📉
🛒 تنماهی
قیمت هر قوطی کنسرو تنماهی ۱۸۰ گرمی به ۳۲۹ هزار تومان رسید. مقام دولتی میگوید علت، گرانی ماهی نیست، بلکه هزینه قوطی و روغن است. اما همین مقام هشدار میدهد که قیمت ماهی زیر ۴۰۰ هزار تومان «صرفه اقتصادی» صیاد را از بین میبرد. یعنی مصرفکننده باید هم گرانی قوطی را بپردازد و هم سود صیاد و تولیدکننده را.
📦 وارداتی که نمیرسد
برای نیمه سال، مجوز واردات ۲۰ هزار تن ماهی تن صادر شده، اما تنها ۹۰۰ تن وارد شده است. این شکاف ۹۵ درصدی، نه ناشی از تحریم بلکه نتیجه بیکفایتی و رانت در تخصیص ارز و مجوز است. هزینه این ناکارآمدی، مستقیماً بر سفره خانوار تحمیل میشود.
🍅 سبد خرید زیر تیغ
در میادین تهران، هر کیلو پیاز تا ۱۴۰، گوجهفرنگی ۸۰ تا ۱۸۰، بادمجان لامپی ۱۰۵ و سیبزمینی ۷۶ هزار تومان قیمت خورده است. زنجبیل تازه به ۶۱۰ هزار تومان رسیده است. این قیمتها عمدهفروشی است؛ بر اساس قانون تنظیم بازار، در خردهفروشی ۳۰ تا ۳۵ درصد دیگر به آن اضافه میشود.
⚖️ شکاف طبقاتی
برای یک کارگر با حداقل دستمزد، یک کیلو زنجبیل معادل چند ساعت کار است، در حالی که برای طبقه بالا، عددی در حد یک خردهخرید. تورم نه یکسان، بلکه نابرابر است: کالاهای اساسی با نرخ بیشتری گران میشوند و سبد فقیر را سنگینتر میکنند.
🏛️ اقتصاد رانتی
وقتی مجوز واردات ۲۰ هزار تنی به ۹۰۰ تن میرسد، نشانهای از اقتصاد رانتی است: گروهی با انحصار مجوز و ارز ترجیحی، رانت میبرند و هزینهاش را مصرفکننده میپردازد. تولیدکننده هم به بهانه «صرفه اقتصادی» قیمت را بالا میبرد و دولت هم نظارهگر است.
✊ جمعبندی
گرانی نمودِ ساختاری است که در آن رانت، انحصار و بیکفایتی، هزینهاش را بر دوش طبقه کارگر میگذارد. تا وقتی اقتصاد رانتی پابرجاست، سفرهها خالیتر و شکاف طبقاتی عمیقتر خواهد شد.


دیدگاهتان را بنویسید