📉
هادی حقشناس، اقتصاددان، در گفتوگو با «نامهنیوز» تأکید کرده که ریشه مشکلات کنونی اقتصاد ایران نه به دو جنگ اخیر مربوط است و نه حتی به خروج ترامپ از برجام در ۱۳۹۷؛ بلکه باید آن را از سال ۱۳۹۱ و تحریمهای سنگین شورای امنیت جستوجو کرد. اما آیا واقعاً قضیه فقط تحریم است؟
🏚️ ورشکستگی اقتصادی؛ حاصل سیاستهای نئولیبرالیستی و رانتی
بگذریم از تحریمها؛ جمهوری اسلامی با اقتصادِ اشرافیگری، غیرتولیدی، رانتی و نئولیبرالیستی خود، پایههای تولید را ویران کرده است. مزارع برنج شمال به ویلا و باغ کیوی تبدیل شد، صنعت وابسته به نفت ماند، و به جای حمایت از تولید داخلی، درهای اقتصاد به روی واردات کالاهای بیکیفیت گشوده شد. این خودزنی درونی، هیچ ربطی به جنگ خارجی ندارد.
چین؛ به مسیر دیگری رفت.
جالب است که چین در همان سالها، با وجود فشارهای خارجی، با سرمایهگذاری عظیم در تولید، زیرساخت و فناوری، به یک ابرقدرت اقتصادی تبدیل شد؛ نه با اقتصاد رانتی و مصرفگرا، بلکه با برنامهریزی بلندمدت و حمایت از تولیدکننده. در ایران اما، دقیقاً برعکس چین عمل شد: منابع عظیم نفت و گاز به جای تبدیل به سرمایهی مولد، صرف واردات، یارانههای بیهدف و پروژههای نمایشی شد.
💸 ۱۵ سال فشار؛ اما تقصیر فقط خارجیها نیست؟
حقشناس میگوید جز دو سال برجام، اقتصاد ایران ۱۵ سال زیر فشار تحریم بوده. اما او نیز اذعان دارد که مسکن، درمان، درآمدهای نامتناسب – همه نشان از یک مدیریت ناکارآمد دارند که در آن، اصلاح ساختاری فدای منافع گروههای رانتی شد.
🤝 همدلی حاکمیت؛ اما کافی نیست؟
او میگوید که هیچگاه ارکان حاکمیت (دولت، مجلس، قوه قضاییه، نهادهای زیر نظر رهبری) اینقدر همراستا نبودهاند. اما این همدلی، وقتی با یک اقتصاد ورشکسته و وابسته به نفت همراه است، جز تداوم وضع موجود نتیجهای ندارد. مردم گرانی و قطعی برق را تحمل میکنند، اما تابآوری آنان حدی دارد.
دیدگاهتان را بنویسید