تحلیل ژئوپولتیک ترکیه و استراتژیهای آن برای بازسازی امپراتوری عثمانی و دستیابی به جایگاه برتر در خاورمیانه به روشنی نشان میدهد که منافع طبقههای فرمانروا، به ویژه بورژوازی نظامی و بورژوازی بازرگانی، در سیاستهای خارجی و جنگی این کشور برجستهتر از هر چیز دیگری است. درگیریهای نظامی در سوریه، لیبی و دیگر جاها، و همکاریهای استراتژیک با کشورهای دوست، به ویژه در زمینه انرژی، جنگافزارها، از ابزارهای برجستهای هستند که ترکیه برای دستیابی به هدفهای ژئوپولتیکی خود به کار میبرد.
رویاهای ژئوپولتیک ترکیه ولی هزینههای سنگینی برای طبقههای پایینی، به ویژه طبقهکارگر و لایه های آسیبپذیر اجتماعی، به همراه داشته است. هزینههای جنگی مایه کاهش رفاه اجتماعی و دشواری شرایط زندگی بخش بزرگی از مردم شدهاست.
ترکیه با جایگاه نیرومند استراتژیک خود، تلاش دارد تا یک کشور پیشرو در خاورمیانه شود و با واژگونی رژیمهای کشورهای عربی، به ویژه در سوریه، لیبی و یا با دوستی به ویژه با قطر نقش خود را پررنگتر کند. این کشور به دنبال کمتوان کردن جایگاه ایران در خاورمیانه است. گسترش جاهخواهی های ترکیه در خاورمیانه با نگرانیهایی از سوی جمهوری اسلامی همراه بوده است، که نشان از پیچیدگی گره کور خاورمیانه دارد. جمهوری اسلامی تلاش دارد که یک کشور پیشرو در دنیای اسلام شناخته شود و در برابر تلاشهای ترکیه برای کمتوان کردن پایگاه خود ایستادگی کند. یکی از چالشهای بزرگ در رقابت ترکیه و ایران، انرژی و سیاستهای اقتصادی است. ترکیه که خود را پلی میان شرق و غرب میبیند، در تلاش است تا از جایگاه جغرافیایی خود برای کنترل راه های انرژی به ویژه در زمینه گاز و نفت بهرهبرداری کند.
سیاست “چپ” ایران در برابر این کارزار باید پشتیبانی از منافع بجای ملی ایران در برابر امپریالیسم و رویای بازسازی امپراتوری ترکیه، بدون به دام افتادن در تور تنشآفرینی بورژوازی انگلی جمهوری اسلامی به رهبری بورژوازی نظامی باشد.
دیدگاهتان را بنویسید