبرالیستی و روبنای دینی با فرمان روایی ولی فقیه دارد. هیچ یک از این چالش ها با گام گزاری به بریکس برداشته نمی شود. جمهوری اسلامی توان و خواست رهبری درست جامعه ما را ندارد. مردم هر روز گرسنه تر می شوند، دستگیری، زندان و شکنجه و کُشتار آزادی خواهان هر روز بیش تر می شود، محیط زیست هر روز آلوده تر می شود، چاه های آب هر روز خشک تر می شوند. 

بریکس می تواند به کشورهایی که خواهان درپیش گیری راه اقتصادی غیر سرمایه داری هستند، برای پایه گزاری یک اقتصاد ملی و مستقل کمک کند، ولی جمهوری اسلامی دل بستگی به پیاده کردن یک اقتصاد ملی با عدالت اجتماعی ندارد. جمهوری اسلامی با گام گذاشتن به بریکس، تنها خواهان سبک کردن بار تحریم ها بر دوش است، تا بتواند چند پگاهی دیگر به زندگی انگلی خود بیفزاید. بریکس می تواند به جمهوری اسلامی کمک کند که پیامدهای ناگوار تحریم را کم تر کند، ولی اقتصاددانان خود جمهوری اسلامی بر این باور هستند که حتا برداشتن سراسری تحریم  نجات بخش اقتصاد ورشکسته جمهوری اسلامی نیست.  اقتصاددان مرتضی افقه می گوید که به دلیل نبود شایسته‌سالاری در دستگاه فرمان دهی جمهوری اسلامی، حتا اگر تحریم‌ها نیز برداشته شوند، چالش های اقتصادی هم چنان  پابرجا خواهند ماند.  

در این نوشته نخست ما نشان خواهیم داد که جمهوری اسلامی هم زمان با تلاش برای پیوستن به بریکس، پنهانی برای چاره یابی چالش های خود با امریکا در روند گفت وگو بوده است. در دنباله این نوشته با بررسی رسانه های درون کشور نشان خواهیم داد که در بر همان پاشنه می گردد؛ اقتصاد ورشکسته؛ آزادی خواهان سرکوب شده؛ محیط زیست نابود شده؛ دستگاه فرمان دهی آلوده.

سیاست برون مرزی برای دراز کردن زندگی انگلی

هیچ چیز و هیچ کس در جمهوری اسلامی مقدس تر از خود جمهوری اسلامی نیست. رژیم از همان آغاز برپایی خود نشان داد که آماده است که رهبران خود و حتا آیه های قران را فدای دراز کردن زندگی انگلی خود سازد. جمهوری اسلامی بارها نشان داده است که برای زنده ماندن، حتا با شیطان هم سازگاری می کند.

شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، روز جمعه سوم شهریورگفت که  امیدوار است که پیمان میان ایران و آمریکا برای آزادی زندانیان هم دیگر که در آن قطر یک میانجی کلیدی بود، به گفت‌وگوی گسترده‌تر بر سر پیمان هسته‌ای  برجام بیانجامد. وزارت خارجه آمریکا دو هفته پیش پذیرفت که ایران در برابر آزادی پنج زندانی آمریکایی، شش میلیارد دلار از پول نفت خود را که از سال‌ها پیش در بانک‌های کره جنوبی مانده بود را دریافت کند. خبرگزاری بلومبرگ روز جمعه در گزارشی نوشت، که دولت جو بایدن ماه‌ها در روند گفت و گوی نهانی با جمهوری اسلامی در باره ی  زندانیان، آزاد شدن دارایی‌های جمهوری اسلامی در کره جنوبی، و همچنین کاهش روند غنی سازی اورانیوم ایران بوده است. پیش تر روزنامه آمریکایی «وال استریت جورنال» نیز نوشته بود که جمهوری اسلامی تولید اورانیوم غنی‌شده برای کاربرد جنگی را بسیار کاهش داده است. در همان گزارش آمده است که حتا در برخی از جاها اورانیوم غنی‌شده ایران در روند رقیق‌سازی شدن است. به نوشته «وال استریت جورنال»، این کنش ها، تنش‌ها با ایالات متحده را کاهش می دهد و گفت و گو بر سر برنامه هسته‌ای ایران را آسان تر می کند.

بلومبرگ می نویسد که امریکا و جمهوری اسلامی پنهانی پیمانی در باره ی بالا بردن تولید و فروش نفت ایران نیز بسته اند. آمریکا پذیرفت که آرام آرام از پیاده کردن تحریم‌ها بر فروش نفت ایران بکاهد. به همین دلیل تولید نفت ایران هم اکنون بالاتر از  سال ۲۰۱۸ ، سال آغاز تحریم ها رسیده است. جواد اوجی، وزیر نفت ایران هفته گذشته گفت که تولید  نفت خام به ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است که تا پایان شهریور این میزان به ۳.۴ میلیون بشکه افزایش خواهد یافت.

شرکت کالا کپلر (kepler logistics) هفته گذشته گزارش داد که ایران در این ماه روزانه  یک و نیم میلیون بشکه نفت خام تنها به چین فروخت. بلومبرگ می‌گوید، ارزیابی کارشناسان آمریکایی این بوده است که سرازیر شدن نفت ایران به بازار جهانی بهای آن را کاهش خواهد داد. بهای نفت برنت شمال، این هفته به زیر ۸۵ دلار رسید. دستگاه دولتی بایدن خواهان پایین نگه داشتن بهای بنزین، نزدیک به چهار دلار برای هرگالن در آمریکا است، تا بخت پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ بیش تر شود. هلیما کرافت (Helima Croft)، رئیس استراتژی جهانی کالا در شرکت «بازارهای سرمایه» (Capital Markets) گفت که هم اکنون منافع اقتصادی آمریکا و ایران در مورد تولید بیش تر نفت و فروش آن در بازار یک سان است.

جمهوری اسلامی مهره های پایینی خود را به رسانه ها فرستاده است، تا راه باز کن گفت و گوی رودررو با امریکا شوند. اقتصاددان مرتضی افقه، در گفت‌وگو با روزنامه «صمت»،چاپ تهران گفت که از میان برداشتن تحریم ها می تواند به رام شدن کوتاه زمان تورم بینجامد. وب‌سایت «خبرآنلاین» در گزارشی به کارکرد دولت ابراهیم رئیسی خرده گرفت و نوشت که پس از دو سال هیچ کاری برای برداشتن تحریم‌ها انجام نشده است.
همان گونه که در زمان آقای خمینی دیدیم که چگونه او برای رییس جمهوری شدن ریگان، از آزادی گروگان های آمریکایی جلوگیری کرد، هم اکنون هم جمهوری اسلامی با افزایش تولید نفت و پایین آوردن بهای آن در بازار جهانی به انتخاب دوباره بایدن کمک می کند.

اقتصاد ورشکسته و مردم گرسنه

وب‌سایت «فردای اقتصاد» با پرسش از ۵۰ اقتصاددان می نویسد که  ۸۹ درصد از اقتصاددانان بر این باور هستند که تورم در سال ۱۴۰۲ یا به اندازه سال پیش و یا حتا از آن فراتر خواهد رفت. روزنامه «فرهیختگان»، هشتم اسفند ماه با انتقاد از سیاست‌های اقتصادی دولت ابراهیم رئیسی نوشت که در سال های گذشته توان خرید مردم ۴۰ درصد کم تر شده است، ولی دولت هیچ کاری برای کاهش فشار افزایش هزینه ها بر دوش خانواده ها نکرده است. مرکز آمار ایران در گزارش تازه خود می نویسد که نرخ تورم سالانه در تیر ماه را در ۱۵ استان ایران بالای ۵۰ درصد بوده است. یادآوری شود که با این که فشار تورم بر روی خانوارهای کارگری افزایش یافته است، وزیر کار  بازنگری دست مزد کارگران رانپذیرفت و با بازگویی سفارش های نئولیبرالیستی گفت که کارگران خودشان برای دست مزد بیش تر با کارفرما چانه‌زنی کنند. همان گونه که می بینیم برای جمهوری اسلامی گام گزاری به بریکس به معنای دور شدن از اقتصاد نئولیبرالیستی نیست.

جمهوری اسلامی به دنبال این است که صنعت ملی ورشکسته را از این هم کم توان تر کند. دست مزد کارگران به آن اندازه کم است که کارگران به ناگزیر دست از کار کردن در کارخانه ها و کارگاهای تولیدی بر می دارند و برای زنده ماندن دست به کارهای خرید و فروشی می زنند. هادی ابویی دبیر کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران گفت که خط تولید کارخانه‌ها نیاز به کارگر دارد، ولی کارگر پیدا نمی‌شود، چرا که آن ها به دنبال کار های دیگری با درآمد بیش تر رفتند. جمهوری اسلامی نه تنها هیچ نگران از هم پاشیدگی تولید صنعتی درون مرزی نیست، بل که طبقه های انگلی بورژوازی هیچ نیازی به یک اقتصاد ملی نمی بینند.

بهای یک کیلو گوشت قرمز از مرز ۵۵۰ هزار تومان گذاشته است که برابر با دست مزد دو روز یک کارگر است. خبرگزاری ایلنا می نویسد که خانواده های کارگری در هر ماه حتا یک کیلو گوشت قرمز هم نمی توانند بخرند. هم اکنون دست مزد کارگران کم درآمد و بازنشستگان میان ۹ تا ده میلیون تومان است، ولی خط نداری (فقر) میان ۱۸ تا ۳۰ میلیون تومان گذاشته شده است. شرایط اقتصادی کارگران و بازنشستگان آن ها را به خیابان ها کشانده است. در هفته های گذشته  بازنشستگان در استان‌های کرمانشاه، خوزستان، و اصفهان در خیابان ها به واخواهی پرداختند (اعتراض کردند). بازنشستگان در بیش از ۲۰ استان کشور به راهپیمایی پرداختند و کارگران ماشین سازی اراک اعتصاب کردند.

یکی از ویژگی های دستگاه فرمان دهی جمهوری اسلامی روبنای دینی آن است. جمهوری اسلامی هیچ تلاشی در راه بالا بردن دست مزد کارگران نمی کند و آن ها را در برابر بهره کشان تنها گذاشته است، ولی هنگام برگزاری رخ دادهای دینی پول های هنگفتی هزینه این کارهای واپس گرایانه می کند. مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ، روز ۱۹ مرداد گفت که برای برگزاری اربعین، ۳ هزار میلیارد تومان بودجه فراهم شده است. مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران گفت که برای برگزاری اربعین در تهران بودجه «۳۰۰ میلیارد ریالی» از سوی شهرداری پایتخت تهیه شده است.

سرکوب آزادی

جمهوری اسلامی راه سخن را برای مهره های گوناگون خود باز گذاشته است، تا سوپاپی در دیگ جوشان جنبش مردمی باشند، ولی نازک ترین نوای آزادی خواهی را با سرب گلوله و یا چوب دار پاسخ می دهد.

رییس کل دادگستری استان فارس امروز از صدور کیفرخواست برای دستگیرشدگان شاهچراغ شیراز گفت که اگر در بی دادگاه دادباخته (محکوم) شوند به دار آویخته می شوند. کُشتن آدم کُشان از سوی دستگاه دادگستری یک کشور یک کار غیر انسانی است، ولی در بی دادگاه های جمهوری اسلامی که دستگیرشدگان از حق طبیعی خود در داشتن وکیل و شرایط انسانی در زندان ها بی بهره هستند،این کاری است ضد انسانی که از مرز هر گونه ددمنشی نیز گذشته است.

جواد روحی زندانی سیاسی  که در دادگاه پیشین به سه بار اعدام محکوم شد، به ناگهان در زندان نوشهر جان باخت. ریحانه انصاری‌نژاد، کنش گر کارگری در بی دادگاه جمهوری اسلامی ۴ سال زندان گرفت. مهدی یراحی به دلیل ساختن ترانه  «روسری تو» بازداشت شد. ده‌ها استاد دانشگاه در هفته‌های گذشته از کار برکنار شده‌اند. به کارگر زندانی رضا شهابی اجازه بازرسی پزشکی نمی دهند. شماری از مردم در شهرهای آذربایجان تنها برای پشتیبانی از دریاچه‌ی ارومیه بازداشت شده‌اند. حمید قره‌ حسنلو، رضا آریا، حسین محمدی، مهدی محمدی، محمدامین اخلاقی ساوجبلاغی، امین مهدی شکراللهی، فرزانه قره حسنلو و علی معظمی گودرزی از متهمان پرونده کشته شدن «روح الله عجمیان»، در روزهای گذشته با هم ۶۵ زندان گرفته اند و راهی زندان های مشهد، کرمان، یزد و قم شدند. یادآوری شود که پیش تر در پیوند با این پرونده محمد، مهدی کرمی و سیدمحمد حسینی  به دار آویخته شدند.

پس از ایستادگی وکیل های دادگستری در استان‌های کرمانشاه، یزد، چهارمحال‌ و بختیاری، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و آذربایجان غربی علیه در دست گرفتن پروانه دهی از سوی دولت، شماری از وکیل های دادگستری تهران نیز در برابر ساختمان شورای نگهبان دست به نشست زدند. مجلس می خواهد که گزینش وکیل برای پروانه دهی و پروانه گیری از کانون‌ وکلا گرفته شود به دست وزارت امور اقتصادی و دارایی واگذار شود. با این کار دولت می خواهد به بررسی و وازرسی کسانی که وکیل می شوند بپردازد و بدین گونه آن ها را برده سیاست های خود سازد. یادآوری شود که از زمان دولت مصدق تا کنون گزینش وکیل و وظیفه پروانه دهی و پروانه گیری در دست کانون‌ وکلا بوده است. شورای هماهنگی تشکل های صنفی فرهنگیان ایران می گوید که رژیم به سرکوب آموزگاران و کارکنان خروش گر (اعتراضی) آموزش و پرورش می پردازد و آن ها را به دلیل های پوچ و بی هوده از کار برکنار می کند.

پنج شهروند کُرد از شهرهای مهاباد و ارومیه که در خیزش های سراسری پارسال بازداشت شده بودند، در بی دادگاه ی رژیم با هم  ۵۰ سال زندان گرفته اند. خانم نازیلا معروفیان، از تاریخ ۸ آبان ماه ۱۴۰۱، پس از پخش گفت و گوی خود با امجد امینی پدر مهسا امینی تا کنون چهار بار بازداشت شد و هم اکنون در یک بازداشتگاه ناشناخته شده به سر می برد. جمهوری اسلامی هنوز با چالش پوشش زنان درگیر است و با پذیرش پس نشینی زهرآلود در برابر زنان دلیر، هنوز در اینجا و آنجا خودنمایی می کند. پس از پخش عکس ورزشکار زن بی روسری در جشن برگماری فرماندار کلاردشت، وزیر کشور جمهوری اسلامی واکنش نشان داده و خواستار «بررسی» آن شده است.

با گذشت یک هفته ازپایان بررسی لایحه «عفاف و حجاب» در کمیسیون مجلس، سخنگوی شورای نگهبان امروز می گوید که این کار هنوز به پایان خود نزدیک نشده است. می گویند این لایحه به آن اندازه واپس گرا است که حتا برخی از نمایندگان مجلس از گذاشتن نام خود زیر آن خودداری کرده اند. علی مجتهدزاده، وکیل پایه یک دادگستری یکم شهریورماه در واکنش به این لایحه گفته که پیاده کردن آن «خشونت شهری» را «چندین برابر» افزایش خواهد داد. علی ربیعی، دستیار پیشین وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی هم در باره ی پیاده کردن این لایحه هشدار داد و گفت این کار کشمکش و ستیزبه دبستان ها می کشاند.

رژیم تلاش فراوانی می کند که تا با فشار به خانواده های جان دادگان جنبش زن، زندگی، آزادی آن ها را  از هرگونه دادخواهی پشیمان کند.

فروپاشی محیط زیست و دستگاه آلوده فرمان دهی

کارشناسان درباره خشک شدن تالاب‌های انزلی و هشیلان، و پیامدهای آن هشدار می‌دهند. جمهوری اسلامی مانند همیشه هیچ دل نگران محیط زیست نیست و دلیل آن را دگرگونی های آب و هوایی می داند، ولی به گفته محمد کهنسال، کنشگر محیط زیست، کنش های انسانی نیز در نابودی تالاب انزلی نقش دارند. آقای کهنسال در گفت‌وگو با «اعتمادآنلاین»، سرریز شدن پس آب (فاضلاب‌) شهری و هم‌چنین فرسایش خاک در پی جنگل‌تراشی‌های گسترده در سال‌های گذشته را از دلیل های برجسته نابودی  تالاب انزلی خواند. کارشناسان می گویند که این تالاب تا ۵ سال دیگر به یک گودال آب دگرگون خواهد شد.

 ۹۰ درصد تالاب هشیلان در کرمانشاه هم خشک شده است . مدیر کل حفاظت محیط زیست این استان گفت که هم اکنون تنها ۱۰ درصد این تالاب دارای آب است که آن نیز در روزهای آینده خشک خواهد شد. یاداوری شود که تالاب های گاوخونی و میانکاله در سال‌های گذشته خشک شدند. جمهوری اسلامی می خواهد که همه ی این نابودی را بر دوش دگرگونی های آب و هوایی بگذارد، ولی احد جلیلیان در گفت‌وگو با ایلنا در باره ی  تالاب هشیلان گفت که «تنش آبی» چندساله دلیل بنیانی این خشک شدن است. او گفت که کاهش چشم گیر سفره‌های آب زیرزمینی به دلیل برداشت بی‌رویه برای فراورده های کشاورزی،  مایه خشک شدن بسیاری از رودخانه‌ها، چشمه‌ها و تالاب‌ها شده است.

دریاچه ارومیه نیز بیمار است و رو به خشکی می رود. کارشناسان دلیل آن را نادانی دستگاه جمهوری اسلامی می دانند، چرا که دریاچه وان در ترکیه که تنها  ۱۸۰ کیلومتری از دریاچه ارومیه دورتر است، نه تنها با مرگ دست و پنجه نرم نمی کند، بل که جان دار است.

بی خردی و بی بندوباری جمهوری اسلامی تا به دان جا رسیده است که بی غم از رنج و درد مردم و نابودی محیط زیست در زمین های بی آب خانه برای مردم می سازد. شهرهای تازه ای پیرامون کلان شهرها ساخته می‌شوند که همگی در کانون‌های بی‌آبی هستند. هم زمان دولت ابراهیم رئیسی ساختن یکان های صنعتی در نزدیکی کلان شهرها را آسان تر کرده است. شهرهای تازه در دشت‌هایی ساخته می شوند که در روند فرونشست زمین هستند.

هنگام برنامه ریزی ساخت این شهرها کسی در اندیشه چالش کم بود آب نبوده است. علیرضا جعفری مدیرعامل شرکت عمران شهرهای گفت که در شهر «شیخ‌بهایی» ۳۰ هزار خانه ساخته خواهد شد. «شیخ‌بهایی» یکی از ۴ شهر تازه استان اصفهان است که در ۲۵ کیلومتری شمال شهر اصفهان در روند ساخته شدن است. دشت اصفهان هم کم بود آب دارد و هم با فرونشست ۱۶ تا ۲۵ سانتی‌متری زمین روبرو است.

تهران کم بود آب دارد و ورامین، شهریار و قزوین با فرونشست دشت‌ها دست و پنجه نرم می کنند با این همه ساخت یک شهر و ۲ شهرک در دستور کار است.

رضا حاجی‌کریم عضو فدراسیون صنعت آب ایران گفت: «ما با کابینه‌ای روبه‌رو هستیم که هیچ‌نگاه آبی ندارد. آنجایی که وعده داده می‌شود یک میلیون واحد مسکونی در کنار شهرها می‌سازیم هیچ‌کس از خودش نمی‌پرسد با کدام آب قرار است این واحدها را بسازیم . الان اکثر شهرهایما‍ن در تنش آبی قرار دارند».

جمهوری اسلامی جاده های میهن ما را به کشتارگاها دگرگون کرده است. به گزارش همشهری آنلاین، واژگونی یک دستگاه مینی‌بوس در شهرستان ورزقان، ۱۰ تن کشته بر جا گذاشته است. در روزنامه دیگری می خوانیم که یازده کوه نورد در یک پیش آمد ناگوار رانندگی جان خود را از دست دادند. به گزارش آمار در جاده های ایران سالانه ۲۰ هزار کشته و ۸۰۰ هزار ایرانی زخمی می شوند. در میان ۱۹۰ کشور، ایران در رده ۱۳۰ام است. پیش آمدهای مرگ باردر جاده های ایران ۱۰ برابر نروژ است. از هر ۱۰۰ هزار ایرانی ۲۱ تن در جاده ها می میرند، در هم سنجی با نروژ که پر از جاده های کوهستانی پر از برف است، از هر ۱۰۰ هزار تنها دو نروژی جان خود را در جاده ها از دست می دهند.   

پایان سخن

همان گونه که در بالا نشان داده ایم، رژیم با گام گذاشتن به بریکس، هیچ نقشه ای برای برپایی یک اقتصاد مستقل ملی، ارج گزاری حقوق دموکراتیک، مانند آزادی سندیکاها و سازمان های صنفی مستقل و پاس گزاری آزادی های فردی ندارد.  

رژیم آن چنان از جنبش  زن، زندگی، آ زادی ترسیده است که آماده است تا هر جام زهری را بنوشد، تا این جنبش گسترده و سراسری نشود؛ رژیم به ویژه تلاش می کند که هم آهنگی پیروزمندانه ای میان  جنبش آزادی خواهی زنان و جنبش کارگری و خواست های اقتصادی مردم رنج بر و خلق های ستم دیده انجام نگیرد.همه ی برنامه های رژیم عمل گرای ولایت فقیه، برای دراز کردن زندگی انگلی جمهوری اسلامی پیاده می شود. همان گونه که دیده ایم، رژیم هم زمان با گام گزاری در بریکس، به گفت و گوهای پنهانی با امپریالیسم امریکا می پردازد؛ با شیطان کوچک، یعنی دیکتاتوری عربستان پیمان آشتی می بندد.

با همه ی این ترفندها، رژیم به راستی دیگر توان فرمان روایی میهن ما را ندارد و مردم هم دیگر نمی خواهند که در گرسنگی و در بند زندگی کنند. به زبانی دیگر، شرایط عینی انقلاب فراهم است.    

از بخت خوش جمهوری اسلامی، می توان از وابستگی و بی آبرویی اپوزیسیون راست و پراکندگی اپوزسیون “چپ” سخن گفت. فراهم کردن شرایط ذهنی انقلاب، تنها راه رهایی میهن از چنگال بورژوازی انگلی و واپس گرایان دینی  است. تنها راه فراهم کردن شرایط ذهنی انقلاب، هم اندیشی و هم کاری میان “چپ”ها است. تنها راه هم اندیشی و هم کاری میان “چپ”ها، گریز از فرقه گری و گروه محوری است. “چپ”ها به آن اندازه نکته های مشترک با هم دارند که می توانند گرد یک برنامه پیش رو کمینه (حداقل) به دور هم گرد آیند.