صالحی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی: توافق هم اقتصاد ایران را نجات نمی‌دهد؛ مشکل، ساختار است

چاپ

📉
🎯 دو نگاه افراطی
حمیدرضا صالحی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران و ایران، می‌گوید نه می‌توان انتظار داشت یک توافق خارجی همهٔ مشکلات را حل کند، نه می‌توان با بدبینی مطلق هر امکانی را منتفی دانست. از نگاه او، مسئلهٔ اصلی اقتصاد ایران فقط «توافق یا عدم توافق» نیست؛ پیش‌بینی‌پذیری است.
🏭 مشکل، ساختار است نه توافق
صالحی صریح می‌گوید حتی در سناریوی خوش‌بینانه و در صورت دستیابی به توافق، مشکلات ساختاری به‌طور خودکار برطرف نمی‌شوند: ناترازی انرژی، کسری بودجه، تورم، ضعف سرمایه‌گذاری، مشکلات نظام بانکی و پایین بودن بهره‌وری. این فهرست، خودِ تشخیص بیماری است: اقتصادی که تولید در آن صرفه ندارد و به واردات و رانت متکی است.
🏦 فساد و رانت، در قلب معادله
«چانه‌زنی‌های سیاسی» و «توزیع منابع بدون ارزیابی عملکرد» — همان چیزی که در گزارش‌های رسمی دربارهٔ تسهیلات اشتغال‌زایی هم دیده شد — نشان می‌دهد بخش بزرگی از منابع، نه بر پایهٔ بهره‌وری، بلکه بر پایهٔ نفوذ و رابطه توزیع می‌شود. در چنین فضایی، بنگاه‌ها به‌جای سرمایه‌گذاری در تولید، به حفظ نقدینگی و مدیریت بقا روی می‌آورند.
🛠️ توافق، فرصت است نه راه‌حل
به گفتهٔ صالحی، توافق خارجی می‌تواند فرصت‌هایی ایجاد کند، اما بهره‌برداری از آن‌ها به کیفیت حکمرانی اقتصادی بستگی دارد — به اینکه دولت سیاست‌های اصلاح ساختاری را در پیش بگیرد یا نه. بدون این اصلاحات، حتی یک توافق سیاسی هم ممکن است اثر عمیقی بر فعالیت بنگاه‌ها نگذارد.
✍️ جمع‌بندی
اقتصاد ایران با یک توافق زنده نمی‌شود و با نبود آن نمی‌میرد؛ آنچه آن را زمین‌گیر کرده، ساختاری است که تولید را نابود و رانت و واسطه‌گری را جایگزین آن کرده است. تا این ساختار اصلاح نشود، هر توافقی فقط مسکن است، نه درمان. تا بورژوازی انگلی با روبنای مذهبی آن سر کار است، امید به هیچ تغییر عمیقی نیست.