🧠
تکنولوژی در نگاه نخست، نیرویی بیطرف نمود میکند. یک کامپیوتر میتواند برای درمان سرطان به کار رود یا برای هدفگیری موشک. اما کارل مارکس نشان داد که این نیرو در بافت روابط سرمایهای، هرگز خنثی نیست. از نگاه او، یک ماشین در کارخانه میتواند هم رهانندهی دستمزدبگیر از کار طاقتفرسا باشد و هم ابزاری برای فشار بیشتر بر او. آنچه سمت و سوی تکنولوژی را شکل میدهد، نسبتهای اجتماعی و نیروهای چیره بر جامعهاند.
⚔️ در روزگار کنونی، نمونهی پالانتیر نشان میدهد که این پیوند به مرحلهی نوینی رسیده است: فاشیسم دیجیتال. سرمایهداری انحصاری، هوش ساختگی و دادههای بزرگ را در خدمت جنگ و سرکوب طبقاتی مینهد. پالانتیر که در سال ۲۰۰۳ بنیان گذاشته شد، با سازمانهای جاسوسی و نظامی آمریکا همکاری نزدیک دارد. بنیانگذار آن، پیتر تیل، آشکارا گفته که دموکراسی پارلمانی را بازدارندهی فرمانروایی برگزیدگان تکنوکرات میداند.
📜 پالانتیر در ۱۸ آوریل ۲۰۲۶ بیانیهای پخش کرد – چکیدهای از کتاب مدیرعامل خود، الکساندر کارپ، به نام «جمهوری فناورانه». بیست و دو بند این مانیفست، یک نوشتار سیاسیِ طبقاتی است که مرحلهی نوینی در سرمایهداری دیجیتال را آشکار میسازد. بند پنجم میگوید پرسش این نیست که آیا جنگافزارهای هوش ماشینی ساخته خواهند شد، بلکه این است که چه کسی آنها را خواهد ساخت. بند بیست و یکم آشکارتر است: «برخی فرهنگها پیشرفت کردهاند و برخی دیگر همچنان واپسمانده هستند» – همان منطقی که در ویتنام توجیهگر کشتار میلیونها نفر شد. بند ششم نیز خواستار بازگشت به سربازی اجباری است. این همان شیوهی همیشگیِ خوراندن زهر با مزهی عسل است.
دیدگاهتان را بنویسید