در یکی از غیرمنتظرهترین و جنجالیترین تصمیمات سیاست خارجی ایالات متحده در دهه اخیر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان سفر خود به خاورمیانه اعلام کرد که قصد دارد تمام تحریمها علیه سوریه را لغو کند. این اعلام در جریان «همایش سرمایهگذاری آمریکا-عربستان» در ریاض صورت گرفت و نشاندهنده چرخشی عمده در رویکرد واشنگتن به تحولات منطقه است.
تحریمهایی که از سال ۱۹۷۹ علیه سوریه اعمال شده بود، به تدریج و در واکنش به حمایت سوریه از جنبش فلسطین، به بهانه نقض حقوق بشر و نزدیکی با ایران شدت گرفت. اکنون، لغو کامل این تحریمها – در حالی که رئیسجمهور فعلی سوریه، احمد حسین الشعار، تا چندی پیش از سوی آمریکا بهعنوان یکی از رهبران سابق القاعده تحت تعقیب بود – اقدامی بیسابقه به شمار میرود.
الشعار متعهد شده است که مانع از بازگشت داعش شود، تمام اردوگاههای جهادی را تحت کنترل دولت درآورد و و در خاک خود گروههای ضداسرائیلی نداشته باشد؛ امری که میتواند بازتعریفی از نقش سوریه در امنیت منطقهای خاورمیانه باشد. بسیاری از این گروهها، که عمدتاً از آسیای مرکزی میآیند، در سرنگونی بشار اسد نقش اساسی ایفا کردند.
تغاری بشکند ماستی بریزد، جهان گردد به کم کاسه لیسان
این تصمیم همچنین بهگونهای تنظیم شده که منافع بازیگران منطقهای را تأمین کند. عربستان و امارات که بازسازی سوریه را فرصتی سیاسی-اقتصادی میدانند، اکنون میتوانند سرمایهگذاری گستردهای در این کشور داشته باشند. ترکیه نیز که در دوره اخیر از نظر اقتصادی تحت فشار بوده، از کاهش تحریمها برای تقویت نفوذ خود استقبال کرده است.
این تحول نشان میدهد که آمریکا در پی طراحی معماری جدیدی در خاورمیانه است؛ نظمی که بهجای حضور مستقیم نظامی، بر همکاری امنیتی، نفوذ اقتصادی و توازن منطقهای از طریق بازیگران بومی استوار است – الگویی که سوریه، اولین آزمایش آن محسوب میشود.
دیدگاهتان را بنویسید