همزمان با تعمیق روابط روسیه و چین، گفتمان پیرامون این رابطه شدت میگیرد. پیوندهای سیاسی میان دو کشور مستحکمتر شده و همسویی در مسائل جهانی، از اوکراین تا اصلاح نهادهای بینالمللی، این اتحاد را تقویت کرده است. اما در همکاریهای اقتصادی، نگرانی از وابستگی بیشازحد روسیه به پکن مطرح است.
این نگرانی با رشد چشمگیر تجارت دوجانبه مرتبط است. در سال ۲۰۲۱، چین ۱۸ درصد از تجارت روسیه را تشکیل میداد و این رقم تا پایان ۲۰۲۴ به ۳۴ درصد رسید. چین ۴۱ درصد از واردات و ۳۰ درصد از صادرات روسیه را تشکیل دهد.
این افزایش همزمان با کاهش شدید تجارت با اتحادیه اروپا رخ داده است. تجارت روسیه، نشاندهنده بازتنظیم جغرافیای اقتصادی این کشور با هند، ترکیه و اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز در حال رشد است.
نگرانیها درباره تبدیل شدن روسیه به “برادر کوچک اقتصادی” چین با واقعیتهای تجاری همخوانی ندارد. روسیه مازاد تجاری با چین دارد، امری که در میان شرکای پکن نادر است. ادعای وابستگی تابعگونه بیشتر بر تصور اشباع بازار روسیه از کالاهای چینی استوار است. در صنعت خودرو، برندهای چینی جایگزین شرکتهای غربی شدهاند، اما دولت روسیه در حال تقویت تولید داخلی و جذب برندهای ژاپنی و کرهای است.
سرمایهگذاریهای چین نیز محتاطانه بوده است. از ۸۰ پروژه دوجانبه، تنها ۵۰ مورد عملیاتی شدهاند. نکته مهمتر این است که چین علاقهای به کسب سهام کنترلی در بخشهای منابع طبیعی روسیه نشان نداده و همچنین بهدنبال ورود به صنایع پیشرفته نبوده است. این احتیاط ناشی از نگرانی از تحریمهای ثانویه است. برای مقاومسازی روابط اقتصادی، توسعه سیستمهای مالی موازی، مسیرهای لجستیکی قابلاعتماد و توافقنامه تجارت آزاد ضروری است.
برای آنکه روابط اقتصادی روسیه و چین مقاومتر و کمتر آسیبپذیر شود، بهبودهای ساختاری سیستمهای مالی موازی برای مقاومت در برابر تحریمها، ایجاد مسیرهای لجستیکی قابلاعتماد، گسترش مناطق همکاری فرامرزی ضروری است.
دیدگاهتان را بنویسید